خیار شرط برای ثالث ماده ۴۴۷ قانون مدنی

خیار مجلس در صورتی که کلیه وراث در مجلس حاضر نباشند. سؤال آیا در معامله زمین پس از فوت همسر حق خیار به زوجه به ارث می رسد؟ صرف نظر از اختلاف نظر در بین فقها دکتر کاتوزیان معتقد است خواه شوهر زمین خود را بفروشد، خواه زمین را بخرد حق فسخ او به زن می رسد به ویژه که در هیچ صورت نمیتوان او را در سرنوشت معامله بی تفاوت شمرد و فسخ را از دیدگاه او بیهوده پنداشت. خیار تنها وسیله کسب مال نیست خود موضوع و اهمیت ویژه دارد. این حق است که به میراث می رسد و به مال آن بستگی ندارد. بنابراین از ظاهر ماده ۴۴۵ قانون مدنی برمی آید سؤال در صورت تعدد وراث حق خیار چگونه اعمال میشود؟ گروه اول در بین فقها شهید ثانی، صاحب جواهر سید طباطبایی شیخ یوسف بحرانی و محقق ثانی معتقدند هر یک از وارثان حقی مستقل برای فسخ تمام عقد را دارند. گروه دوم عده دیگری از فقها از جمله شیخ انصاری آخوند خراسانی عبدالله مامقانی و ملا احمد نراقی و همچنین دکتر امامی معتقدند، چون حق خیار بسیط و تجزیه ناپذیر است در مقام تقسیم نمی توان هر بخش آن را به یکی از وارثان اختصاص داد، پس حق به مجموع تعلق می گیرد، لذا همه وارثان باید راضی به فسخ باشند. دکتر کاتوزیان نیز معتقد است اعمال حق خیار از سوی یک یا چند وارث در صورت امضای سایرین باعث تبعیض ناروا به زیان طرف قرارداد است و به همین جهت با مانع اجرایی برخورد پیدا میکند مگر اینکه طرف مقابل راضی باشد کاتوزیان قواعد عمومی قراردادها، ج ۵، ش ۹۳۴). خاطرنشان می سازد در ماده ۴۳۲ قانون مدنی جایی که چند نفر شراکتً مالی را می خرند و مبیع معیوب در می آید، قاعده فوق ملاک اعمال حق فسخ اعلام شده است. لذا می توان از ماده مذکور نیز وحدت ملاک گرفت. ۱۲ مالک جدید کسی که به واسطه فسخ مجدداً مالک شده است می تواند اجرت المثل مال مورد معامله از زمان فسخ لغایت تحویل آن را مطالبه نماید. ۱۳ - مسئولیت متصرف پس از فسخ چگونه است؟