داد برده جانشین داد باخته در اجرای عمل معین

در ماده ۴۷ ق.ا.ا.م اشاره ای به انجام عمل یا ترک رفتار موضوع حکم در فرض عدم دسترسی به داد باخته یا خودداری از اجرا از سوی داد برده نشده است. حکم مزبور تنها جانشینی شخص ثالث را به جای داد باخته مدنظر قرار داده است. با این وصف ظاهر حکم قانون اجازه ابتکار عمل به داد برده برای انجام عمل را نمی دهد. اما به دو دلیل دخالت داد برده در این حالت و انجام عمل از سوی او توجیه میشود. نخست اینکه بین شخص ثالث و داد برده خصوصیت متمایزی وجود ندارد که دخالت یکی از این دو ممکن و دخالت دیگری ناموجه باشد. آنچه مهم است اجرای حتمی حکم و معطل و بیهوده نشدن نتیجه دادرسی حکم و اجرائیه است. قانونگذار در دامنه اجرا تنها در یک موضوع بین شخص ثالث (خریدار) و دادبرده تمایز قائل شد که در آن موضع مبنای منطقی از جهت مراقبت از مصالح و منافع داد باخته دیده می شود ماده ۱۴۴ ق.ا.ا. م). اما این وضع در اجرای عمل معین موضوع ماده ۴۷ ق.ا.ا.م دیده نمی شود.