دکترین
دادرسی کیفری ایران در سنجه عدالت روزی ها (مبانی، ظرفیت ها و چالش ها) (مقاله علمی وزارت علوم)
دادرسی کیفری ایران در سنجه عدالت روزی ها (مبانی، ظرفیت ها و چالش ها) (مقاله علمی وزارت علوم)
نویسندگان: باقر شاملو امیرحسین خسروآبادی
منبع: حقوق اسلامی سال 22 زمستان 1404 شماره 87
چکیده
به تعبیر اندیشمندان معاصر، عدالت اجتماعی غایت جامعه انسانی است؛ به نحوی که این مطلوب در کلیه اجزای سیستم اجتماعی، تبلور یابد. بااین حال، تا زمانی که تابعان نظام اجتماعی عدالت را «احساس» نکنند، تحقق جامعه عادلانه میسر نخواهد شد. ب. ت. ب. اهمیت «برداشت» تابعان یک جامعه از عدالت اجتماعی، اندیشمندان عدالت پژوه «عدالت رویّه ای» را بازخوانی کردند. اهمیت عدالت رویّه ای در فرایند دادرسی کیفری از آن رو است که طرف های دعوا (متهم، بزهدیده و مدعی العموم) در این فرایند، از رهگذر «اجرای عادلانه قانون کیفری»، «احساس عدالت» کنند. رعایت سه اصل برابری، مشارکت و قاعده مندی، به ادراک آنان از عادلانه بودن فرایند کیفری کمک می کند. پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد توصیفی و تحلیلی، به ارزیابی دادرسی کیفری ایران بر اساس معیارها عدالت رویّه ای می پردازد. اگر چه در قانون اساسی به این شاخصه ها تأکید شده است، اما تضمین اجرای این شاخصه ها مستلزم حمایت کامل قوانین دادرسی کیفری است. درصورت عدم اصلاح قوانین شکلی مبتنی بر این شاخصه ها، نمی توان انتظار «اجرای عادلانه قانون کیفری» و تحقق «احساس عدالت» در کنش گران دادرسی کیفری را داشت. پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد توصیفی و تحلیلی، به ارزیابی دادرسی کیفری ایران بر اساس معیارها عدالت رویه ای می پردازد. اگر چه در قانون اساسی به این شاخصه ها تأکید شده است، اما تضمین اجرای این شاخصه ها مستلزم حمایت کامل قوانین دادرسی کیفری است. در صورت عدم اصلاح قوانین شکلی مبتنی بر این شاخصه ها، نمی توان انتظار «اجرای عادلانه قانون کیفری» و تحقق «احساس عدالت» در کنش گران دادرسی کیفری را داشت.
The Criminal Procedure in Iran through the Lens of Procedural Justice: Foundations, Capacities, and Challenges
According to contemporary thinkers, social justice is the ultimate goal of human society, such that this ideal manifests in all components of the social system. However, the establishment of a just society will not be possible as long as the members of the social system do not "feel" justice. Given the importance of the perception of social justice among the members of a society, justice researchers have re-evaluated "procedural justice." The significance of procedural justice in the criminal justice process lies in the fact that the parties involved in the case (the accused, the victim, and the public prosecutor) should feel justice through the "fair application of criminal law." Adhering to the three principles of equality, participation, and rule-based processes aids their understanding of the fairness of the criminal process. This study employs a descriptive and analytical approach to evaluate Iran's criminal justice system based on the criteria of procedural justice. Although the constitution emphasises these characteristics, ensuring their implementation requires full support from criminal procedure laws. Without reforming procedural laws based on these features, it is not feasible to expect a "fair application of criminal law" and the realisation of "a sense of justice" among participants in the criminal justice process.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
