داوری شخص حقوقی

آیا داوری شخص حقوقی، ممکن و قانونی است؟ به این معنا که اولاً می توان تصور داوری از سوی شخص حقوقی را داشت ثانیاً با فرض تصور آیا قانون این داوری را اجازه می دهد یا خیر؟ پاسخ برخی از اساتید به گونه ای است که نشان میدهد، امکان داوری از سوی شخص حقوقی وجود ندارد زیرا گفته اند باید پذیرفت که اشخاص حقوقی، به طور طبیعی قادر به اعمال این حق نمی باشند ... شخص حقوقی تنها می تواند ۳۰۵ هرگاه رفتار داور نوعاً جانبدارانه و طرفداری از یک طرف دعوا باشد و به قدر کافی سوء اداره و رفتار خلاف داور را برساند می تواند به ابطال رأی داور منتج گردد. امیر معزی دکتر … ص ۲۱۰؛ به موجب بندهای ۶ و ۷ ماده ۴۶۹ قانون دادگاه نمی تواند اشخاص زیر را به سمت داور معین نماید مگر با تراضی طرفین ۱ - ۶۰۰۰ - کسانی که با یکی از اصحاب دعوا یا با اشخاصی که قرابت نسبی یا سببی تا درجه دوم از طبقه سوم با یکی از اصحاب دعوا دارند در گذشته یا حال دادرسی کیفری داشته باشند؛ ۷ کسانی که خود یا همسرانشان و یا یکی از اقربای سببی یا نسبی تا درجه دوم از طبقه سوم او با یکی از اصحاب دعوا یا زوجه و یا یکی از اقربای دادرسی مدنی دارند. پرسش این است که اگر ی. ا. ط. بعد از تعیین داور علیه او طرح دعوا کند؛ یا داور به طرفیت ی. ا. ط. اقامه دعوا کند آیا از جهات عدم صلاحیت داور است؟ اداره حقوقی قوه قضاییه به موجب نظریه شماره ۷ مورخ ۱۳۸۰/۹/۸ در این زمینه بیان میدارد: چنانچه طرف دعوی کیفری یا حقوقی مطروحه از طرف داور قبل از اصدار رأی داوری به طریق قانونی عدول از داوری مرضی الطرفین را به جهت امر حادث اعلام نموده باشد مورد از موارد عدم صلاحیت و رد داور خواهد بود. منطق عرفی و احساس عدالت نیز همین را تأیید میکند اما باید مراقب بخش اول پرسش بود. زیرا اگر داور علیه ی. ا. ط. طرح دعوا کند عدم صلاحیت او منطقی است اما در فرض طرح دعوای ی. ا. ط. علیه داور ممکن است این امر بهانه ای برای رد داور و خروج از داوری باشد. امری که در مورد قضات نیز قابل تصور است و گاه یکی از اصحاب دعوا دعوایی بی جهت را علیه قاضی مطرح می کند تا او را به بهانه بند ه» ماده ۹۱ قانون از ادامه رسیدگی منع کنند. تذکر این نکته نیز مفید است که به موجب <a class="artref" href="/ماده/ماده-40-a_0815110243095">ماده ۴۰ قانون وکالت</a> ۱۳۱۵/۱۱/۲۵ وکلا نمی توانند نسبت به موضوعی که قبلا به واسطه سمت قضایی یا حکمیت در آن اظهار عقیده کتبی نموده اند قبول وکالت نمایند. عکس این حالت ممکن است؛ یعنی وکیل ی. ا. ط. میتواند داور بعدی آنها باشد. داوری را سازماندهی کند و در اصل داوری را شخص یا اشخاص طبیعی حقیقی انجام در مقابل برخی از نویسندگان داوری شخص حقوقی را صحیح دانسته و مستنداتی از قوانین را نیز برای آن ذکر میکنند. برای تحلیل بحث باید مسایلی را پیرامون آن مطرح نمود و پاسخ داد: ۱- آیا داوری شخص حقوقی متفاوت از سایر اموری است که این شخص با اجازه ماده ۵۸۸ قانون تجارت ۳۰۹ می تواند انجام دهد یا به عبارت دیگر آیا داوری موضوعی است که برخلاف سایر امور شخص حقوقی اهلیت تمتع و و اعمال آن را ندارد؟ ۲ - منظور قوانینی که داوری شخص حقوقی را تجویز نموده اند، چیست؟ سازماندهی یا اعمال داوری؟ - آیا آثاری بر این مباحث مترتب می شود؟ برخی از قوانین داوری را یکی از اهداف یا هدف اصلی تشکیل شخص حقوقی دانسته اند. برای مثال در قانون اساسنامه مرکز داوری اتاق ایران مصوب ۱۳۸۰/۱۱/۱۴ که در اجرای بند (ح) ماده (۲) قانون اصلاح موادی از قانون اتاق بازرگانی و صنایع و معادن جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۷۳/۹/۱۵ ۲۰۹ به تصویب رسیده داوری، تنها هدف این شخص حقوقی است. ماده ۲ این قانون مقرر میدارد موضوع فعالیت مرکز»، حل و فصل اختلافات بازرگانی اعم از داخلی و خارجی از طریق داوری است. بند الف ماده ۲ قانون داوری تجاری بین المللی نیز با بیان داوری عبارت است از رفع اختلاف بین متداعیین در خارج از دادگاه بوسیله شخص یا اشخاص حقیقی یا حقوقی مرضی الطرفین و یا انتصابی به داوری شخص حقوقی تصریح دارد. اگر این قوانین با توضیحاتی که علمای حقوق تجارت در خصوص موضوع و هدف از تشکیل شخص حقوقی بیان می دارند، تفسیر شوند، معلوم میشود که حق داوری یکی از حقوقی است که این شخص می تواند داشته باشد و از اوصاف شخص حقیقی نیست، ولی همانند تمام حقوق دیگر این حق نیز از طریق ارگانهای شخص حقوقی، اعمال میشود و برای مثال، مدیران یا مجامع عمومی عهده دار آن هستند اما همانطور که هیچ کس این ویژگی را به معنای نداشتن «حق» برای