در زمان صفویه — و قاضی عسکر که در مسافرت ها

⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. و قاضی عسکر که در مسافرت ها همراه اردوی شاهی بود و مشکلات مربوط به احکام شرعیه را حل و فصل میکرد و در پرداخت حقوق سربازان عاملی مؤثر ان دیوان بیگی که از کلمه دیوان فارسی به معنی مجلس دادرسی و بیک ترکی به معنی امیر و رئیس ترکیب شده و به معنی رئیس مجلس دادرسی است. این مقام از مقامات دولتی بود و جنبه روحانی نداشت و دیوان بیگی در ردیف امرای بزرگ دولتی بود. در ابتدای عهد صفویه دیوان بیگی سمت نظارت و تنفیذ احکام صادره در باره احداث اربعه را داشت. احداث اربعه به جرایم قتل تجاوز و هتک ناموس ایراد جرح و سرقت گفته می شود. صدر خاصه مسئول رسیدگی به احداث اربعه بود و دو روز در هفته با دیوان بیگی جلوس میکرد و به احداث مزبور رسیدگی می نمود. تنفیذ و اجرای حکم به عهده دیوان بیگی بود. ولی به تدریج اختیار دیوان بیگی گسترده شد و در اواخر صفویه مرجع نهایی رسیدگی به تظلم رعایا از کلیه عمال دولت گردید. و نیز رسیدگی به کلیه جنایاتی که در ایران اتفاق می افتاده با او بود و کلیه احکام شرعی که محکوم علیه، طوعاً حاضر به اجرای آن نبود توسط دیوان بیگی اجرا می شد. ح) مفتی کسی بود که با دادن نظر مشورتی به قضات کمک می کرد. در ولایات عنوان شیخ الاسلام مترادف با رئیس هیئت قضایی آن منطقه بود و در شهرهای کوچک یک نفر قاضی به حل و فصل دعاوی می پرداخت و در قصبات ملای ده در امور نکاح و طلاق مداخله داشت.