درست است که خواهان اگر دلیلی نداشته باشد

درست است که خواهان اگر دلیلی نداشته باشد، می تواند از خوانده درخواست سوگند کند و سرنوشت دعوا را موکول به این احتمال کند، ولی این الزام نتیجه درخواست سوگند است و نباید آن را در مفاد اصل برائت آورد، چندان که تصور شود، ایتان سوگند قاعده عمومی و الزام آور است و دادگاه باید امر به آن کند، خواه مدعی بخواهد یا ساکت بماند. به بیان دیگر برائت خوانده نتیجه اصل برائت است نه سوگند و تداخل این دو درست نیست. ۱. ماده ۳۵۶ ق.آ.د.م پیش از اصلاح سال ۷۹ بدین شرح بود: «اصل برائت است بنابراین، اگر کسی مدعی حق یا دینی بر دیگری باشد، باید آن را اثبات کند، والا مطابق این اصل حکم به برائت مدعی علیه داده خواهد شد در این باره رک ناصر کا تو زیان فلسفه حقوق، ج ۳، ص ۲۴۷ . برای دیدن این قاعده، رک میرزا حسن بجنوردی، القواعد الفقهیه، ج ۳، ص ۹۶ به بعد مواد ۲ و ۳ قانون مدنی نیز به طور ضمنی مبنای اصل برائت، یعنی قبح عقاب بدون بیان را تأیید می کند به موجب این مواد قوانین باید منتشر شود و مدتی از انتشار آن بگذرد (۱۵ روز تا بتوان چنین فرض کرد که همه از آن آگاهند و تنها در این صورت است که می توان انتظار اجرای قانون را داشت و مردم را از جهت نقض تکلیف سرزنش کرد یا مجرم شمرد. این احکام نشان می دهد که قانونگذار ما مکافات پیش از بیان را ناپسند می شمرد. بنابراین هرگاه پس از کاوش در قواعد حقوق علم یا ظن معتبری بر وجود تکلیف به دست نیاید، ذهن بر مبنای روح حقوق کنونی متوجه اصل برائت می شود.