دعوا از جهتی دیگر و به اعتبار نوع اموال موضوع دعوا به

دعوا از جهتی دیگر و به اعتبار نوع اموال موضوع دعوا به دعوای عینی و دعوای دینی یا شخصی تقسیم می گردد. دعوای دینی، دعوایی است که موضوع آن تعهدات و مطالبات بر عهده و ذمه اشخاص است. هر آنچه بر ذمه و عهده شخص قرار گیرد و متعهد به پرداخت و وفای به آن باشد، دعوای راجع به آن نیز یک دعوای دینی و شخصی است. بر عکس خارجی متمرکز شود، دعوای ناظر به آن نیز دعوای عینی است. دعاوی عینی و دینی برخاسته از حقوق عینی و دینی هستند. جداسازی این نوع از دعوا از سایر دعاوی و انحلال آن به دو دعوای عینی و دینی به ویژه از نقطه نظر صلاحیت نسبی (محلی) دادگاهها تأثیر دارد. بدین ترتیب که رسیدگی به دعوای عینی در صلاحیت دادگاه محل وقوع عین مال است ماده ۱۲ ق.آ.د. م) و رسیدگی به دعوای دینی در صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده دعوا ماده ۱۱ ق.آ.د.م یادآوری این نکته لازم است که بدانیم اگر عین مال منقولی مورد دعوا قرار گیرد، درست است که یک دعوای عینی محسوب می گردد ولی از نقطه نظر صلاحیت محلی دادگاه تابعی از صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده یا محل وقوع عقد است مواد ۱۱ و ۱۳ ق.آ.د.م نه محل وقوع مال منقول.