دفاع مشروع (حقوق): موضوع تجاوز

برای آن‌که اعمال مجرمانه در ضمن دفاع مشروع از تعقیب و مجازات معاف بماند، باید این دفاع در برابر تعرضاتی اعمال شود که نوع و ماهیت آن‌را قانون‌گذار پیش‌بینی کرده است. هم‌چنان‌که در ماده‌ ۶۱ قانون مجازات اسلامی و مواد دیگر تصریح شده موضوع تجاوز می‌تواند یکی از موارد زیر باشد. ۲. ۱ - تجاوز به نفس نفس به معنای تمامیت وجود فرد متشکل از تن و روان است. ۲. ۲ - تجاوز به عرض یکی از معانی عرض، آبرو و شرف است. منظور از تعرض به عرض هرگونه عملی است که حیثیت اجتماعی و عفت خانوادگی و شرافت اخلاقی شخص را جریحه‌دار می‌کند. ۲. ۳ - تجاوز به ناموس مراد از ناموس عفت خود و یا عصمت خانوادگی انسان است. تعرض به ناموس یعنی لکه‌دار کردن دامن عفت و هتک عصمت انسان. در اصطلاح هر نوع فعل اعم از ملامسه و برقرار کردن رابطه‌ نامشروع جنسی تعرض به ناموس محسوب می‌شود. ۲. ۴ - تجاوز به مال ماده‌ ۶۱ قانون مجازات اسلامی دفاع از مال را به‌طور کلی در ردیف دفاع از جان یا عرض یا ناموس دانسته و تحت شرایطی آن‌را قابل تعقیب و مجازات نمی‌داند. به علاوه ماده‌ ‌۶۲۶ قانون مجازات اسلامی نیز هرگونه مقاومت برای دفاع از مال را جایز دانسته است. همچنین مطابق بند ج ماده‌ ۶۲۹ قانون مجازات اسلامی دفاع به صورت قتل عمدی در مقابل کسی که در صدد سرقت و ربودن انسان یا مال او برآید به شرط آن‌که دفاع متوقف بر قتل باشد مجازات نخواهد داشت. ۲. ۵ - تجاوز به آزادی تن سلب آزادی یا محدود کردن آن نظیر بازداشت، حبس و یا هر فعلی که مانع تحرک انسان شود، تعرض به آزادی تن تلقی می‌شود. یکی از موارد تجاوز به آزادی تن، توقیف غیرقانونی موضوع ماده‌ی ۵۸۳ قانون مجازات اسلامی است و قانون‌گذار به افرا اجازه داده است که هرگاه آزادی تن آن‌ها یا دیگران مورد تجاوز قرار گرفت در مقام دفاع از آزادی مشروع خود مبادرت به اعمالی کنند که در شرایط عادی جرم است. منبع: قانون مجازات اسلامی، ماده‌۶ · زمینه حقوق جزای عمومی، تهران، کتابخانه گنج دانش، چاپ یازدهم، ۱۳۸۳، ‌ ص۱۹۲ · حقوق جزای عمومی، تهران، میزان، چاپ هشتم، ۱۳۸۴، ج۱، ص۲۰۶ · حقوق جزای عمومی، تهران، پاژنگ، ۱۳۷۱، ‌ ج۱، ص۱۲۷ · قانون مجازات اسلامی، ماده‌ ۵۸۳