رسیدگی غیابی در امور مدنی ایران (قواعد فقه)

رسیدگی غیابی در امور مدنی ایران ، از مباحث قواعد فقه به معنای صدور حکم علیه خوانده‌ای است که در جلسات دادگاه حاضر نشده و لایحه‌ای نیز ارائه نکرده است. در قوانین پیش از انقلاب ، دادرسی به دو شیوه عادی و اختصاری تقسیم می‌شد، اما پس از انقلاب با جایگزینی شیوه اختصاری، ارسال لایحه توسط خوانده موجب حضوری تلقی شدن حکم می‌گردد. در موارد استثنایی و بر اساس برخی قوانین خاص، صدور حکم غیابی بدون ابلاغ واقعی نیز مجاز شمرده شده که در این فرض، جهت حفظ حقوق محکوم‌ علیه، تدابیر ویژه‌ای مانند: تودیع مال در صندوق دادگستری پیش‌بینی شده است. ماهیت تصمیمات دادگاه در رسیدگی غیابی، « حکم » محسوب شده و با سپری شدن مهلت قانونی قابلیت اجرا دارد، هرچند اجرای آن نباید منجر به تضییع حقوق احتمالی م. ع. شود. نهایتاً حق واخواهی برای م. ع. د. مهلت مقرر محفوظ است تا با رسیدگی مجدد، امکان دفاع و احقاق حق وی فراهم گردد و از بی‌عدالتی احتمالی جلوگیری شود.