رفتار ملل کامله الوداد و توسعه سرمایه گذاری خارجی در انرژی تجدیدپذیر (مقاله علمی وزارت علوم)

رفتار ملل کامله الوداد و توسعه سرمایه گذاری خارجی در انرژی تجدیدپذیر (مقاله علمی وزارت علوم) نویسندگان: محمد عاکفی قاضیانی موسی عاکفی قاضیانی وحید عاکفی قاضیانی منبع: حقوق فناوری های نوین دوره 5 بهار و تابستان 1403 شماره 9 چکیده امروزه توسعه انرژی های تجدیدپذیر به منزله راهکاری برای مقابله با گرمایش زمین و تغییرات اقلیمی پذیرفته شده است. اما توسعه انرژی های تجدیدپذیر بدون جذب سرمایه گذاری خارجی دشوار خواهد بود. خصوصاً این که بسیاری از دولت های درحال توسعه از منابع مالی و فناوری های لازم بهره مند نیستند. توسعه سرمایه گذاری خارجی در تمامی حوزه های اقتصادی متأثر از موافقت نامه های بین المللی سرمایه گذاری است. این موافقت نامه ها استانداردهای ماهوی و شکلی را مقرر می دارند که هریک از این استانداردها به نوبه خود در توسعه سرمایه گذاری خارجی دخیل است. رفتار ملل کامله الوداد از جمله این استانداردهاست که در نظام حقوق بین الملل سرمایه گذاری و همچنین حقوق تجارت بین الملل از اهمیت بسزائی برخوردار است. اما کارایی این استاندارد در موافقت نامه های سرمایه گذاری و کیفیت چندجانبه سازی مقررات موافقت نامه های بین المللی سرمایه گذاری همواره مورد اختلاف حقوق دانان و محاکم داوری بوده است؛ از این رو بررسی کارآمدی این استاندارد رفتاری به ویژه در حوزه انرژی های تجدیدپذیر اهمیت می یابد. این مقاله با شیوه توصیفی تحلیلی و با روش کتابخانه ای به دنبال پاسخ به این سؤال است که «شرط ملل کامله الوداد در موافقت نامه های بین المللی سرمایه گذاری چه نقشی در توسعه سرمایه گذاری در حوزه انرژی تجدید پذیر دارد و چگونه کارآمدی این مقررات ارتقا می یابد؟». این پژوهش اثبات می کند که بندهای رفتار ملل کامله الوداد قابلیت چندجانبه سازی مقررات و حمایت های حقوقی در مجموعه موافقت نا مه های سرمایه گذاری امضاشده از سوی دولت میزبان را دارد؛ از این رو می تواند حمایت های دوچندان و حتی مقررات مطلوب حل و فصل اختلافات را از آن موافقت نامه ها به نفع سرمایه گذاران انرژی تجدیدپذیر فراهم آورد؛ اما عمده موافقت نامه ها در تدوین این بندها دقت کافی نداشته اند و محاکم نیز رویکردهای ناسازگاری به این استاندارد رفتاری داشته اند. The Most Favoured Nation Treatment and Promotion of Foreign Investment in Renewable Energy Today, the development of renewable energy is generally admitted as a solution to tackle global warming and climate change. However, without attracting substantial foreign investments, it will be nearly impossible to develop renewable energies, particularly in developing countries that do not have the required financial resources and technologies. Unsurprisingly, the promotion of foreign investments in all economic sectors is influenced by International Investment Agreements (IIAs). These instruments contain various substantive and procedural regulations that are individually and collectively responsible for protecting and promoting foreign investments. Among them is the Most Favoured Nation Treatment (MFN), a fundamental principle of international trade law. However, the exact status and efficacy of MFN in IIAs have been a controversial issue so far. Therefore, it is essential to analyse this standard and its possible contribution to promoting foreign investments in renewables. Drawing on qualitative research, this article attempts to answer the question, ‘What is the importance of MFN clauses for the promotion of foreign investments in the renewable energy sector, and how can their efficacy be enhanced?’. Since MFN has a multilateralising effect on the obligations provided in other IIAs signed by the host State, in the absence of provisions to the contrary, it may equip the foreign investors in the renewable energy sector with a broader set of protections and perhaps incentive provisions. However, many IIAs and investor-state tribunals have intermittently overlooked the significance of this standard.