دکترین
رهنمودهایی برای کارشناسان رسمی دادگستری: مرزهای اخلاقی و قانونی در معرفی حرفهای (پرهیز از توزیع کارت ویزیت در شعب دادگا
رهنمودهایی برای کارشناسان رسمی دادگستری: مرزهای اخلاقی و قانونی در معرفی حرفهای (پرهیز از توزیع کارت ویزیت در شعب دادگاه)
بختیار سید نظامی-کارشناس رسمی دادگستری و دانش آموخته حقوق
همکاران گرامی کارشناس رسمی دادگستری، فعالیت در این کسوت، فراتر از یک شغل، تعهدی است سترگ در مسیر احقاق حق و یاریرسانی به عدالت. هرگونه اقدام ما، چه در حوزه تخصصی و چه در نحوه معرفی خویش، باید در چارچوب اصول حرفهای، اخلاقی و قانونی باشد. در این رهنمود، به یکی از جنبههای حساس معرفی حرفهای، یعنی موضوع توزیع کارت ویزیت در محیطهای قضایی، خواهیم پرداخت.
▪شان و منزلت حرفه کارشناسی: بیطرفی و استقلال
حرفه کارشناسی رسمی دادگستری، یک بازوی تخصصی و مشاور امین برای قاضی است. این جایگاه، ایجاب میکند که کارشناس از هرگونه شائبه جانبداری، لابیگری، یا تلاش برای جلب منفعت شخصی به هر قیمتی به دور باشد. فعالیتهای تبلیغاتی مستقیم و تهاجمی، خصوصاً در محیطهایی که محل تصمیمگیری قضایی است، این شأن و منزلت را خدشهدار میکند و میتواند استقلال و بیطرفی کارشناس را زیر سوال ببرد.
▪الزامات قانونی و نظامات صنفی: ممنوعیت تبلیغات غیرمتعارف
قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری و آییننامههای مربوطه:
این قوانین (به ویژه آییننامه اجرایی قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری مصوب ۱۳۸۲ و اصلاحات بعدی و نظامات داخلی کانونهای استانی) هرگونه فعالیت تبلیغاتی مستقیم، غیرمتعارف و خارج از چارچوبهای مصوب را برای کارشناسان ممنوع میسازد.
هدف اصلی این مقررات، جلوگیری از رقابت ناسالم، تضمین اصل بیطرفی و استقلال کارشناس، و حفظ اعتماد عمومی به نهاد کارشناسی و در نهایت به سیستم قضایی است.
بند ۵ ماده ۲۶ قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری، تخلف از "شؤون شغلی" را مستوجب تعقیب انتظامی دانسته است. توزیع کارت ویزیت در شعبات دادگاه، به طور گستردهای توسط هیئتهای انتظامی کانونها و دادسراهای انتظامی کارشناسان، مصداق بارز تخلف از شؤون شغلی و تبلیغات غیرمتعارف تلقی میگردد.
▪سیستم ارجاع کارشناسی: حفظ عدالت و جلوگیری از رانت
روش قرعهکشی و نوبتدهی: در سیستم قضایی ایران، ارجاع امر کارشناسی به کارشناسان (جز در موارد بسیار خاص که طرفین بر کارشناس معینی توافق کردهاند) معمولاً به صورت قرعهکشی یا سیستم ارجاع نوبتی توسط دادگاهها یا دفاتر ارجاع کارشناسی انجام میشود.
نقض سیستم: هدف این سازوکار، تضمین شفافیت، عدالت و جلوگیری از ایجاد رانت یا لابیگری است. توزیع کارت ویزیت در شعبات دادگاه، تلاشی مستقیم برای دور زدن این سیستم و تأثیرگذاری بر روند ارجاع پرونده به شکلی غیرقانونی و غیرعادلانه است. این اقدام، میتواند منجر به ایجاد تردید در بیطرفی فرآیند ارجاع و نضجگیری فساد شود.
▪پیامدهای تخلف: از توبیخ تا محرومیت
کارشناسانی که مبادرت به توزیع کارت ویزیت یا سایر اقدامات تبلیغاتی غیرمتعارف در محیطهای قضایی کنند، در صورت اطلاع مراجع نظارتی (نظیر کانون کارشناسان، دادسرای انتظامی کارشناسان، یا حتی گزارش از سوی قضات و کارکنان دادگاه)، مورد تعقیب انتظامی قرار خواهند گرفت. مجازاتهای انتظامی بسته به شدت و تکرار تخلف، میتواند شامل توبیخ، محدودیت صلاحیت، محرومیت موقت یا حتی محرومیت دائم از شغل کارشناسی باشد.
▪راه صحیح معرفی حرفهای: تخصص، کیفیت و اخلاق
راه صحیح و مشروع برای معرفی و ارتقاء جایگاه کارشناس، نه از طریق تبلیغات مستقیم و غیرمتعارف، بلکه از طریق موارد زیر است:
ارائه گزارشهای کارشناسی دقیق، مستدل و شفاف: کیفیت کار شما بهترین تبلیغ است.
بهروزرسانی دانش تخصصی و رعایت استانداردهای فنی.
پایبندی کامل به اصول بیطرفی، صداقت و امانتداری در تمام مراحل کار.
حفظ شأن و اخلاق حرفهای در کلیه تعاملات.
شرکت در همایشها و سمینارهای تخصصی (با رعایت ضوابط کانون).
▪نتیجهگیری
حفظ اعتبار و جایگاه رفیع کارشناسی رسمی دادگستری، در گرو رعایت دقیق قوانین و اصول اخلاقی است. توزیع کارت ویزیت در شعبات دادگاه، عملی مغایر با این اصول بوده و نه تنها از نظر قانونی تخلف محسوب میشود، بلکه به شأن و اعتماد عمومی به این حرفه لطمه میزند. همکاران گرامی باید با تکیه بر دانش، مهارت و پایبندی به اخلاق، خود را به عنوان بازویی قدرتمند و بیطرف برای دستگاه قضا تثبیت نمایند.
Add a comment
8
2
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
