روشهای تقسیم — ماده ۵۹۸ قانون مدنی به این نوع

۲- تقسیم به تعدیل تعدیل در لغت به معنای اصلاح کردن برابر کردن چیزی با چیزی از روی عدالت تقسیم کردن است. در برخی اوقات مال یا اموال مشاع به گونه ای است که نمی توان آن را به افراز تقسیم کرد یعنی مال مثلی یا قیمی تجزیه پذیر نیست و لذا از طریق تعدیل باید تقسیم صورت پذیرد. تعدیل در اصطلاح حقوقی یعنی تقسیم مال قیمی پس از ارزیابی و تقویم آنها بر اساس حصه های شرکا و برابر سازی حصه های متعدد بر اساس قیمت آنها. مثال ۱: مثلاً یک زمین هزار متری مشاع بین دو نفر باشد، ولی قسمتی که سر نبش قرار دارد ارزش بیشتری داشته باشد، در این حالت اگر بخواهیم همانند افراز تقسیم کنیم باید به هر کدام ۵۰۰ متر برسد. ولی قطعاً ارزش ۵۰۰ متر سر نبش بیشتر از قسمت دیگر است و یکی از دو نفر متضرر میشود. بر همین اساس دادگاه با ارجاع امر به کارشناس طوری زمین را تقسیم میکند که از لحاظ ارزش مساوی باشند نه از لحاظ مساحت لذا با این وصف امکان دارد به یکی از شرکا ۳۰۰ متر زمین برسد و به دیگری ۷۰۰ متر، ولی قیمت هر دو مساوی است. مثال ۲ مثلاً اموال مشاع یک خودروی ۵۰۰ میلیونی و یک زمین ۵۰۰ میلیونی باشد. در این حالت هر کدام یک مال را برمی دارد و اگر توافق نشد از طریق قرعه مشخص میشود. در اموال منقول تقسیم به تعدیل کمتر اتفاق می افتد. در تقسیم از نوع تعدیل به ارزش ریالی مال مشاعی که تقسیم می گردد توجه میشود و در جایی کاربرد دارد که مال مشاع مثلی نبوده و یا قیمی متساوی الاجزا یا تجزیه پذیر نیست. ماده ۵۹۸ قانون مدنی به این نوع تقسیم اشاره دارد و همچنین ماده ۳۱۷ قانون امور حسبی. - تقسیم به رد اگر مال قابل افراز و همچنین قابل تعدیل نیز نباشد نوبت به تقسیم به رد می رسد. یعنی زمانی که مال مثلی یا قیمی تجزیه پذیر نیست و از لحاظ قیمت نیز