رویه قضایی و تحقق داوری — در برخی از آرای قضایی رأی داور

در برخی از آرای قضایی رأی داور مرضی الطرفین را متفاوت از سایر داورها دانسته اند. برای مثال در حکم شماره ۲۳۱۲-۴ خرداد ۱۳۱۷ دادگاه عالی انتظامی قضات آمده است: ابطال رای حکم مرضی الطرفین به استناد اینکه به دلایل و اسناد طرفین مراجعه نکرده بدون استماع اظهارات طرفین و تحقیق از شهود آنان رأی داده اند تخلف است زیرا در قانون حکمیت صریحاً حکمها را تابع قواعد اصول محاکمات قرار نداده و همین قدر آنها را ملزم نموده است که رای ایشان برخلاف شرایط قرارداد و یا قوانین موجد حق نباشد و در صورتی که رأی حکم به نظر حاکم دادگاه غیر موجه باشد نبایستی آن را مخالف با قانون قلمداد و ملغی از اثر نمود خصوصا در جایی که حکم ها را اصحاب دعوا به تراضی تعیین نموده و حق اعتراض خود را ساقط نموده باشند. داوری برای صلح انصاف و قاعده حقوقی مذاکرات دوستانه و در مرحله دوم توسط داور مرضی الطرفین حل و فصل خواهد شد و در صورت عدم توافق مورد اختلاف به مراجع ذیربط قانونی ارجاع خواهد شد ... در نتیجه با رعایت اصل حاکمیت اراده طرفین بایستی به طریق دوستانه و و در صورت عدم توافق مورد از طریق داور حل و فصل گردد ... لذا .... اقامه دعوا قبل از اظهار نظر داور مرضی الطرفین از و جاهت قانونی برخوردار نبوده قرار عدم استماع صادر . می گردد زندی دکتر … دادگاه های تجدید نظر استان تهران در امور مدنی ، استاد تجاری انتشارات جنگل چاپ اول ۱۳۹۰، ص ۷۲ به نظر می رسد که چنین شرطی را نتوان داوری مرضی الطرفینی توصیف نمود؛ زیرا در این داوری همانند سایر موارد طرفین به رأی داور مذکور مأخوذ هستند و اگر قرار باشد بعد از صدور رأی همچنان بتوانند به مرجع قانونی دیگر دادگاه) مراجعه کنند، با ماهیت داوری مواجه نیستیم؛ ایراد نشود که طرفین میتوانند رأی داور را با توافق رد کنند زیرا پاسخ می دهیم که این اثر در همه انواع داوری مطرح می شود در حالی که در این دادنامه سیاق عبارت نشان می دهد که حتی ی. ا. ط. نیز می تواند عدم رضایت خود را از تصمیم داور اعلام کند و در این صورت طرف دیگر نمی تواند به آن رأی استناد نماید البته ممکن است برای توصیف این شرط به داوری تفاسیری را ارایه داد اما منطقی همین است که بیان شد.