رویه های نوین ضدرقابتی در سکوهای فضای مجازی (مقاله علمی وزارت علوم)

رویه های نوین ضدرقابتی در سکوهای فضای مجازی (مقاله علمی وزارت علوم) نویسندگان: علی بهادری جهرمی محمدصادق فراهانی محمدمهدی جعفریان رضا قاسمی پور منبع: مطالعات حقوق عمومی دوره 55 زمستان 1404 شماره 4 چکیده ظرفیت های اقتصاد دیجیتال و زیست بوم سکویی در رابطه با اتخاذ مدل ها و رفتارهای نوین تجاری از سوی کسب وکارها، حقوق رقابت و ضوابط سنتی آن را با چالش های جدی مواجه ساخته است. ضوابطی که امروزه یارای مواجهه با رفتارهای نوین مخل رقابت و غیرقابل انطباق با رفتارهای سابقاً به رسمیت شناخته شده را ندارند و همین مسئله سبب شده است که کشورهای مختلف ضمن تنظیم اسناد هنجاری جداگانه، به شناسایی این رفتارها و برقراری ضوابط جهت مواجهه با آنها بپردازند. پژوهش پیش رو با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای و اتخاذ شیوه ای تحلیلی- توصیفی با رویکردی تطبیقی در مقام شناسایی رفتارهای نوین مخل رقابت سکوهای فضای مجازی، به این نتیجه دست یافته است که ریشه وقوع چنین رفتارهایی به سه عامل کلیدی برمی گردد: نخست «ماهیت زیرساختی و قابلیت خودتنظیمی سکو » که سبب وقوع دو رفتار مخل رقابت «حذف دسترسی به سکو» و «تحدید تعامل پذیری با سایر سکو ها» شده است؛ دوم «دسترسی سکو به داده ها و فناوری های مرتبط با آن» که زمینه «جهت دهی و اخلال در اراده کاربران» و «هماهنگی های ناخواسته و خودمختار» را پدید آورده است و در نهایت «قابلیت اهرمی سکو» که به وقوع رفتارهای نوین مخل رقابتی چون «خودترجیحی» و «به کارگیری داده ها در سایر بازارها» منجر شده است. New Antitrust Approaches to Online Platforms The capacities of the digital economy and platform ecosystems, in relation to the adoption of new business models and practices by businesses, have posed serious challenges to competition law and its traditional regulations. These regulations today are unable to confront novel anti-competitive behaviors that are incompatible with previously recognized practices, and this has led different countries, while drafting separate normative documents, to identify these behaviors and establish rules to address them. The present study, using library research and a descriptive-analytical approach with a comparative perspective, has concluded that the root causes of such anti-competitive behaviors on digital platforms can be traced to three key factors: First, the infrastructural nature and self-regulatory capability of platforms, which has caused two anti-competitive behaviors: denial of platform access and restriction of interoperability with other platforms. Second, platform access to data and related technologies, which has enabled guidance and interference in users’ autonomy and unintended or autonomous coordination. Finally, the leverage capability of platforms, which has led to novel anti-competitive behaviors such as self-preferencing and using data in other markets.