رویکرد چین به حقوق بین‌الملل در پرتو تحولات اصل حاکمیت

رویکرد چین به حقوق بین‌الملل در پرتو تحولات اصل حاکمیت نویسندگان: طباطبایی, سیدحسین، عالمی فلاح, مائده، علیزاده, علیرضا نشریه: مجله حقوقی بین المللی، 2026/08/18 چکیده: باتوجه به بازگشت چین به جایگاه طبیعی وتاریخی خود در عرصه بین‌المللی، موضوع محوری این مقاله، بررسی چیستی رویکرد چین به حقوق بین‌الملل و به‌ویژه اصل حاکمیت، و تاثیر بالقوه آن بر اصل مذکور است. این پژوهش بر این دیدگاه استوار است که چین، هم‌زمان با تقویت جایگاه خود به‌عنوان قاعده‌گذار و حافظ نظام حقوق بین‌الملل موجود، درصدد اعمال تغییرات از جمله بازتعریف مفهوم حاکمیت - بر اساس هستی‌شناسی و بنیادهای تمدنی خود- در این نظام است. مطالعه حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و اتکا به منابع کتابخانه‌ای و اسنادبین‌المللی انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد چین، هم‌زمان با تقویت تفسیر مدنظر خویش از قواعد و مقررات بین‌المللی و نیز تاسیس نهادهایی به موازات نهادهای مغرب‌زمین محور، قرائنی از طراحی منظومه‌ای را نمایان می‌نماید که دارای هستی‌شناسی متفاوتی نسبت به هستی‌شناسی مغرب‌زمین و شکل‌دهنده حقوق بین‌الملل مرسوم است. آنچه لاجرم تعریف دیگری از اصل حاکمیت و حتی نظم دیگری برای حقوق بین‌الملل را طلب می‌نماید. دراین راستا چین هم‌زمان با تقویت جایگاه خود در قامت حافظ نظم‌حقوق بین‌الملل در چارچوب منشور ملل متحد و تاکید بر اصل حاکمیت به همان معنای منشوری، به‌نحو متناقض‌نمایی، به‌دنبال بازتعریف اصل حاکمیت به‌نحوی است که ذیل آن، تمدن-دولت‌ها، (کشورهای بزرگ)، جای ملت-دولت‌ها را می‌گیرند.