زمان تقدیم درخواست دستور موقت — گاهی اوقات بعد از صدور حکم از

دستور موقت را میتوان قبل از تقدیم دادخواست همراه با دادخواست دعوای اصلی یا در جریان دادرسی تقدیم دادگاه نمود. حال در مورد اینکه اگر بعد از اینکه مقام قضایی رای بدوی را صادر نمود، خواهان درخواست دستور موقت را خواستار شود آیا دادگاه بدوی می تواند چنین درخواستی را قبول کند یا خیر باید گفت در چنین صورتی اگر از پرونده تجدیدنظر خواهی نشده باشد یا اگر تجدیدنظر خواهی شده باشد ولی پرونده در راستای تبادل لوایح اقدام شود، رسیدگی به چنین درخواستی با دادگاه بدوی است و در غیر این صورت رسیدگی به چنین درخواستی با دادگاه تجدید نظر م. ب.. گاهی اوقات بعد از صدور حکم از سوی دادگاه بدوی، تقاضای صدور دستور موقت میشود. در این زمینه باید بین دو فرض قائل به تفکیک شد الف) درخواست دستور موقت پیش از تقدیم دادخواست تجدید نظر؛ ب) درخواست دستور موقت پس از تقدیم دادخواست تجدید نظر این تفکیک از آنجا حائز اهمیت است که ممکن است خواهان در مرحله بدوی محکوم له واقع شده باشد و در نتیجه امکان تجدید نظر خواهی از رای و درخواست صدور دستور موقت از دادگاه تجدیدنظر برای او فراهم نباشد؛ در این فرض ممکن است خوانده م. ع. نیز نسبت به تجدید نظر خواهی از رای اقدام ننماید؛ حال اگر قائل به امکان درخواست صدور دستور موقت پیش از تقدیم دادخواست تجدیدنظر نباشیم، ممکن است خسارات جبران ناپذیر به خواهان وارد گردد. در واقع اگر گفته شود که با صدور رای قابل تجدیدنظر مرحله نخستین، چون دادرسی در جریان نمیباشد، درخواست صدور دستور موقت نیز قابل طرح نمی باشد خواهان محکوم له در برابر نقل و انتقالاتی که خوانده پس از صدور رای مرحله نخستین در صدد انجام آن بر می آید و همچنین سایر امور فوری که امکان حدوث آن د. ا. م. وجود دارد، خلع سلاح می گردد. بنابراین به منظور پیشگیری از بروز چنین امری باید در فاصله صدور حکم بدوی و قطعیت آن بود. در این مورد می توان گفت با استفاده از وحدت ملاک اگر باشد، رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه بدوی خواهد بود؛ این امر منافاتی با قاعده فراغ دادرس ندارد زیرا آنچه پس از صدور حکم دادرس از آن فارغ میشود اظهار نظر ماهوی نسبت به دعوای مطروحه است و صدور دستور موقت در راستای حکمی که دادگاه صادر کرده است، اظهار نظر ماهوی نسبت به آن دعوا نمیباشد. اگر تجدیدنظر تجدیدنظر قرار می گیرد زیرا با تقدیم دادخواست تجدیدنظر، صلاحیت دادگاه بدوی پایان می یابد. بدیهی است ب. ت. ب. اطلاق دادگاه در ماده ۳۱۰ قانون مزبور، دادگاه تجدید نظر نیز صلاحیت صدور دستور موقت را دارد. همچنین نیز مقرر داشته است: مقرراتی که در دادرسی بدوی رعایت می شود در مرحله تجدید نظر نیز جاری است مگر اینکه به موجب قانون ترتیب دیگری مقرر شده باشد. ب. ت. ب. عدم پیش بینی ترتیب دیگر برای دستور موقت در مرحله تجدیدنظر همان مقررات مرحله بدوی در دادگاه تجدیدنظر قابل اجرا م. ب.. ویژگی ها و شرایط شکلی درخواست دستور موقت در آیین دادرسی مدنی ایران، حمید ابهری و رضا زارعی؛ فصنامه حقوق، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دوره ۴۰، شماره ۱۰۱، بهار ۱۳۸۹ صفحات (۱۲ و ۱۳)