ساختار نوین بورس در شبکه بلاک چین و آثار آن بر معاملات

ساختار نوین بورس در شبکه بلاک چین و آثار آن بر معاملات نویسندگان: هادی زارع رحیم مختاری منبع: پژوهشنامه حقوق کسب و کار و سرمایه گذاری سال اول بهار و تابستان 1404 شماره 1 چکیده بازار بورس اوراق بهادار یکی از مؤلفه های کلیدی اقتصاد جهانی است که از آغاز تاکنون بر اساس ساختاری متمرکز و واسطه محور فعالیت می کند. در حالی که وجود مرجع مرکزی برای تضمین امنیت و اعتبار معاملات مزایایی دارد، این ساختار با چالش هایی مانند عدم شفافیت، کارمزدهای بالا، وابستگی به واسطه ها و آسیب پذیری های سایبری مواجه است. با ظهور فناوری بلاک چین در دو دهه اخیر و به ویژه گسترش قراردادهای هوشمند، امکان بازنگری در مدل سنتی بورس فراهم آمده است. بلاک چین به واسطه ساختار همتا به همتا و قابلیت اجرای خودکار قراردادها، می تواند جایگزینی غیرمتمرکز برای نظام بورس سنتی باشد. این فناوری توان حل چالش هایی همچون حضور گسترده واسطه ها، اتلاف زمان، هزینه های بالا و ضعف های امنیتی را دارد. با این حال، بلاک چین نیز در مراحل ابتدایی توسعه قرار دارد و چالش هایی حقوقی و فنی نظیر فقدان مقررات، پیچیدگی های ذاتی، مصرف انرژی بالا و محدودیت در مقیاس پذیری را به همراه دارد. با رفع این موانع، استفاده از ساختارهای غیرمتمرکز می تواند تحولی بنیادین در معماری بازارهای مالی ایجاد کند. The New Structure of the Stock Exchange on the Blockchain Network and its Impact on Transactions The stock exchange is considered one of the key pillars of the global economy, yet it has historically operated through a centralized, intermediary-based structure. While a central authority provides important benefits such as guaranteeing the integrity and security of transactions, this model also faces significant challenges—including lack of transparency, high fees, dependence on intermediaries, and cybersecurity vulnerabilities. Over the past two decades, and especially with the rise of smart contracts, blockchain technology has opened the door to rethinking this traditional framework. With its peer-to-peer architecture and automated contract execution, blockchain offers a decentralized alternative to conventional stock markets. It has the potential to eliminate intermediaries, reduce costs and delays, and enhance security and transparency. Nevertheless, blockchain remains in the early stages of development and, like many emerging technologies, brings legal and technical challenges—such as regulatory gaps, complexity, high energy consumption, and scalability limitations. Overcoming these obstacles could pave the way for a fundamental transformation in the architecture of financial markets through decentralized models.