دکترین
سلب منافع اشخاص از ملک
سلب منافع اشخاص از ملک
ممکن است اقدامات دستگاههای اجرایی منجر به سلب حق انتفاع یا حق ارتفاق شــود، یا اینکه دستگاه دولتی بدون تملک ملکی فقط به عنوان حق ارتفاق از ملک اســتفاده کند یا در یک اقدام محدودکننده، استفادۀ مالک از ملک را محدود کند یا بهرهمندی از منافع را محدود کند یا اقدام دســتگاه اجرایی منجر به کاهش ارزش ملک شــود یا باعث از بین رفتن هویت انتفاعی خاص ملک شود که از آن به «تغییر منافع به شــکلی منفی» نام می برند. همۀاین فرض ها در صورت اســتفادۀ دســتگاه اجرایی از منافع ملک و یا اضرار به منفعت املاک مجاور، مسئولیِت پرداخت بها و غرامت پیشبینی شده است. بنابراین فرض ها تعارض در این موارد روی می دهد:
١-حق انتفاع،
٢-حق ارتفاق،
٣-ایجاد محدودیت در اســتفاده از ملک برای مالک،
۴-اضرار به ملک غیر (اجرای طرح موجب ورود خسارت به املاک مجاور شود)،
۵- کاهش ارزش ملک (نجفی ضیاء، ١٣٩٧، ٣٣٧).
▪ممانعت و مزاحمت از حق اشخاص
دســتگاه اجرایی ممکن اســت در اجرای طرح های خود موجب تضییع حقوق اشخاص صاحب حق ارتفاق و انتفاع شوند که در این موارد، صاحبان ایــن حقوق دعوای ممانعت از حق را مطرح می کننــد. در دعوی مزاحمت از حق، شــخص مدعی است که دستگاه اجرایی برای اعمال حقوق مالکانۀ او در املاکش مزاحمت ایجاد کرده است، به این صورت که مزاحم، اخلال جزئی ایجاد می کند و آن امِر اخلال آمیز عامدانه است واین حقیقتا موجب اختلال تصرف متصرف شود(متین دفتری، ١٣٨۵، ٢۴٠). البته ازنظر عرف، برخی از مزاحمت ها و ممانعت های کوتاه مدت که موجب محدودیت جزیی در حقوق مالکانه می شود پذیرفته شده است مانند آلودگی صوتی و ترافیک در کوچه (سالاری، ۱۴۰۰، ۲۶۶).
پی نوشت
ماده ۲۹ قانون مدنی: ممکن است اشخاص نسبت به اموال علاقههای ذیل را دارا باشند:
١-مالکیت (اعم از عین یا منفعت)
٢-حق انتفاع
٣-حق ارتفاق به ملک غیر
مالکیت اعتباری، به سه شکل قابل تصور است: مالکیت عین، مالکیت انتفاع، مالکیت منفعت.
به مالکیت در شیء، به تبع مالکیت در شیئی دیگر، مالکیت تبعی گویند.
«مالکیت منافع» و «حق انتفاع»، هر دو از حقوق عینی بوده، اما دو مفهوم جداگانه و مستقل بهشمار میآیند. بین حق انتفاع و مالکیت منفعت، تناسب وجود دارد، اما حق انتفاع، ضعیف تر از مالکیت منفعت است، چرا که در حق انتفاع، برخلاف مالکیت منفعت، فقط استفاده از عین ممکن بوده و تملک منتفع در منافع مال، منتفی است.
حق انتفاع، حقی عینی بوده و موضوع آن، مال مادی معین است؛ اعم از اینکه منقول یا غیرمنقول باشد. ملک موضوع حق انتفاع، ممکن است دارای صاحب بوده یا اینکه مالک خاصی نداشته باشد. از طرف دیگر حق انتفاع، قابلیت انتقال به غیر را ندارد؛ مگر به موجب عرف یا اذن مالک و با توجه به اینکه حق انتفاع، مستلزم تجزیه حق مالکیت و گذشت مالک از برخی حقوق خود میباشد؛ لذا ایجاد چنین حقی، بدون انعقاد قرارداد بین طرفین، امکانپذیر نیست.
Add a comment
بختیار سید نظامی
2
1
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
