سکوت در برابر دستور بازداشت

ثالث برابر دستور بازداشت ممکن است بجای پایداری با مامور اجرا همکاری نماید و مال تحت تصرف را در اختیار او قرار دهد. اما ممکن است درست یا نادرست برابر دستور بازداشت واکنش نشان داده و مدعی مالکیت خود یا دیگری بر آن مال شود. به موجب ماده ۶۱ ق.ا.ا. م: «مال منقولی که در تصرف کسی غیر از م. ع. باشد و متصرف نسبت به آن ادعای مالکیت کند یا آن را متعلق به دیگری معرفی نماید به عنوان مال م. ع. توقیف نخواهد شد. در صورتی که خلاف ادعای متصرف ثابت شود مسئول جبران خسارت محکوم له خواهد بود. اگر در ادعای مالکیت، ثالث حکم دادگاه به تاریخ پیش از توقیف و یا پس از آن ارائه دهد و یا سند رسمی مالکیت با تاریخ مقدم بر تاریخ بازداشت اقامه نماید دادورز بی درنگ از بازداشت مال خودداری خواهد ورزید ماده ۱۴۶ ق.ا.ا. م). همچنین صرف ادعای ثالث دایر بر عدم مالکیت داد باخته بر مال منقول تحت تصرف کافی بوده و دادورز ناگزیر به خودداری از بازداشت خواهد بود. مگر آنکه ادعای دادبرده بر مالکیت داد باخته مبتنی بر دلایل اثبات باشد که به شرح پیش گفته رویه قضایی مناقشه اجرا را به سود او و بازداشت مال خاتمه می بخشد. بین دو حکم مقرر در مواد ۶۱ و ۱۴۶ ق.ا.ا.م هیچ تزاحم و تعارضی دیده نمی شود. قانونگذار در این دو مناسبت؛ اماره تصرف (بدون مزاحمت دلیل مخالف)، ارائه حکم دادگاه و سند رسمی را کافی در عدم بازداشت یا در صورت بازداشت رفع بازداشت از مال می داند. با این تفاوت که در مورد اماره تصرف چون در آغاز راه بازداشت، دادورز با ثالث متصرف روبه رو میشود، به صرف ادعای او و با ملاحظه نبود دلیل مخالف از بازداشت پرهیز می نماید، اما در رویارویی با صاحب سند رسمی و دارنده حکم دادگاه که ممکن است مال در تصرف ایشان نباشد، پس از جریان بازداشت و ملاحظه اظهار حق از بازداشت رفع اثر می یابد. چنانچه دادورز برخلاف تکلیف مقرر در ماده ۶۱ ق.ا.ا.م جریان توقیف مال را ادامه دهد و به ادعای ثالث متصرف دایر بر تعلق مال به وی یا شخصی غیر از داد باخته اهمیتی ندهد به حتم مرتکب تخلف شده و باید خسارت ثالث یا دیگران را عهده دار شود. ثالث نسبت به این اقدام غیر قانونی دادورز می تواند از یک سو دعوای مطالبه زیان در دادگاه صالح محل مطرح سازد و از دیگر سو نسبت به ادامه توقیف معترض شده و در چارچوب مواد ۲۶ و ۱۴۲ ق.ا.ا.م از دادگاه مجری حکم درخواست توقف عملیات اجرا و اعاده تصرفات خود را بنماید.