دکترین
سکوت پایان داد، چون رسیدگی۰ — در مانحن فیه شعبه یازدهم دیوان عالی
اداره کل امور حقوقی قوه قضاییه در نظریه مشورتی شماره ۷/۶۶۷۰ مورخ ۱۳۸۲/۸۸ خود نیز اعلام داشته که هیأت عمومی دیوان عالی کشور با صدور رأی وحدت رویه در مقام نسخ قانون نیست، بلکه تنها به تفسیر قانون دست می زند. همچنین اداره کل حقوقی قوه قضاییه در نظریه مشورتی دیگری نیز عنوان نمود که رأی وحدت رویه کاشف از نظر مقنن در مورد ماده و مستندی از قانون است و شعب دیوان عالی کشور و دادگاه تجدید نظر نمی توانند بر خلاف رأی وحدت رویه اقدام به صدور رأی نمایند.
۱ نظریه مشورتی شماره ۷/۱۶۶۷۰ مورخ ۱۳۸۲۱۸/۸ اداره کل امور حقوقی قوه قضاییه : «آراء وحدت رویه، ناسخ قانون نیست بلکه تفسیر قانون و لازم الاتباع است. به نقل از مجموعه تنقیح قوانین و مقررات کیفری، غلامرضا شهری و ... روزنامه رسمی کشور چاپ اول، تابستان ۱۳۸۶، ص ۱۶۲، پاورقی.
نظریه مشورتی شماره ۷/۳۶۶۴ مورخ ۱۳۸۰/۴/۲۶ اداره کل حقوقی قوه قضاییه .. بر طبق ماده ۲۷۰ ق آ.د. ک، آراء وحدت رویه دیوان عالی کشور از تاریخ صدور برای مراجع قضایی لازم الاتباع است و لزومی به انتشار آن در روزنامه رسمی همانند قانون نمیباشد. زیرا رأی وحدت رویه ه هیأت عمومی دیوان عالی کشور کاشف از نظر مقنن درباره ماده یا موادی از قانون است که آن قانون پس از جری تشریفات و درج در روزنامه رسمی لازم الاجرا گردیده است ... چنانچه رأی صادره از شعبه دیوان عالی کشور یا شعبه دادگاه تجدیدنظر برخلاف رأی وحدت رویه هیأت عمومی دیوان عالی کشور باشد، با عنایت به اینکه رأی وحدت رویه برای مراجع قضایی در حکم قانون است، مانند این است که رأی صادره برخلاف قانون صادر شده باشد.... به نقل از روزنامه رسمی شماره ۱۶۶۷۵ مورخ ۱۳۸۱/۳/۱۱ علاوه بر مطالب بالا باید این نکته را نیز افزود که اگر چه مطابق اصل ۷۳ قانون ساسی، شرح و تفسیر قوانین عادی در صلاحیت مجلس شورای اسلامی است، ولی مطابق همان اصل، مفاد این اصل مانع از تفسیری که دادرسان در مقام تمیز حق از قوانین میکنند نیست. لیکن نص مقرر در ماده ۲۷۰ ق.آ.د.ک سال ۱۳۷۸ به هیأت عمومی دیوان عالی کشور اختیار و صلاحیت داده تا نظر خ. ر. ب. منظور ایجاد وحدت رویه در موارد مشابهی که شعب دادگاه ها و دیوان عالی کشور با استنباط متفاوت از قوانین آراء مختلفی صادر میکنند اعلام دارد. اعلام نظر هیأت عمومی به منظور ایجاد وحدت رویه مستلزم تفسیر صحیح از قانونی است که در استنباط از آن آرای مختلفی از شعب دادگاه ها و یا دیوان کشور صادر شده باشد. در واقع شرط صدور رأی وحدت رویه در همین نکته است.
برای مثال در رأی شماره ۶۹۵ مورخ ۱۳۸۵/۹/۷ هیأت عمومی دیوان عالی کشور از آنجا که در بررسی آرایی که از شعب یازدهم و شانزدهم دیوان عالی کشور صادر شده بود، هیأت عمومی، ظاهراً به این نتیجه رسید که اختلافی میان شعب مزبور در استنباط از ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی از حیث ضرورت احراز مالکیت شاکی تصرف عدوانی در رسیدگی فرجامی شعبه دیوان و یا سبق تصرف شاکی و لحوق تصرف مشتکی عنه در انطباق تقاضا با شقوق هفت گانه اعاده دادرسی موضوع ماده ۲۷۲ ق.آ.د.ک سال ۱۳۷۸ که دیوان در مقام تجویز و پذیرش اعاده دادرسی به آن توجه میکند وجود ندارد، نهایتاً موضوع مختلف فیه را از موارد مقرر در ماده ۲۷۰ ق.آ.د.ک سال ۱۳۷۸ جهت صدور رأی وحدت رویه تشخیص نداد. افزون بر ۱. رأی وحدت رویه شماره ۶۹۵ مورخ ۱۳۸۵/۹/۷ هیات عمومی دیوان عالی کشور طبق ماده ۲۷۰ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری در صورتیکه با استنباط از قوانین در شعب دیوان عالی کشور و یا دادگاهها آرای مختلفی صادر شود به منظور ایجاد وحدت رویه در هیأت عمومی دیوان عالی کشور مطرح می شود.
در مانحن فیه شعبه یازدهم دیوان عالی کشور تشخیص رای شماره ۱/۸۳/۱۲۳۶ - ۱۳۸۳/۴/۳۰ را نسبت به ماهیت قضیه صادر و برای اعمال ماده ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی احراز مالکیت شاکی تصرف عدوانی را ضروری دانسته است، اما رأی شماره ۱۳/۳۶۲۰-۱۳۸۳/۱۱/۲۴ شعبه سیزدهم دیوان عالی کشور تشخیص در خصوص تقاضای اعاده دادرسی است لیکن وارد ماهیت موضوع شده و برای اعمال ماده ۶۹۰ مرقوم سبق تصرف شاکی و لحوق تصرف مشتکی عنه را کافی دانسته است و حال آنکه شعبه سیزدهم در مقام رسیدگی به تقاضای اعاده دادرسی فقط باید تقاضا را با شقوق هفت گانه ماده ۲۷۲ قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در نا به مراتب به نظر اکثریت اعضای هیات عمومی دیوان عالی کشور موضوع از موارد مقرر در ماده ۲۷۰ قانون آئین دادرسی در امور کیفری تشخیص داده نشده به نقل از مذاکرات و آراء هیأت عمومی دیوان عالی کشور مورد اخیر چنانچه در مبانی دادنامه های صادره در موضوع مشابه که جهت صدور رأی وحدت رویه به هیأت عمومی دیوان عالی کشور ارسال شده، اختلافی نباشد و در استنباط از قانون نیز آراء مختلفی صادر نشده باشد و همچنین اگر یکی از آرایی که حسب درخواست ادعای اختلاف و تهافت در آن آراء گردیده به مرحله قطعی نرسیده باشد، موضوع جهت صدور رأی وحدت رویه قابل طرح در هیأت عمومی نخواهد بود.
لیکن به نظر میرسد ب. ت. ب. عبارات مندرج در ماده ۲۷۰ ق.آ.د.ک سال ۱۳۷۸، هیأت عمومی دیوان عالی کشور الزامی در قبول یکی از دو یا چند رأی متهافت و متضاد جهت اعلام نظر خویش در قالب رأی وحدت رویه ندارد. چه آنچه که برای هیأت عمومی دیوان به عنوان تکلیف قانونی در نظر گرفته شده آن است که هیأت مزبور نظر اکثریت خ. ر. ب. منظور ایجاد وحدت رویه اعلام کند. بنابراین هیأت عمومی می تواند را در نظر نهایی خود برگزیند و یا بدون اینکه هر یک از آراء متهافت را بپذیرد نظر ثالث و دیگری را به عنوان نظر اکثریت اعضاء هیأت عمومی سال ۱۳۸۵، اداره وحدت رویه و نشر مذاکرات هیأت عمومی دیوان عالی کشور چاپ اول، سال ۱۳۸۸، تهران چاپخانه روزنامه رسمی، صص ۶۰۱ تا ۶۰۶ .
توضیح نگارنده : مفاد رأی شماره ۶۹۵ مورخ ۱۳۸۵/۹/۷ هیأت عمومی دیوان عالی کشور به شرح بالا اگر چه حکایت از آن دارد که موضوع و اختلاف اعلامی از مصادیق و موارد مقرر در ماده ۲۷۰ ق.آ.د.ک سال ۱۳۷۸ نیست و به همین جهت رأی وحدت رویه محسوب نمی شود، ولی چون در عنوان رأی و مرجع استخراج متن رأی صریحاً از عنوان رأی وحدت رویه استفاده شد به همین علت نگارنده نیز با رعایت امانت در استخراج رأی از منبع مورد استفاده، از آن به عنوان رأی وحدت رویه یاد نمود. ا رأی وحدت رویه شماره ۶۶۶ مکرر مورخ ۱۳۸۳/۴/۲ هیأت عمومی دیوان عالی کشور: «نظر به این که صادره از شعبه بیست و دوم دیوان عالی کشور راجع به تأیید ادعای سازمان اوقاف و شمول بند ۵ ماده یک نظر به عمل نیامده و شعبه سی ام دیوان عالی کشور نیز به صراحت دادنامه ۴۵۶ - ۱۳۷۹/۱۱/۹ بر اساس ماده هیات عمومی دیوان عالی کشور سال ۱۳۸۳، اداره وحدت رویه و نشر مذاکرات هیأت عمومی دیوان عالی کشور، چاپ اول، سال ۱۳۸۶، تهران، چاپخانه روزنامه رسمی، صص جهت ایجاد وحدت رویه اعلام دارد. در بسیاری موارد نیز مشاهده شده که هیات عمومی خود، استدلال و تفسیر جدیدی از قانون مورد اختلاف به دست می دهد و نهایتا و صرفاً از حیث نتیجه، رأی یکی از شعب را بدون اینکه استدلال آن شعبه را قبول کند. تأیید می نماید.
الف - - - تجدید نظر بر اساس استخراج نظر قانونگذار با لحاظ مقتضیات اجتماع اصولاً مرجع وضع قانون و هر مصوبه ای، مرجع تفسیر آن نیز هست ولی هیأت عمومی دیوان، همچنان که پیشتر نیز گفته شد، مرجع وضع قانون نیست، بلکه مرجع تفسیر قانون مورد اختلاف شعب دیوان و دادگاه ها آن هم به منظور ایجاد وحدت رویه است. به هر روی در اجرای مواد ۲۷۰ و ۲۷۱ ق.آ.د.م سال ۱۳۷۸ هرگاه هیأت عمومی در مقام صدور رأی وحدت رویه تفسیر خاصی را از قانون یا قوانین مورد اختلاف ارائه کند و این تفسیر از جهتی دارای ابهام باشد، به نظر هیأت عمومی دیوان عالی کشور می تواند حسب استعلام از طریق دادستان کل و رئیس دیوان عالی کشور تفسیر خود را که در قالب رأی وحدت رویه صادر شده، تفسیر کرده و آن را روشن سازد، مشروط بر آنکه تفسیر مزبور در جهت همان قانون و تفسیر قبلی موضوع رأی وحدت رویه صادره باشد و تغییری در تفسیر سابق ندهد.
در نتیجه در پاسخ به سوال دوم میتوان گفت که هرگاه رأی وحدت رویه دارای ابهام باشد این رأی از سوی همان هیأت عمومی دیوان عالی کشور قابل تفسیر و رفع ابهام خواهد بود مشروط بر آنکه تفسیر جدید در جهت همان قانون مورد اختلاف و رأی وحدت رویه صادره باشد و نتیجه آن را تغییر ندهد.
موارد مرتبط 36
آرای مرتبط 4
-
رأی
هماستناد
رضایت و علم شاکی حین ارتکاب جعل از سوی متهم
ماده 4 و 265 و 270 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
رضایت و علم شاکی حین ارتکاب جعل از سوی متهم
ماده 4 و 265 و 270 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه بدوی
ماده 265 و 270 قانون ایین دادرسی کیفری
-
رأی
هماستناد
رأی دادگاه تجدیدنظر استان
مواد 237 و 238 و 270 از قانون ایین دادرسی کیفری
نظریات مشورتی 26
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/717 مورخ 1398/10/22
مواد 270 و 274 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 معتقد به صدور قرار موقوفی تعقیب باشد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/2902 مورخ 1398/07/23
ماده 270 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 فقط شاکی حق اعتراض به قرار منع تعقیب
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2767 مورخ 1396/11/10
ماده 270 از قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1123 مورخ 1398/08/13
ماده 270، 431، 490، 426، 427 و 434 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 در مورد حق اعتراض مقرر در ماده
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/16/575 مورخ 1398/06/03
مواد 270 و 274 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/3150 مورخ 1397/12/12
ماده 270 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 قرارهای منع و موقوفی تعقیب و اناطه و
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/114 مورخ 1396/01/29
ماده 270 و 269 ق. آ د ک
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/714 مورخ 1400/07/03
ماده 270 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 خواهد بود و شاکی می تواند در مد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/3096 مورخ 1398/04/26
ماده 270 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/253 مورخ 1398/03/11
مواد 270 و 274 قانون آیین دادرسی کیفری 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/921 مورخ 1396/04/27
مواد 270 و 274 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/574 مورخ 1399/05/12
ماده 270 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2205 مورخ 1396/09/19
ماده 270 قانون آیین دادرسی کیفری
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1237 مورخ 1398/08/25
ماده 270 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2772 مورخ 1395/11/02
مواد 270 و 274 قانون آیین دادرسی کیفری 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/575 مورخ 1398/06/03
مواد 270 و 274 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2052 مورخ 1395/08/19
ماده 270 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 و نیز سوابق تقنینی و به طور کلی فرهن
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/3223 مورخ 1398/02/04
مواد 270 و 274 قانون آیین دادرسی کیفری 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/947 مورخ 1398/06/26
ماده 270 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/652 مورخ 1398/05/14
ماده 270 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/923 مورخ 1396/04/27
مواد 270 و 274 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/891 مورخ 1398/06/23
قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392/12/4 ناظر به بند الف ماده 270
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/3018 مورخ 1396/12/06
مواد 270 و 274 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 10/96/7 مورخ 1396/01/08
ماده 270 قانون آیین دادرسی کیفری قابل اعتراض از سوی شاکی می باشد یا خیر؟ ب
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/306 مورخ 1397/02/25
ماده 270 از قانون آیین دادرسی کیفری
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/3313 مورخ 1398/04/02
مواد 270 و 274 قانون آیین دادرسی کیفری 1392 است
مواد مرتبط 1
-
استناد
از این صفحه
ماده 270 — قانون آیین دادرسی کیفری
ماده 270 قانون آیین دادرسی در امور کیفری تشخیص داده نشده به نقل از مذاکرات
دکترین 5
-
مقاله
هماستناد
تفسیر قضایی رجحان
ماده 270 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
تفسیر قضایی رجحان — در تفسیر قضایی رجحان هرگاه حکمی در
ماده 270 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
رویه قضایی در حقوق ما نیز صدور چک سفته و برات به
ماده 270 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
اولاً
ماده 270 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
اولاً
ماده 270 ق.آ.د.ک
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
