شبانه روز: احکام شبانه روز

۲. ۱ - شبانه روز در باب طهارت بر بیمار مستحب است تا سه روز بیماری خود را از دیگران پنهان دارد و پس از سه روز، آن را به مؤمنان اطلاع دهد. مستحب است تا سه روز برای خانواده داغ دیده غذا بفرستند. و نشستن بستگان میّت (مجلس گرفتن آنان) برای آنکه دیگران به آن‌ها تسلیت بگویند جایز است و بنابر اقوی این کار مکروه نیست، ولی بهتر آن است که از سه‌ روز بیشتر نشود، چنان که غذا فرستادن برای آن‌ها در این مدت، بلکه تا سه‌ روز، اگرچه مجلسشان کمتر از سه‌ روز باشد مستحب است. وظیفه زن در استحاضه متوسطه انجام دادن یک غسل و در استحاضه کثیره انجام دادن سه غسل در هر روز (شبانه روز) است. کمترین زمان حیض سه روز و بیشترین آن ده روز است. نماز گزاردن بر قبر میّتی که بر او نماز میت خوانده‌اند، برای کسانی که حضور نداشته‌اند، بنابر قول مشهور تا یک شبانه روز جایز است. ۲. ۲ - شبانه روز در باب صلات نماز واجب بر مکلف در شبانه روز هفده رکعت است. اقامت مسافر با ده روز ماندن در یک جا به قصد اقامت تحقق مییابد. مراد از ده روز، ده روز تمام با شبهای میان آنها است و شبهای اول و آخر جزء آن به شمار نمیرود؛ از این رو، ماندن ده روز و نُه شب برای کسی که از آغاز روز ( طلوع فجر یا طلوع خورشید ، بنابر اختلاف دیدگاهها) قصد اقامت ده روز کرده، کفایت میکند. ۲. ۳ - شایط وجوب زکات فطره بنابر آنچه از برخی قدما نقل شده است، زکات فطره بر کسی که مالک قوت یک شبانه روز خویش باشد، واجب است. ۲. ۴ - کمترین زمان اعتکاف کمترین زمان اعتکاف سه روز است و شبهای دوم و سوم جزء این سه روز به شمار میرود، ولی بنابر قول مشهور شب اول جزء آن نیست. ۲. ۵ - مدت زمان مرزبانی کمترین مدت مرزبانی سه روز با دو شب میانی آن و بیشترین زمان آن چهل روز با شبهای میانی آن است. ۲. ۶ - شبانه روز در باب تجارت خیار تأخیر ثمن با گذشت سه روز از معامله برای فروشنده ثابت میشود. به قول مشهور ، خیار حیوان تا سه روز از زمان معامله برای خریدار ثابت است. چنانچه کسی کالایی بفروشد که بیشتر از یک شبانه روز نمیماند، در صورتی که خریدار آن را تحویل نگرفته و بهای آن را نپرداخته باشد، فروشنده تا شب صبر نموده، با دخول شب حق خیار پیدا میکند. کسیکه حیوانی شیرده خریده، برای آگاهی از مقدار شیردهی آن میتواند تا سه روز حیوان را بدوشد. چنانچه شیر دوشیده شده در هر روز کمتر از مقدار آن هنگام معامله باشد، میتواند با استفاده از حق خیار معامله را فسخ کند. حداحتکار بنابر قول برخی، در ایام گرانی، سه روز و به گاه ارزانی چهل روز است. ۲. ۷ - شبانه روز در باب نکاح از جمله شرایط تحقق رضاع ، شیردادن به کودک در طول یک شبانه روز کامل است. ۲. ۸ - استبرا حیوان نجاستخوار بنابر قول مشهور، استبرای شتر نجاست خوار چهل روز، گاو بیست روز، گوسفند ده روز، مرغابی پنج روز، مرغ سه روز و ماهی یک شبانه روز است. لیکن چنانچه شفیع مدعی عدم حضور ثمن نزد خود باشد، تا سه روز به او مهلت داده میشود. ۲. ۱۱ - شبانه روز در باب حدود فرد مصلوب را نباید بیش از سه روز بر چوبه دار رها کنند. پیش از اعدام مرد مرتد ملی باید از او خواسته شود که توبه کند. به قول برخی، مهلتی که جهت توبه به او میدهند سه روز است. منبع: العروة الوثقی ج۲، ص۱۶ · العروة الوثقی ج۲، ص۱۲۴ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۱۰۱، کتاب الطهارة، فصل فی احکام الاموات، ختام فیه امران، احدهما · جواهر الکلام ج۳، ص۳۱۴ · جواهر الکلام ج۳، ص۱۴۷ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۴۹، کتاب الطهارة، فصل فی غسل الحیض، مسالة۹ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۴۹، کتاب الطهارة، فصل فی غسل الحیض، مسالة۱۰ · جواهر الکلام ج۶، ص۲۳۱ · العروة الوثقی ج۲، ص۱۰۷ · کشف الغطاء ج۳، ص۲۴۱ · جواهرالکلام ج۱۴، ص۳۰۳ · جواهرالکلام ج۱۴، ص۳۱۱ · مختلف الشیعة ج۳، ص۲۶۱ · جواهر الکلام ج۱۷، ص۱۶۶-۱۶۸ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۲، تحریرالوسیلة، ج۱، ص۳۲۲، خاتمة فی الاعتکاف، القول فی شروطه، الرابع · جواهر الکلام ج۱۷، ص۲۰۴-۲۰۵ · جواهر الکلام ج۲۱، ص۴۱-۴۲ · جواهر الکلام ج۲۳، ص۵۱-۵۲ · جواهر الکلام ج۲۳، ص۲۳ · جواهر الکلام ج۲۳، ص۶۰ · جواهر الکلام ج۲۳، ص۲۶۷ · جواهر الکلام ج۲۲، ص۴۸۳-۴۸۴ · جواهر الکلام ج۲۹، ص۲۸۶ · تحریر الوسیلة ج۲، ص۱۵۹ · جواهر الکلام ج۳۶، ص۲۶۰ · جواهر الکلام ج۳۷، ص۲۸۳ · جواهر الکلام ج۳۸، ص۲۵۱ · جواهر الکلام ج۴۱، ص۵۹۰ · جواهر الکلام ج۴۱، ص۶۱۲-۶۱۳