دکترین
شرایط وضعیت اضطرار منجر به رفع مسئولیت کیفری در فقه و حقوق اسلامی (مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
شرایط وضعیت اضطرار منجر به رفع مسئولیت کیفری در فقه و حقوق اسلامی (مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
نویسندگان: عباس بایی لاشکی محمود حبیبی تبار مهدی اسماعیلی
منبع: آموزه های فقه و حقوق جزاء سال 4 تابستان 1404 شماره 2 (پیاپی 142)
چکیده
در قانون مجازات اسلامی، به صراحت در مورد اضطرار در ارتکاب جرم، صحبت نشده است و ضمن بیان برخی مصادیق آن، به صورت غیر مستقیم قواعدی مرتبط بدان ذکر گردیده است. در چنین شرایط، رویه قضائی در شناخت مجرمیت مرتکب، نقشی مهم بر عهده دارد. این پژوهش، به روش توصیفی تحلیلی انجام شده است و هدف آن، بررسی اثر عنصر اضطرار بر مسئولیت کیفری مرتکب فعل مجرمانه است. فقدان سوء نیت، به موجب ماده 144 قانون مجازات اسلامی، عامل رافعیت مسئولیت کیفری است؛ با این حال، اگر در جریان ارتکاب جرم، با هدف رفع حالت اضطراری، تناسبی وجود نداشته باشد، سوء نیت خودخواهی، محرز است. مسأله تناسب در جریان دفاع مشروع که یکی از مصادیق مهم اضطرار است، به صراحت، مورد توجه قرارگرفته است؛ لذا قضات، می بایست تناسب بین جرم و خطر را بررسی کنند که تا حد زیادی به رویه قضایی مرتبط است. نظام حقوق نوشته کشورمان، چنین ایجاب می کند: نهاد اضطرار، از وضعیت عرفی کنونی، به حالت نوشته و صریح تر تغییر یابد و مصادیق تناسب و ادله تشخیص آن، به صورت مکتوب ذکر گردد، تا امکان برخورد سلیقه ای قضات و آمار نقض احکام بدوی صادره مرتبط، به حداقل رسد. طبیعتاً، تجربیات قضائی کنونی در جریان نگارش قوانین مرتبط، نقشی مهم دارد.
موارد مرتبط 38
آرای مرتبط 9
-
رأی
هماستناد
انتقال مبیع به غیر توسط مشتری در بیع شرط
ماده 144 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
اقرار شاکی به عنوان مستند تقاضای اعاده دادرسی
مواد 144 و 218 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
شرط تحقق بزه تهیه فیلم مستهجن
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 که بیان می دارد
-
رأی
هماستناد
انتقال مبیع به غیر توسط مشتری در بیع شرط
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در امور جزایی و در تحقق جرایم عمدی
-
رأی
هماستناد
شرط تحقق بزه تهیه فیلم مستهجن
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 که بیان می دارد
-
رأی
هماستناد
شرط لازم جهت تحقق بزه پولشویی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 بزه پولشویی نیز در زمره جرایمی می باش
-
رأی
هماستناد
رکن روانی در بزه پولشویی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 بزه پولشویی نیز در زمره جرایمی می باش
-
رأی
هماستناد
رکن روانی در بزه پولشویی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 92 بزه پولشویی نیز در زمره جرایمی می باش
-
رأی
هماستناد
خسارت تاخیر تادیه در استرداد ثمن
ماده 144 قانون مجازات اسلامی
نظریات مشورتی 7
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1455 مورخ 1398/04/19
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قاچاق اعم از تخلفات یا جرایم قاچاق
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/738 مورخ 1401/09/28
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/1823 مورخ 1395/08/03
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/2/1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/2014 مورخ 1400/03/11
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در تحقق جرایم عمدی علاوه بر علم مرت
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/98/265 — 1398/10/14
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/2014 — 1400/03/11
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در تحقق جرایم عمدی علاوه بر علم مرت
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1401/738 — 1401/09/28
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 جرایم قاچاق کالا و ارز عمدی است و ع
نشستهای قضایی 17
-
نشست قضایی
هماستناد
سوء نیت در بزه موضوع ماده 598 قانون مجازات اسلامی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نشست قضایی
هماستناد
ربودن مال متعلق به غیر
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 علاوه بر آگاهی مرتکب باید قصد مجرما
-
نشست قضایی
هماستناد
عنوان اتهامی دستور دهنده به مباشر مزاحمت ملکی با عنایت به این موضوع که مباشر فاقد قصد مجرمانه باشد
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که در تحقق جرایم عمدی علاوه بر علم
-
نشست قضایی
هماستناد
ایجاد حریق
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در فرض پرسش که مرتکب قصد آتش زدن مل
-
نشست قضایی
هماستناد
افتتاح حساب برای شخصی غیر از صاحب حساب و تحویل دست چک به نامبرده
ماده 144 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
قتل ناشی از اشتباه در هدف
مواد 144 و 291 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
ضمانت حسن انجام کاری
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 باید علاوه بر علم و آگاهی مرتکب به
-
نشست قضایی
هماستناد
تخریب خودرو به دستور دیگری
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نشست قضایی
هماستناد
مجازات حمل مواد مخدر هروئین با قصد حمل تریاک
ماده 144 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
تاثیر عنصر روانی در بزه آدم ربایی در صدور حکم برائت و یا محکومیت
ماده 144 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی لزوم علم متهم به جرم ارتکابی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نشست قضایی
هماستناد
احراز سوء نیت در جرائم عمدی قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 که دارای 2 قسمت بوده و صرفا در مقام
-
نشست قضایی
هماستناد
خروج از اذن مالک در امانت گرفتن خودرو
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 احراز شود
-
نشست قضایی
هماستناد
درگیری در مکانهایی از جمله زندان، کلانتری یا بیمارستان
ماده 144 قانون مجازات اسلامی
-
نشست قضایی
هماستناد
حدوث جنایت به علت تقصیر بیش از حد مرتکب
مواد 144 و 145 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 تایید شده است
-
نشست قضایی
هماستناد
تعامل تقصیر و عمد موضوع قسمت اخر بند پ ماده 291 قانون مجازات اسلامی
مواد 144 و 145 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 به هیچ عنوان نمی توان فرضی را متصور
-
نشست قضایی
هماستناد
جعل توسط کارمند بانک و اخذ وام
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 نیز این نظر را تایید می کند
مواد مرتبط 1
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 144 — قانون مجازات اسلامی
به موجب ماده 144 قانون مجازات اسلامی
دکترین 3
-
مقاله
هماستناد
جهل حکمی و جهل موضوعی در جرایم موجب حدود و قصاص نوجوانان
مواد 144 و 155 از قانون مجازات اسلامی
-
مقاله
هماستناد
اشتباه در شخص در جرایم علیه تمامیت معنوی اشخاص با رویکردی به نظریه شرّ انتقال یافته (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 144 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 می توان دو فرض را در نظر گرفت
-
مقاله
هماستناد
مطالعه تطبیقی جهل موضوعی و حکمی در حقوق کیفری ایران و فقه امامیه
ماده 144 قانون مجازات اسلامی (در فصل شرایط مسئولیت کیفری
نکتههای مرتبط 1
-
هماستناد
رکن روانی در بزه پولشویی
ماده 144 قانون مجازات اسلامی بزه پولشویی از زمره جرایمی میباشد
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
