شرط تجمیع دعاوی مطروح یا دو دعوای مرتبط در یک دادرسی متوقف

شرط تجمیع دعاوی مطروح یا دو دعوای مرتبط در یک دادرسی متوقف بر آن است که هر دو دعوا در یک دادگاه یا دو دادگاه همعرض در جریان رسیدگی باشد. روشن است که دادگاه های عمومی حقوقی و تجدید نظر استان نه تنها هم عرض نیستند بلکه به علت اختلاف در درجه از دو صلاحیت ذاتی متفاوت برخوردارند ماده ۳۰ ق.آ.د. م). بند سوم - نقش ترتب در احراز صلاحیت ذاتی و نسبی دادگاه ترتیب دفاعیات شکلی و ماهوی خوانده و همچنین اصول حاکم بر رسیدگی و دادرسی دادگاه نیز باید رعایت گردد. رعایت اصل ترتب موجب می شود که از اطاله دادرسی دکتر عبدالله شمس، آیین دادرسی مدنی، دوره ی پیشرفته، جلد نخست انتشارات دراک چاپ نوزدهم، پاییز دکتر عبدالله شمس همان، صص ۴۲۹ و ۴۳۰، ش ۸۰۳ در آیین دادرسی مدنی ۲ خواهیم گفت که شرایطی که قانونگذار برای دعوا در نظر گرفته، دارای درجاتی است که ضرورت رعایت ترتب آن شرایط را از حیث تقدم و تأخر آن می طلبد؛ با این ترتیب که برخی از این شرایط نسبت به برخی دیگر مقدم است و با احراز شرط مقدم، نوبت به شرط مؤخر میرسد. به همین ترتیب چنانچه شرط مقدم اثبات و احراز نگردد در آن خصوص دادگاه همان زمان باید حسب مورد در جهت صدور قرار عدم صلاحیت یا رد دعوای اقامه شده اتخاذ تصمیم کند و دیگر توجه به سایر شرایط دعوا که در مرتبه مؤخر قرار دارد لازم نیست. این ترتیب از جمله در مورد صلاحیت ذاتی و نسبی مراجع قضایی مانند دادگاهها نیز صادق است؛ وضعیتی که شاید بیشتر در قالب طرح ایرادات شکلی ناظر به صلاحیت مطرح میشود.