دکترین
شناسایی و خنثی‌سازی "شگرد هیولاسازی"
شناسایی و خنثی‌سازی "شگرد هیولاسازی"
بختیار سید نظامی کارشناس رسمی دادگستری و دانش آموخته حقوق
▪مقدمه: جنگ روانی در پرونده‌های کارشناسی
در حرفه کارشناسی، ما به عنوان متخصصان فنی و بی‌طرف، برای تحلیل اسناد و شواهد عینی آموزش دیده‌ایم. اما یکی از ظریف‌ترین و چالش‌برانگیزترین جنبه‌های کار ما، مدیریت "عامل انسانی" است. طرفین دعوا، با انگیزه‌های طبیعی برای پیروزی در پرونده، گاهی به تاکتیک‌های روانی متوسل می‌شوند تا نظر کارشناس را به نفع خود تغییر دهند. یکی از شایع‌ترین و فریبکارانه‌ترین این تاکتیک‌ها، "شگرد هیولاسازی" است. این مطلب آموزشی به شما کمک می‌کند تا این شگرد را شناسایی، تحلیل و به صورت حرفه‌ای خنثی کنید.
▪بخش اول: "هیولاسازی" چیست؟ (آناتومی یک فریب)
"هیولاسازی" تلاشی عامدانه از سوی یکی از طرفین دعوا برای ترسیم یک چهره اهریمنی، غیرمنطقی، خطرناک یا غیرقابل اعتماد از طرف مقابل در ذهن کارشناس است. هدف نهایی، ایجاد یک مانع روانی و منصرف کردن کارشناس از برقراری ارتباط با طرف مقابل است.
ابزارهای این شگرد:
این شگرد معمولاً با جملاتی هشداردهنده و ظاهراً دلسوزانه اجرا می‌شود:
«جناب کارشناس، فقط خواستم اطلاع بدم که طرف مقابل آدم نرمالی نیست، مراقب خودتان باشید.»
«ایشان متاسفانه اعتیاد به شیشه دارد و اصلاً تعادل روانی ندارد، میترسم به شما اهانت کند.»
«او بسیار سابقه‌خراب و کلاه‌بردار است، هر مدرکی به شما نشان داد دروغ است.»
هدف نهایی فریبکار:
هدف، انحصار اطلاعات است. فردی که از این شگرد استفاده می‌کند، می‌خواهد شما را از شنیدن حقایق، توضیحات و مشاهده مدارک طرف مقابل محروم کند تا شما تنها با اطلاعات جهت‌دار او، به نتیجه‌گیری برسید.
▪بخش دوم: چرا "هیولاسازی" یک زنگ خطر بزرگ است؟
یک کارشناس باتجربه می‌داند که این شگرد، بیش از آنکه اطلاعاتی در مورد طرف مقابل بدهد، اطلاعاتی در مورد شخص گوینده می‌دهد.
قانون ۹۹ درصد: به تجربه ثابت شده است که در قریب به اتفاق موارد، این ادعاها کذب محض است. طرفی که به حقانیت خود و مدارکش اطمینان دارد، نیازی به ترور شخصیت رقیب خود نمی‌بیند؛ او از مواجهه کارشناس با طرف مقابل استقبال نیز می‌کند. در مقابل، فردی که دستش خالی است و استدلال فنی محکمی ندارد، به این تاکتیک روی می‌آورد.
بنابراین، شنیدن این جملات باید فوراً این زنگ خطر را در ذهن شما به صدا درآورد: "طرفی که در حال هیولاسازی است، به احتمال زیاد موضع ضعیف‌تری در پرونده دارد."
▪بخش سوم: پروتکل حرفه‌ای مقابله (سپر دفاعی کارشناس)
مقابله با این شگرد نیازمند بحث یا مجادله با فرد فریبکار نیست؛ بلکه نیازمند پایبندی سفت و سخت به یک پروتکل استاندارد و غیرقابل مذاکره است.
گام اول: شنونده بی‌طرف باشید، نه قاضی شخصیت.
با آرامش به این سخنان گوش دهید، اما اجازه ندهید روی شما تأثیر بگذارد. وظیفه شما تحلیل فنی است، نه قضاوت در مورد سبک زندگی یا شخصیت افراد.
گام دوم: پروتکل ارتباطی خود را بدون ذره‌ای تغییر اجرا کنید.
این پروتکل باید شامل موارد زیر باشد:
تماس با تمام طرفین: بلافاصله و بدون توجه به القائات، با تمام شماره‌های مندرج در ابلاغیه تماس بگیرید.
دعوت رسمی به بازدید: تمام اصحاب دعوا را به صورت رسمی و شفاف برای حضور در زمان بازدید از محل، دعوت کنید.
فرصت برابر برای بیان: در جلسه بازدید، به همه طرفین فرصت یکسان برای ارائه توضیحات و تحویل مدارک بدهید.
گام سوم: شفافیت در گزارش.
برای از بین بردن هرگونه شائبه در آینده، می‌توانید در گزارش خود به صورت کوتاه اشاره کنید: "جهت انجام کارشناسی، با تمام طرفین دعوا تماس گرفته شد و از ایشان برای حضور در زمان بازدید دعوت به عمل آمد." این جمله ساده، نشان‌دهنده رعایت کامل اصل بی‌طرفی توسط شماست.
▪نتیجه‌گیری: از بی‌طرفی تا اعتبار
"شگرد هیولاسازی" آزمونی برای سنجش استقلال، بی‌طرفی و بلوغ حرفه‌ای یک کارشناس است. یک کارشناس تازه‌کار ممکن است در این دام روانی بیفتد، اما یک متخصص کارکشته، این شگرد را به عنوان یک نشانه ارزشمند برای درک بهتر ظرایف و حساسیت پرونده تلقی می‌کند. با پایبندی به اصول و اجرای یک پروتکل ارتباطی استاندارد، نه تنها از انحراف گزارش خود جلوگیری می‌کنید، بلکه اعتماد تمام طرفین را جلب کرده و اعتبار حرفه‌ای خود را به عنوان یک کارشناس مستقل و قابل اطمینان، تثبیت می‌نمایید.
Add a comment
2
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.