شهادت ( گواهی) ۶۷ — در حکم شماره ۱۴۵۸/۲۴۱-۱۷/۱۲/۵ آمده است

هر چند که این حکم ناظر به تقویت و تکمیل سایر دلایل نیست چون به روشن کردن مفهوم مخالف با مفاد و مندرجات سند کمک می کند در بحث ما مفید است و نشان می دهد که اثبات نامشروع بودن جهت تعهد امری خارج از مفاد سند است و مشمول ماده ۱۳۰۹ ق.م. نیست. در حکم شماره ۱۴۵۸/۲۴۱-۱۷/۱۲/۵ آمده است: در جایی که اختلاف فقط در تاریخ وقوع عقد یا ایقاع و یا فک آن باشد، اثبات امر به شهادت گواهان مانعی قانونی ندارد بدین ترتیب اگر دلیل قابل پذیرشی که وقوع عمل حقوقی مخالف مفاد سند را اثبات کند وجود داشته باشد و برای رسیدن به مقصود مدعی لازم باشد که تاریخ وقوع عمل مخالف احراز شود مانند قولنامه معارض یا رجوع از وصیت این تاریخ را با شهادت میتوان اثبات کرد، چرا که اصل عمل مخالف به دلایل دیگر مانند اقرار یا سند احراز شده و شهادت آن را تکمیل می کند. در حکم شماره ۱۳۹۳-۲۷/۹/۴ شعبه ۶ دیوان عالی اعلام شده است: دادگاه نمی تواند به شهادت عده ای مبنی بر استماع اظهار متوفی به داشتن فرزندی غیر از اشخاص مذکوره در وصیتنامه رسمی استناد کند زیرا مطابق ماده ۱۳۰۹ ق.م. ترتیب اثر دادن به شهادت این قبیل شهود که مودای شهادت آنان مخالف مدلول سند رسمی باشد جایز نیست. دیوان عالی بدین وسیله اعلام کرده است که (۱) اقرار به وجود فرزند دیگر مخالف با اقرار متوفی در سند رسمی است که وارثان را احصاء کرده است (۲) مفاد شهادت چهره تکمیلی سند پیشین را ندارد و محمد بروجردی عبده اصول قضایی - حقوقی، قسمت دوم مستخرجه از احکام دیوان عالی کشور ص ۷۳، ش ۳۵۶