شیوه آزاد کردن تضمین حسن انجام کار — آزاد کردن نیمی دیگر از تضمین

از توجه به ماده های یاد شده ی بالا کاملاً مشهود است که استرداد یا آزاد کردن تضمین حسن انجام کار پیمانکار توسط کارفرما یکجا و دفعتاً واحده صورت نمی گیرد. بل که مراحل آزاد کردن تضمین حسن انجام کار مطابق ماده مرقوم به تدریج و به قرار زیر است: آزاد کردن نیمی از تضمین حسن انجام کار پس از تصویب صورت وضعیت قطعی - آزاد کردن نیمی دیگر تحویل قطعی حال، ذیلاً هر دو مرحله را به طور جداگانه تبیین میکنیم: آزاد کردن نیمی از تضمین حسن انجام کار پس از تصویب صورت وضعیت قطعی وفق مفاد ماده ۴۰ شرایط عمومی پیمان پیمانکار باید حداکثر تا یک ماه از تاریخ تحویل موقت، صورت وضعیت قطعی کارهای انجام شده را بر اساس اسناد و مدارک یمان... تهیه کند و برای رسیدگی به مهندس …» مهندس … سه ماه آن را برای تصویب کارفرما ارسال و کارفرما نیز ظرف مدت دو ماه باید نظر نهایی خود را اعلام کند تا در نهایت به تصویب کارفرما برسد. در اینجاست که «هرگاه ب. ت. ب. صورت وضعیت قطعی تصویب شده و سایر حسابهای پیمانکار، پیمانکار بدهکار نباشد، نصف تضمین حسن انجام کار آزاد می شود. مفهوم مخالف این بخش قسمتی از ماده ۴۰ شرایط عمومی پیمان. از ماده ۴۰ شرایط عمومی پیمان این است که اگر پیمانکار بدهکار باشد، نیمی از حسن انجام کار او آزاد نمی شود. در این صورت هنوز تمام مبالغ کسر شده از پیمانکار در ید کارفرما باقی است و قابل استرداد نیست. - آزاد کردن نیمی دیگر از تضمین حسن انجام کار پس از تحویل قطعی تحویل قطعی به هر یک از دو صور زیر تحقق می یابد: از رفع نقص پیمانکار از معایب و نواقص موجود در موضوع پیمان که منتهی به تصویب کارفرما و ابلاغ آن به پیمانکار گردد. ۲ پس از درخواست تحویل قطعی توسط پیمانکار و بی اعتنایی کارفرما، بیش از سه ماه از تاریخ درخواست وی. چگونگی رفع نقص از کارهای پیمان و تحویل قطعی در ماده های ۴۱ و ۴۲ شرایط عمومی پیمان به روشنی بیان شده است. حاصل کلام این که طبق ماده ۴۱ شرایط عمومی پیمان: اگر در دوره تضمین معایب و نقایصی در کار ببینند که ناشی از کار پیمانکار باشد، پیمانکار مکلف است که آن معایب و نقایص را به هزینه خود رفع کند. برای این منظور کارفرما مراتب را با ذکر معایب و نقایص و محل آنها به پیمانکار ابلاغ میکند و پیمانکار باید حداکثر ۱۵ روز پس از ابلاغ کارفرما شروع به رفع معایب و نقایص کند و آنها را طی مدتی که مورد قبول کارفرماست رفع نماید. هرگاه پیمانکار در انجام این تعهد قصور ورزد یا مسامحه کند، کارفرما حق دارد آن معایب و نقایص را خودش یا به ترتیبی که مقتضی بداند رفع نماید و هزینه آن را به اضافه ۱۵ درصد، از محل تضمین پیمانکار یا هر نوع مطالبات و سپرده ای که پیمانکار نزد او دارد، برداشت نماید. مفهوم مخالف قسمت اخیر این ماده این است که هرگاه پیمانکار رفع عیب کند، کارفرما حق برداشت از سپرده ی حسن انجام کار و سایر تضمین های پیمانکار را ندارد و د. ا. م. است که باید نیمی دیگر از تضمین حسن انجام کار او را مسترد و آزاد کند. با این حال باید توجه داشت که به هر روی تکلیف آزاد کردن تضمین حسن انجام کار پیمانکار باید در مرحله ی صورت حساب نهایی و تسویه حساب وی تعیین شود. زیرا، تبصره ی (۲) ماده ۵۱ شرایط عمومی پیمان می گوید: هرگاه بر اساس صورت وضعیت قطعی، معلوم شود که در آخرین صورت وضعیت موقت، پیمانکار بدهکار نبوده یا بدهی او کمتر از نصف کسور تضمین حسن انجام کار بوده است یا طبق صورت حساب نهایی، مشخص شود که در زمان تصویب صورت وضعیت قطعی پیمانکار بدهکار نبوده است کارفرما باید بی درنگ تضمین آزاد نشده مربوط به هر یک از مدارک یاد شده را آزاد کرده و هزینه تمدید آنها را که از سوی پیمانکار تأمین شده است، برای مدتی که در آزاد نمودن آن تأخیر ایجاد گردیده، پرداخت کند. یا اگر پیمانکار بدهکار نباشد و برعکس، بستانکار نیز باشد، طبق بند (الف) ماده (۵۲ شرایط عمومی پیمان ب. غ. از نصف تضمین حسن انجام کار که تا تحویل قطعی باید نزد کارفرما باقی بماند، دیگر تضمین های پیمانکار از هر نوع که باشد، بی درنگ آزاد میشود. ولی اگر پیمانکار بر اساس صورت حساب نهایی بدهکار شود مکلف است در مدت یک ماه از تاریخ امضای صورت حساب نهایی یا اعلام کارفرما، طلب وی را بپردازد وگرنه طلب او از محل سپرده ها و تضمین های پیمانکار وصول می شود و اگر مبالغ تضمین ها نیز تکافو نکند از دیگر دارایی های او وصول می گردد. در صورتی که پیمانکار ظرف مهلت یک ماهه ی بالا طلب کارفرما را بپردازد، ب. غ. از نصف کسور تضمین حسن انجام کار که تا تحویل قطعی نزد کارفرما باقی می ماند، سایر ضمانت نامه ها و سپرده های او، به هر عنوان که باشد، بی درنگ آزاد میشود.