دکترین
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — تبصره - حوزه قضایی عبارت است از
دعاوی دو مرجع با صلاحیت ذاتی عام داشت. ضمن آن که صلاحیت دادگاه انقلاب افزون
قانون آیین دادرسی کیفری سال ۱۳۹۲ نیز به طور استثنایی احصاء گردیده است. البته در این مورد باید توجه داشت که ماده ۵ قانون تشکیل دادگاههای عمومی و ۱۳۷۳ به موجب ماده ۵۷۰ ق.آ.د.ک.چ سال ۱۳۹۲ نسخ صریح گردید. دادگاه ها و به طور کلی مراجع قضایی و غیر قضایی است. در ماده ۱۰ آن قانون صلاحیت سایر مراجع قضایی و غیر قضایی پیش بینی نشده باشد، مانند دعوای الزام خوانده به پرداخت مبلغی وجه نقد یا الزام خوانده به تحویل مال منقول مورد امانت رسیدگی به این دعاوی در صلاحیت عام دادگاه عمومی حقوقی است.
الف - ۲ - اصل صلاحیت محلی دادگاه بر اساس اقامتگاه خوانده دعوا قواعد ناظر به صلاحیت محلی دادگاههای عمومی حقوقی و حتی دادگاه انقلاب صرفاً در امور مدنی در مواد ۱۱ تا ۲۵ ق.آ.د.م آمده و قانونگذار به تناسب نوع جنس و منشاء دعاوی، به تعیین صلاحیت محلی دادگاه جهت رسیدگی پرداخت. با این ترتیب که در بیان تعیین قاعده و وضع اصلی برای تعیین صلاحیت محلی دادگاههای عمومی حقوقی اقامتگاه خوانده را به عنوان شاخص تعیین صلاحیت برگزید ماده ۱۱ ق.آ.د.
م).
شاید بتوان بدون اغراق گفت که ماده ۱۱ ق.آ.د.م، شاخص ترین و مهم ترین مستند قانونی در مورد صلاحیت محلی دادگاه است. عبارت صدر ماده ۱۱ قانون مزبور مبنایی را برای تعیین صلاحیت محلی دادگاه در نظر گرفته که کاملاً وابسته به وضعیت و موقعیت محلی و استقرار خوانده یعنی اقامتگاه او دارد. این بخش از ماده ۱۱ ق.آ.د.م در بیان این اصل در صلاحیت محلی دادگاه مقرر میدارد که دعوا باید در دادگاهی اقامه شود که خوانده در حوزه قضایی آن اقامتگاه دارد. این که در صدر این مستند قانونی اعلام می شود دادگاه اقامتگاه دارد، حاوی و بیانگر این نکته مهم است که رسیدگی به هر دعوایی به طور کلی و مطلق در صلاحیت محلی دادگاهی است که اقامتگاه خوانده در حوزه قضایی آن است. به نظر می رسد این که بسیاری از حقوقدانان و استادان و حتی رویه قضایی هیات عمومی دیوان عالی کشور، مفاد ماده ۱۱ ق.آ.د.م و ماده ۲۱ ق.آ.د.م سال ۱۳۱۸ را به ۱. ماده ۱۱ ق.آ.د.
م: دارد و اگر خوانده در ایران اقامتگاه نداشته باشد در صورتی که در ایران محل سکونت موقت داشته باشد، در دادگاه همان محل باید اقامه گردد و هرگاه در ایران اقامتگاه و یا محل سکونت موقت نداشته ولی مال غیر منقول داشته باشد، دعوا در دادگاهی اقامه می شود که مال غیر منقول در حوزه آن واقع است و هرگاه مال غیر منقول هم نداشته باشد، خواهان در دادگاه محل اقامتگاه خود اقامه دعوا خواهد کرد.
تبصره - حوزه قضایی عبارت است از قلمرو یک بخش یا شهرستان که دادگاه در آن واقع است. تقسیم بندی حوزه قضایی به واحدهایی از قبیل مجتمع یا ناحیه، تغییری در صلاحیت عام دادگاه مستقر در آن نمیدهد.
۲.
الف - رأی وحدت رویه شماره ۳۱ مورخ ۱۳۶۳/۹/۵ هیات عمومی دیوان عالی کشور : ن. ب. ا. صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیر منقول و موضوع ماده ۲۳ قانون آیین دادرسی مدنی در دعاوی راجع به صدر ماده ۲۱ ق.آ.د.م سال ۱۳۱۸ نیز در مقام بیان اصل صلاحیت محلی دادگاه محل قامت خوانده مقرر می نمود که دعاوی راجع به دادگاه هایی که رسیدگی نخستین می نمایند باید در همان دادگاهی اقامه شود که مدعی علیه در حوزه آن اقامتگاه دارد ...».
می نمایند باید در همان دادگاهی اقامه شود که مدعی علیه در حوزه آن اقامتگاه دارد ...». از مفاد این مستند قانونی پیشین میتوان دریافت که قانونگذار اصل یاد شده را برای تمام دادگاههایی که رسیدگی نخستین میکنند وضع و برقرار نمود. برخی از استادان قاعده مزبور را با اصول عملیه مانند اصل برائت و نیز اماره دلالت ظاهر بر واقع هماهنگ و سازگار دانستند و استدلال نمودند وقتی اظهارات شخص بر خلاف اصل است او باید با اقامه دلیل اظهارات خود را ثابت کند. پس چون شخصی که مدعی خلاف این اصل و ماره است تکیلف به اثبات ادعای خود دارد باید او را ملزم نمود تا ادعای خود را در دادگاه محلی که خوانده در آن اقامت دارد طرح و به اثبات برساند؛ این طریق برای پاسخگویی و دفاع چنین خوانده ای کمترین هزینه و زحمت را خواهد داشت.
توجه به صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده در کنار صلاحیت دادگاه محل وقوع موضوع دعوا در یکی از قواعد لاتینی نیز مورد توجه واقع شده است. به موجب این غیر منقول اعم از دعوی مالکیت و سایر حقوق راجع به آن حتی در صورت مقیم نبودن مدعی و مدعی علیه در حوزه محل وقوع مال غیر منقول استثنایی بر اصل صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده موضوع ماده ۲۱ قانون فوق الاشعار ماده ۱۱ ق.آ.د.
م) م. ب. و .....
ب - : .. بی تردید دارنده چک می تواند تخییراً به دادگاه محل وقوع عقد یا قرارداد یعنی محل صدور چک یا به دادگاه محل انجام قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی برای اقامه دعوی به دادگاه محل اقامت خوانده ۱ دکتر عبدالله شمس آیین دادرسی مدنی جلد اول انتشارات دراک، صص ۴۱۴ و ۴۱۵، ش ۶۹۷
الف - 3 - قلمرو قاعده عمومی صلاحیت نسبی دادگاه محل اقامت خوانده
موارد مرتبط 72
آرای مرتبط 24
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 31 مورخ 1363/09/05 هیات عمومی دیوان عالی کشور | تعیین صلاحیت دادگاه در دعاوی مرتبط با اموال غیر منقول و استثناهای ماده 23 قانون آیین دادرسی مدنی
ماده 21 قانون آیین دادرسی مدنی اصل صلاحیت دادگاهی است که خوانده دعوی در ح
-
رأی
هماستناد
دادگاه صالح در دعوی صدور حکم ورشکستگی
ماده 21 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
ارتباط اقامتگاه مندرج در سامانه ثنا و صلاحیت دادگاه
مواد 21 و 22 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تعیین صلاحیت دادگاه در پرونده ورشکستگی بر اساس محل اقامت خوانده توسط دیوان عالی کشور
مواد 21، 26 و 27 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
خوانده در دعوای ورشکستگی
مواد 21 و 496 قانون آیین دادرسی مدنی و همچنین مواد 543 و 544 قانون تجارت
-
رأی
هماستناد
پرداخت دیه از بیت المال
قانون مدنی و 197 قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 21
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 31 مورخ 1363/07/30 هیات عمومی دیوان عالی کشور
مواد 21 قانون آیین دادرسی مدنی و 4 لایحه قانونی تشکیل دادگاه های مدنی خاص
-
رأی
هماستناد
دادگاه صالح در حالت تعدد خواندگان
قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 21
-
رأی
هماستناد
شرط تجویز ازدواج مجدد
قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 21
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 21 مورخ 1363/07/30 هیات عمومی دیوان عالی کشور | صلاحیت دادگاه صلح در رسیدگی به درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش در محل اقامت خوانده
ماده 21 قانون آیین دادرسی مدنی که مقرر می دارد: دعاوی راجع به دادگاه هایی
-
رأی
هماستناد
دادگاه صالح به رسیدگی به دعاوی ورشکستگی
مواد 21 و 22 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
دادگاه صالح در حالت تعدد خواندگان
قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 21
-
رأی
هماستناد
شرط تجویز ازدواج مجدد
قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 21
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره ۳۱ مورخ ۱۳۶۳/۰۷/۳۰ هیأت عمومی دیوان عالی کشور رسیدگی به درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش به منظور اجرای صیغه طلاق در صلاحیت دادگاه صلح محل اقامت خوانده می باشد.
ماده 21 قانون آیین دادرسی مدنی که دادگاه محل اقامت خوانده را مرجع صالح اع
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره ۶۸۸ هیأت عمومی دیوان عالی کشور (حقوقی) در خصوص صلاحیت دادگاه رسیدگی کننده به دعوی چک
ماده 21 قانون آیین دادرسی مدنی سابق
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 512 مورخ 1375/10/18 هیات عمومی دیوان عالی کشور | صلاحیت محلی دادگاهها در دعاوی مربوط به آراء هیات تحقیق سازمان حج و اوقاف
ماده 23 قانون آیین دادرسی مدنی و اینکه رقبات موقوفه در شهرستان تویسرکان و
-
رأی
هماستناد
تذکر مرجع تجدیدنظر به دادگاه بدوی به لحاظ عدم رعایت قوانین
ماده 23 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
(1)- صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده در دعاوی ناشی از قراردادها (2)- حدود صلاحیت دادگاه محل شعبه مرکزی بانک
مواد 23 و 26 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به دعوی بین بیمه گر و بیمه گذار
ماده 23 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 551 مورخ 1369/12/21 هیات عمومی دیوان عالی کشور | صلاحیت محاکم دادگستری در رسیدگی به دعاوی الزام به انتقال ملک تحت ماده 147 اصلاحی قانون ثبت 1365
ماده 23 قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم صلاحیت به صلاحیت هیات موضوع ماده
-
رأی
هماستناد
تایید صلاحیت دادگاه عمومی شیراز توسط دیوان عالی کشور در پرونده مطالبه خسارت و تعیین محل رسیدگی دعوی بیمهای
ماده 23 قانون آیین دادرسی مدنی و با توجه به اینکه دعوی ناشی از تعهدات بیم
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 643 مورخ 1378/09/16 هیات عمومی دیوان عالی کشور | صلاحیت محلی در دعاوی مربوط به اموال غیرمنقول و استثنائات قانونی آن
ماده 23 قانون آیین دادرسی مدنی بوده و ضرورت داشته است دادگاه قرار عدم صلا
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 851 مورخ 1403/06/20 هیات عمومی دیوان عالی کشور | صلاحیت دادگاه در دعاوی ناشی از تعهدات شعب بانکها پس از ادغام بانکی
ماده 23 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست احراز وجود حقابه از دادگاه
ماده 23 قانون آیین دادرسی مدنی
نظریات مشورتی 2
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1455 مورخ 1398/09/26
ماده 21 از قانون شورای های حل اختلاف و نیز ماده 15 از قانون آیین دادرسی مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/7890 مورخ 1373/11/16 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص مرجع صالح براى رسیدگى به دعاوى اسناد سجلی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 21 قانون آیین دادرسی مدنی: دعاوی راجعه به دادگاههایی که رسیدگی نخستی
نشستهای قضایی 3
-
نشست قضایی
هماستناد
دادگاه صالح رسیدگی به دعاوی راجع به مال غیرمنقول
ماده 21 قانون فوق الذکر (ماده 11 قانون آیین دادرسی مدنی جدید
-
نشست قضایی
هماستناد
حق وکالت کارآموزان وکالت در دعاوی مطروحه دیوان عالی کشور
قانون آیین دادرسی مدنی ماده 21
-
نشست قضایی
هماستناد
صدور قرار اناطه نسبت به اموال منقول
قانون آیین دادرسی مدنی ماده ای عام تر از ماده 21
مواد مرتبط 3
-
استناد
از این صفحه
ماده 21 — قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی
ماده 21 ق.آ.د.م سال 1318
-
استناد
از این صفحه
ماده 23 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 23 قانون آیین دادرسی مدنی در دعاوی راجع به صدر ماده 21 ق
-
استناد
از این صفحه
ماده 21 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
قانون آیین دادرسی مدنی در دعاوی راجع به صدر ماده 21
دکترین 40
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — قانون آیین دادرسی کیفری سال ۱۳۹۲ نیز
مواد 11 تا 25 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — الف - ۲ - اصل صلاحیت محلی
مواد 11 تا 25 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — الف - ۲ - اصل صلاحیت محلی
مواد 11 تا 25 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — شاید بتوان بدون اغراق گفت که ماده
ماده 21 ق.آ.د.م سال 1318
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — شاید بتوان بدون اغراق گفت که ماده
ماده 21 ق.آ.د.م سال 1318
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — الف - رأی وحدت رویه شماره ۳۱
ماده 21 ق.آ.د.م سال 1318
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — الف - رأی وحدت رویه شماره ۳۱
ماده 21 ق.آ.د.م سال 1318
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — الف - 3 - قلمرو قاعده عمومی
مواد 12 تا 25 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — آنچه در درجه نخست اهمیت قرار دارد
مواد 12 تا 25 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — آنچه در درجه نخست اهمیت قرار دارد
مواد 12 تا 25 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — دادخواهی کند
مواد 12 تا 25 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — آنچه در ماده ۱۱ ق
مواد 12 تا 25 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — آنچه در ماده ۱۱ ق
مواد 12 تا 25 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — الف - ۶ - صلاحیت دادگاه محل
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — ناگفته نماند که بخش اخیر ماده ۱۱
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده — ناگفته نماند که بخش اخیر ماده ۱۱
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیر منقول — استاد شایسته آیین دادرسی مدنی در این
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیر منقول — اگر مستند مزبور شامل تمامی دعاوی مربوط
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیر منقول — اگر مستند مزبور شامل تمامی دعاوی مربوط
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیر منقول — مزبور شامل دعاوی مربوط به مال غیر
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیر منقول — نکات پیش گفته ما را به این
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیر منقول — نکات پیش گفته ما را به این
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیر منقول — قطع نظر از مطالب بالا که بیشتر
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیر منقول — قطع نظر از مطالب بالا که بیشتر
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع دلایل و امارات — قانون مدنی به مقدار مشاع مورد وصیت
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع دلایل و امارات — ط - صلاحیت دادگاه محل اقامت شخص
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع دلایل و امارات — ط - صلاحیت دادگاه محل اقامت شخص
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع دلایل و امارات — موضوع ماده ۲۱ ق
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع دلایل و امارات — موضوع ماده ۲۱ ق
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع دلایل و امارات — ط - ۲- صلاحیت دادگاه محل شعبه
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع دلایل و امارات — نکته درخور تأمل در ماده ۲۱ ق
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع دلایل و امارات — نکته درخور تأمل در ماده ۲۱ ق
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع دلایل و امارات — تبصره – آئین نامه اجرایی این قانون
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع دلایل و امارات — ماده ۲۱ ق
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع دلایل و امارات — ماده ۲۱ ق
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع دلایل و امارات — ایران است و هر جایی از ایران
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع دلایل و امارات — نکته اساسی در ماده ۲۱ ق
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع دلایل و امارات — نکته اساسی در ماده ۲۱ ق
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع دلایل و امارات — آخرین نکته آن که اگر چه معنای
ماده 21 ق.آ.د.م
-
مقاله
هماستناد
صلاحیت دادگاه محل وقوع دلایل و امارات — ی - ۲ - اختصاص مستند به
ماده 21 ق.آ.د.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
