صورت وضعیت قطعی — کارفرما اعتراض پیمانکار را رد می کند

هنگامی که کارفرما نظر نهایی خود را راجع به صورت وضعیت قطعی ای که پیمانکار آن را امضا کرده یا نکرده به وی اعلام کرد دو حالت قابل فرض است: یک - پیمانکار نظر نهایی کارفرما را می پذیرد و به آن اعتراض ندارد. در این صورت مشکلی پیش نمی آید و صورت وضعیت مذکور برای انجام سایر اقدامات بعدی به صورت حساب نهایی نزدیک می شود. دو - پیمانکار اعم از این که صورت وضعیت را در زمان تهیه آن امضا کرده یا در صورت استنکاف از تهیه ی آن توسط مهندس مشاور تهیه شده و امضا نکرده، نظر نهایی کارفرما را نمی پذیرد و به آن اعتراض دارد. در این صورت باید حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ وصول صورت وضعیت قطعی با ارائه ی دلیل و مدرک، اعتراض خویش را یکجا به اطلاع کارفرما برساند. اگر پیمانکار ظرف مدت فوق به صورت وضعیت قطعی اعتراض نکند صورت وضعیت مورد بحث قبول شده تلقی میشود. ه چنانچه پیمانکار به صورت وضعیت قطعی اعتراض داشته باشد، کارفرما پس از دریافت اعتراض پیمانکار، باید حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ وصول اعتراض پیمانکار به موارد اعتراضی او رسیدگی کند و قبول یا رد آن را به پیمانکار اعلام دارد. در اینجا سه حالت را می توان فرض کرد: ۱) کارفرما اعتراض پیمانکار را قبول می کند. در این صورت بدون هرگونه اشکالی صورت وضعیت قطعی پذیرش شده توسط کارفرما برای انجام دیگر اقدامات و عملیات بعدی جهت تهیه صورت حساب نهایی ارسال میشود. ۲) کارفرما اعتراض پیمانکار را رد می کند. ولی، در شرایط عمومی پیمان مشخص نشده که اگر کارفرما ظرف مدت یک ماه در مورد اعتراض پیمانکار به صورت وضعیت قطعی سکوت اختیار کند آیا اعتراض پیمانکار برای کارفرما قبول شده تلقی میشود یا نه از این سکوت نمیتوان مورد قبول تلقی شدن صورت وضعیت قطعی را استنباط کرد بلکه برعکس، این سکوت حاکی از نارضایتی کارفرما از اعتراض پیمانکار است که تلویحاً معنی رد اعتراض پیمانکار را میرساند. بهتر بود شرایط عمومی پیمان تکلیف این سکوت را برطرف میکرد که نکرده است. (۲) کارفرما اعتراض پیمانکار را به صورت وضعیت قطعی صریحاً رد و به وی اعلام می کند. در حالت دوم و سوم که مبتنی بر رد اعتراض پیمانکار نسبت به نظریه ی نهایی کارفرماست، پیمانکار می تواند برای تعیین تکلیف آن قسمت از اعتراض خود که مورد قبول کارفرما واقع نمی شود، طبق ماده ۵۳ شرایط عمومی پیمان اقدام نماید. یعنی پیمانکار برای احقاق حقوق خویش، ناگزیر از تقاضای حل اختلاف در مرجع حل اختلاف است. ذکر تعیین تکلیف آن قسمت از اعتراض خود» در ماده ۴۰ شرایط عمومی پیمان مبتنی بر سهو و مسامحه است. زیرا ممکن است اعتراض پیمانکار فقط به قسمتی از صورت وضعیت قطعی نباشد بلکه به تمام نظریه ی کارفرما باشد که همه ی صورت وضعیت قطعی او را رد کرده است. نکته ی مهمی که یادآوری آن در اینجا ضروری است، این است که طبق فرازی از ماده ۴۰ شرایط عمومی پیمان مقادیر کارها که به ترتیب بالا در صورت وضعیت قطعی منظور می شود، به تنهایی قاطع است و مأخذ تسویه حساب قرار می گیرد، هر چند که بین آنها و مقادیری که در صورت وضعیت های موقت منظور گردیده است، اختلاف باشد. به بیان دیگر، جهت حفظ نظام مالی صورت وضعیت های موقت، در صورت مغایرت مقادیر کارهای درج شده در صورت وضعیت های موقت با مقادیر کارهای مندرج در صورت وضعیت قطعی، نمی توان با عقب گرد به گذشته، مقادیر درج شده در صورت وضعیت قطعی را مجدداً مخدوش و زیر سؤال برد.