ضرورت طرح درخواست دستور موقت به طرفیت خوانده — بنابر مقرره مزبور نسبت به خواندگان معارض

اما ممکن است در مواردی خوانده یا تعدادی از خواندگان دعوا و همین طور مخاطب دستور موقت در زمان طرح ادعا برای خواهان مشخص و معلوم نباشد ولی در عین حال تضییع یا انکار حق وی مبتنی بر دلیل است و دیگر عناصر دعوا و شرایط صدور دستور موقت از جمله فوریت امر ثابت و لطمه جدی به اصل حق مورد ادعا قابل پیش بینی است. در این فرض می توان فرصت اقامه دعوا و درخواست صدور قرار موقتی را از مدعی و متقاضی دریغ نمود و شاهد ادامه ورود خسارت و زیان به وی شد؟ با این توجیه که در هر حال معرفی خوانده یک اصل و یک ضرورت است. یا اینکه به خواهان فرصت اقامه دعوا و حتی تحصیل دستور موقت را با رعایت تشریفاتی اعطا کرد و ترتیبی فراهم نمود که ضمن معرفی خوانده یا خواندگان متعرض به حق خواهان سایر خواندگان به نحو کلی معرفی شوند؟ قانون گذار به پاس روح حاکم بر مقررات موضوعه اصل عدالت و مراعات انصاف گزینه دوم را برگزید و به موجب ماده ۷۴ ق.آ.د.م این فرصت را به خواهان اعطا کرد تا در مواردی که تعدادی از خواندگان نامعلوم بوده یا خواندگان عده کثیری هستند که محصور نمیباشند، دعوای خود را با علیه اهالی یک محل یا ساکنین در یک قسمت از شهر یا بخش مطرح می شود و معمولاً از نوع برای بهره مندی از این فرصت خواهان ناگزیر است خواندگان را در دو دسته کلی بدون نیاز به ذکر اسامی آنها و خواندگان معارض با تصریح به اسامی آنها معرفی کند. این نوع دعاوی غالباً دعاوی راجع به تعرض به اموال غیر منقول، تخریب و تجاوز و تصرف عدوانی اراضی کشاورزی باغ، اعیان و مستحدثات واقع در آن و اشجار غرس شده است و یا حقوق ارتفاقی و انتفاعی نسبت به ملک نهر و چشمه م. ب.. در عین حال حکم ماده ۷۴ ق.آ.د.م اطلاق داشته و محدود به نوعی از دعوا مثلاً دعوای نسبت به مال منقول مطالبه خسارت وارد به مال یا دعوای نسبت به مال غیر منقول دعوای حق مجرا یا حق عبور نیست. از سویی آنچه مشمول حکم می شود اینکه خواندگان غیر محصور باشند پس اگر خواندگان محصور باشند برای مثال یکصد نفر باید به نام و نشانی آنها در دادخواست تصریح شود. از آنجا که درخواست موقتی از توابع دعوای مدنی بوده و قاعده حاکم بر دعوا در فرضی که خواندگان اجمالا نامعلوم یا غیر محصور هستند برخواسته موقتی تسری می یابد، لذا چنانچه متقاضی ادعا نماید که حق وی در معرض آسیب جدی و فوری هست و به منظور صیانت از آن و اجرای حکمی که در آتیه نسبت به آن تحصیل می کند، ناچار به استفاده از دستور موقت میباشد، مرجع صالح با تجمیع شرایط قانونی می بایستی .. شمس دکتر عبدالله همان ماخذ. جلد دوم. ص ص ۹۲ و همان مأخذ. جلد دوم. دوره بنیادین. ص۶۲. درخواست وی را اجابت کند و غیر محصور بودن خواندگان مانع پذیرش درخواست و صدور دستور نیست. با این شرط که متقاضی اسامی اشخاص معارض را اعلام داشته و دادخواست را با تصریح به اهالی غیر محصور و خواندگان معارض تنظیم نماید. بنابر مقرره مزبور نسبت به خواندگان معارض با ارسال نسخه ای از دادخواست و ضمایم به نشانی آنها و نسبت به خواندگان دیگر با ابلاغ دادخواست از طریق نشر آگهی و رعایت ماده ۷۳ ق.آ.د.م درخواست مورد رسیدگی قرار می گیرد. خواندگان معارض فرصت بهتری در جریان دادرسی با ایراد به تقاضا و عناصر آن یا درخواست معرفی تامین متقابل و دیگر حقوق دفاعی دارند. قرار صادره در اجرا برخواندگان معارض تحمیل می شود. فرض شود که زمین کشاورزی متقاضی دستور که از یک نهر آبیاری میشود توسط اهالی محل با قطع آب یا بستن مسیر نهر دچار خشکی شده و درخواست وی صدور دستور بر رفع انسداد و توقف اقدامات اهالی محل است. همه خواندگان برای متقاضی معلوم نیستند اما اشخاص معارض برای مثال صاحبان زمین همجوار یا شورای محل طرف درخواست قابل شناسایی هستند. در این فرض درخواست با معرفی اشخاص معارض و اشاره کلی به اهالی محل قابلیت جریان و حصول نتیجه با مراعات شرایط قانونی حاکم بر این نهاد دارد.