طرح دعوا با رویکرد پیشگیری از وقوع جرم و خسارت — بر اساس این متن قانونی چند وضعیت

مسئولیت جبران زیان در حوادث رانندگی به طور مستقیم، عهده شخصی است که عامل حادثه م. ب.. یکی از آثار مسئولیت مدتی تعهد به جبران خسارت است. دارایی و ذمه اعتباری مسئول تا زمان ایفاء تعهد خود مشغول است و این امر هر فرد عاقلی را به پرهیز از زبان رساندن ب. غ. تشویق میکند زیرا هر بار که خسارتی به وجود آید، در واقع به دارایی خود شخص وارد شده است و زیان دیده نهایی همو است. احساس مسئولیت یکی از نتایج اراده آزاد انسانی است و نقش مهمی در کنترل رفتار شخص در جامعه دارد ۷۱۵ اگر شخص احساس کند که در زبان رساندن ب. غ. جبران خسارت از دارایی او پرداخت نمی شود برای پرهیز از اعمال زیانبار ضمانت اجرای درونی کمتری خواهد داشت. یکی از آثار ناخوشایند توسعه بیمه های مسئولیت مدنی همین است که مرتکب خود را در پوشش بیمه ای مصون از جبران خسارت می داند. احساس آرامش تا این اندازه لازمه زندگی پیچیده اجتماعی است اما اگر این احساس آرامش به نحوی باشد که شخص، خود را در زبان رساندن ب. غ. آزاد ببیند و احساس کند به طور مستقیم مسئولیتی ندارد بلکه تنها واسطه ای برای استقرار مسئولیت عهده بیمه گر است. در سوء استفاده از بیمه های مسئولیت افراط می کند. درست است که مرتکب زیان از جبران خسارت مصون است و جبران نهایی را بر عهده ندارد اما احساس مسئولیت ابتدایی او امری است که نباید با دخالت و حضور بیمه حذف شود. او باید احساس کند که مسئولیت ابتدایی جبران به عهده اوست و تنها از طریق پوشش بیمه ای بیمه گر را به مساعدت و جبران دعوت می نماید نه این که دین ناشی از مسئولیت هیچگاه در ذمه او مستقر نمی شود توسعه بیمه در حوادث رانندگی رفته رفته چنین احساس نامتعارف و نادرستی را در رانندگان به وجود آورده است آنها معتقدند که هیچ تکلیفی به جبران خسارت ندارند. این احساس را با تجربه نیز می توان سنجید. وقتی از راننده سوال میشود که چرا هیچ کمکی به زبان دیده نکردی و از حداقل هزینه برای مخارج درمان یا کمک اولیه دریغ کرده ای پاسخ می دهد مگر بیمه ندارم وقتی به راننده تفهیم میشود که شما از محل حادثه متواری شده ای در پاسخ منفی می گوید من که بیمه هستم چرا متواری شوم وقتی قرار تأمین وثیقه یا کفالت صادر می شود و به راننده مقصر اعلام میشود که باید ضامنی معرفی کنی می گوید اتومبیلی که بیمه است و چرا او باید تامین دهد؟ وقتی سؤال می شود آیا هراسی از تصادف ندارید می گوید اتومبیل بیمه است و هکذا. این اندیشه ها و رویکردهای ذهنی خطرناک انگیزه احتیاط را کمتر میکند و راننده خود را فاقد مسئولیت می پندارد و وقتی چنین احساسی با ضمانت اجرای اداری و جزایی ناچیزی مانند آنچه در قانون مجازات اسلامی و سیاست قضایی در حداقل اعمال کیفر همراه شود. نتیجه ای جز افزایش حوادث زیانبار رانندگی نخواهد داشت. در هنگام تهیه پیش نویس قانون ۱۳۸۷ و ۱۳۹۵ یک از پیشنهادها اعمال بخشی از خسارت بر عهده مقصر حادثه بود تا بیشتر احساس مسئولیت کند و در پیشگیری از سایر حوادث نیز مؤثر باشد. قانونگذار با پذیرش این پیشنهاد در ماده ۱۴ اعلام داشته است که در حوادث رانندگی منجر به جرح یا فوت که به استناد گزارش کارشناس تصادفات راهنمایی و رانندگی یا پلیس راه علت اصلی وقوع تصادف یکی از تخلفات رانندگی حادثه ساز باشد، بیمه گر مکلف است خسارت زبان دیده را بدون هیچ شرط و اخذ تضمین پرداخت کند و پس از آن می تواند به شرح زیر برای بازیافت به مسبب حادثه مراجعه کند: الف در اولین حادثه ناشی از تخلف حادثه ساز راننده مسیب در طول مدت بیمه نامه معادل دو و نیم درصد (۲/۵) از خسارتهای بدنی و مالی پرداخت شده ب- در دومین مسبب در طول مدت بیمه نامه معادل پنج درصد (۵) از خسارت های بدنی و مالی پرداخت شده ب در سومین حادثه ناشی از تخلف حادثه ساز و حوادث بعد از آن در طول مدت بیمه نامه معادل ده درصد (۱۰) تبصره مصادیق و عناوین تخلفات رانندگی حادثه ساز به موجب ماده (۷) قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب ۱۳۸۹/۱۲/۸ تعیین می شود. بر اساس این متن قانونی چند وضعیت از حیث استقرار مسئولیت و توزیع نهایی آن وجود دارد. بیمه گر همچنان تکلیف جبران خسارت و زیان دیده استحقاق دریافت خسارت از بیمه گر و مسئول حادثه را دارد. بیمه گر نیز پس از پرداخت خسارت به زبان دیده به حق جدیدی نائل میشود. حق بازیافت بخشی از خسارت پرداختی به زبان دیده حقی که احساس مسئولیت مدنی را در ذهن مرتکب زیان بیدار میکند تا و بداند آنچه که بیمه گر پرداخته بدل یا عوض دین اصلی اوست. در واقع حق بازیافت بخشی از خسارت از مرتکب زیان نشان می دهد که تمام مسئولیت عهده اوست و در آخرین مرحله هم تمام خسارات از دوش او برداشته نمی شود و مراجعه مجدد بیمه گر به او تحمیل بخشی از خسارت بر او محسوب می شود.