طلب در مفهوم حقوقی و فقهی

طلب در کنار دین در بیش از سی هزار تعریف واژه در کتب لغت فقهی آمده است. فقها و به ویژه فرهنگ نویسان طلب را در معنای مطالبه گرفتن چیزی از کسی خواستن و جستجو آورده اند. برخی تصریح کرده اند طلب گرفتن حقی است که فردی بر ذمه دیگری دارد. اما واژه دین را در دو معنای چیزی که وجود ندارد یا غایب است و یا بدهی بکار برده اند. در متون فقهی دین از واژگان متناقض است. از یکسو در چهره منفی به معنای بدهی بکار می رود و از سوی دیگر در چهره مثبت به معنی طلب و حق قابل وصول کاربرد می یابد. برای نمونه در ماده ۷۷۴ ق.م هم وقتی آمده: .... رهن دین و منفعت باطل است، مقصود بدهی نیست بلکه مقصود رهن طلب است. به هر روی از واژه دین هر دو معنای مثبت و منفی متبادر میشود. دین در دو قسم حال و موجل آمده است. دین حال دینی است که یا مدت ندارد و یا مدتش سر رسیده است و طلبکار حق مطالبه آن را دارد و دین موجل دینی است که مدت دارد و طلبکار پیش از سرآمدن مدت حق مطالبه ندارد. به طلبکار دائن» و به بدهکار «مدیون یا مدین» و به هر دو غریم» اطلاق شده است. ۲- آیات ۴۱ سوره مبارکه که، ۵۴ سوره مبارکه اعتراف و ۷۳ سوره مبارکه حج طلب را در معنای جستجو و گرفتن بکار برده است فرشی سید علی اکبر. قاموس قرآن المجلد السابع دار الفکر الاسلامیه ایران تهران نوبت السادس ۱۴۱۲ه.ق. ص ۲۲۶. - رف: جزری ابن اثیر، مبارک بن محمد النهایة فی غریب الحدیث و الاثر المجلد الخامس موسسه مطبوعاتی اسماعیلیون. قم ایران نوبت الثالث. ۱۴۲۱مق. ص ۱۳۱ - جوهری، اسماعیل بن حماد، الصحاح تاج اللغة و صحاص العربیة المجلد السادس. دار العلم للملایین بیروت. لبنان، نوبت الاول. ۱۴۱۰ ه.ق. ص ۱۷۲ – ابن منظور ابوالفضل جمال الدین، محمد بن مکرم لسان العرب الجملد الخامس عشر دار الفکر لطباعة و النشر و التوزیع دار صادر، بیروت. لبنان نوبت الثالث . ۱۴۱۴.ق، صص ۵۵۹ و ۵۶۰ - حسینی زبیدی واسطی، سید مرتضی تاج العروس من جواهر القاموس دار الفکر. ۱۴۱۴ ق. جلد دوم ص ۱۸۶ - اصفهانی حسین بن محمد راغب . مفردات الفاظ القرآن دار العلم الدار الشامیة. لبنان - سوریه نوبت الاول ۱۴۱۲۰ ه.ق . ص ۵۲۲ - شاهرودی، سید محمود و جمعی از پژوهشگران فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام موسسه دائره المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت علیهم السلام جلد سوم قم - ایران. چاپ اول ۱۴۲۶ مق. ص ۶۸ ۵- نجفی، محمد حسن صاحب جواهر). جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام المجلد ثمانیه و عشرون. دار احیاء التراث العربی. نوبت: السابع لبنان - بیروت، ص ۲۹۹. و پرداخت بعدی مدیون، صورت تبرع پیدا می کند. ۱ - جعفری لنگرودی، دکتر …. فلسفه حقوق مدنی جلد ۱. نشر گنج دانش چاپ چهارم ۱۳۹۸، ص ۲۳۷ – فرهنگ عناصر شناسی همان منبع ص ۴۸۲ - ماده ۶۴۸ قم: قرض عقدی است که به موجب آن احد طرفین مقدار معینی از مال خ. ر. ب. طرف دیگر تملیک می کند که طرف مزبور مثل آن را از حیث مقدار و جنس و وصف رد نماید و در صورت تعذر رد مثل قیمت یوم الرد را بدهده. ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. و پرداخت بعدی مدیون، صورت تبرع پیدا می کند. ۱ - جعفری لنگرودی، دکتر …. فلسفه حقوق مدنی جلد ۱. نشر گنج دانش چاپ چهارم ۱۳۹۸، ص ۲۳۷ – فرهنگ عناصر شناسی همان منبع ص ۴۸۲ - ماده ۶۴۸ قم: قرض عقدی است که به موجب آن احد طرفین مقدار معینی از مال خ. ر. ب. طرف دیگر تملیک می کند که طرف مزبور مثل آن را از حیث مقدار و جنس و وصف رد نماید و در صورت تعذر رد مثل قیمت یوم الرد را بدهده. ۱ - جعفری لنگرودی، دکتر …. فلسفه حقوق مدنی جلد ۱. نشر گنج دانش چاپ چهارم ۱۳۹۸، ص ۲۳۷ – فرهنگ عناصر شناسی همان منبع ص ۴۸۲ - ماده ۶۴۸ قم: قرض عقدی است که به موجب آن احد طرفین مقدار معینی از مال خ. ر. ب. طرف دیگر تملیک می کند که طرف مزبور مثل آن را از حیث مقدار و جنس و وصف رد نماید و در صورت تعذر رد مثل قیمت یوم الرد را بدهده.