ظهر نویسی در حواله های قرض الحسنه — مسئولیت تضامنی دارند

یکی از مسائلی که در مورد ظهر نویسی مطرح میشود امکان انتقال اسنادی است که عرفاً به عنوان سند تجاری شناخته شده، لیکن به حسب رویه جاری یا دکترین از چنین وصفی برخوردار نیستند. این مسئله در مشاوره های تلفنی مطرح شده که آیا انتقال حواله های قرض الحسنه حسب مورد از طریق ظهر نویسی یا قبض و اقباض امکان پذیر است؟ چنانچه جواب مثبت باشد، آیا مسئولیت ظهر نویس و ضامن در این گونه اسناد مانند چک است یا خیر؟ آنچه در پاسخ بیان شده به این شرح است که مقررات مربوط به ظهر نویسی مندرج در قانون تجارت منحصر به اسناد تجاری از قبیل سفته و برات و چک بوده و قابل تسری به اسناد صندوق های قرض الحسنه نمیباشد. همچنین در نشستهای قضایی در مورد قانون حاکم بر ظهر نویسی اسناد عادی این مسئله مطرح شده است. در نشست قضایی دادگستری مشهد در مرداد ماه سال ۱۳۸۰ در پاسخ به این پرسش که ظهر نویسی حواله های عادی از قانون تجارت تبعیت می کند یا قانون مدنی یا هیچ کدام؟ نظر شرکت کنندگان در نشست و کمیسیون مشورتی به این شرح بیان شده است: نظر اکثریت: حواله ها جزء هیچ یک از اسناد تجاری مندرج در قانون تجارت نبوده و لذا از قانون تجارت تبعیت نمی کند اما ب. ت. ب. عرف موجود در جامعه امضای پشت حواله ها حسب مورد به عنوان ظهر نویسی یا ضمانت صحیح است. ⚠ احتیاط: 1 واژهٔ ناخوانا با «...» جایگزین شد. نظر اکثریت: حواله ها جزء هیچ یک از اسناد تجاری مندرج در قانون تجارت نبوده و لذا از قانون تجارت تبعیت نمی کند اما ب. ت. ب. عرف موجود در جامعه امضای پشت حواله ها حسب مورد به عنوان ظهر نویسی یا ضمانت صحیح است. مسئولیت تضامنی دارند. اما ضمانت در قانون مدنی غل ده را ظهر نویسی مسئول پرداخت وجه حواله به دارنده حوله مین . نظر اقلیت: این صحیح است که حواله های صندوق های فرجرا شده و است . اعتباری غیر بانکی، از قانون صدور چک تبعیت نمی کند. یعنی صادر شده، به ده عنوان قابل تعقیب کیفری صدور چک بلا محل نمی باشد. اما اس حواله ها، سائل تعریف چک مندرج در ماده ۳۱۰ قانون تجارت هستند و در واقع نوعی سند ... ی باشند، لذا مقررات حاکم بر آنها، مقررات قانونی تجارت بوده و ظهر نویسی و ضمانت آنها مانند ظهر نویسی و ضمانت چک بانکی م. ب. و تفاوتی ندارد. عرف حاکم بر جامعه هم این حواله ها را همان چک میداند. فقط جنبه کیفری ندارند. ⚠ احتیاط: 1 واژهٔ ناخوانا با «...» جایگزین شد. مسئولیت تضامنی دارند. اما ضمانت در قانون مدنی غل ده را ظهر نویسی مسئول پرداخت وجه حواله به دارنده حوله مین . نظر اقلیت: این صحیح است که حواله های صندوق های فرجرا شده و است . اعتباری غیر بانکی، از قانون صدور چک تبعیت نمی کند. یعنی صادر شده، به ده عنوان قابل تعقیب کیفری صدور چک بلا محل نمی باشد. اما اس حواله ها، سائل تعریف چک مندرج در ماده ۳۱۰ قانون تجارت هستند و در واقع نوعی سند ... ی باشند، لذا مقررات حاکم بر آنها، مقررات قانونی تجارت بوده و ظهر نویسی و ضمانت آنها مانند ظهر نویسی و ضمانت چک بانکی م. ب. و تفاوتی ندارد. عرف حاکم بر جامعه هم این حواله ها را همان چک میداند. فقط جنبه کیفری ندارند. نظر کمیسیون نشست قضایی (۵) مدنی امضای پشت حواله های عادی به عنوان ضمانت مشمول مقررات قانون مدنی بوده متضمن نقل ذمه به ذمه است و فقط ضامن مسئول پرداخت حواله به دارنده حواله م. ب.. در عین حال در حواله می توان بقای تعهد و ضمیمه شدن آن به ذمه محال علیه را شرط کرد. این مسئله به شکل دیگری در نشست قضایی دادگستری بابل در دی ماه این مسئله به شکل دیگری در نشست قضایی دادگستری بابل در دی ماه ۱۳۸۴ مطرح شده است. پرسش و پاسخ مطروحه به این شرح است: «اگر حواله صندوق قرض الحسنه به اشخاص ثالث و رابع منتقل شود آیا ذمه ایادی ماقبل به آیادی بعدی منتقل میشود؟ در صورت مثبت بودن پاسخ طرح دعوای دارنده علیه کلیه ایادی ماقبل مخصوصاً صادر کننده حواله چه حکمی دارد؟ ماهیت حقوقی حواله با چک چه فرقی دارد؟ نظر اکثریت: گروه اول: قانون مدنی حواله را عقد میداند. در این مسئله، عنوان حواله صدق نمی کند بلکه یک سند عادی است که ما به صندوق می دهیم برای پرداخت پول، اگر در صندوق وجهی نباشد دوباره دین به مدیون اصلی برمی گردد و طبق قانون مدنی در این قضیه نقل ذمه بر ذمه است و در صورت امضای ضامن ا معاونت آموزش قوه قضاییه مجموعه نشست های قضایی، ج ، پیشین، ص ۱۰۱.