ظهور و افول (سامانة آزمایشی) ثبت وایپو

ظهور و افول (سامانة آزمایشی) ثبت وایپو نویسندگان: شبیری زنجانی, سید حسن، سلطانی, رضا، دهقانی, سید احمد نشریه: مجله علمی، دوره 22، شماره 1، 2025/10/09 چکیده: در 21 ماه می سال ۲۰۲۰ میلادی، سازمان جهانی مالکیت فکری از سامانة خدماتی نوینی به نام ثبت وایپو پرده‌برداری کرد که هدف اصلی آن حمایت از دستاوردهای نوآورانه و ابتکارآمیز کسب‌وکارها در فضای دیجیتال عنوان شد. این سامانة ثبت مقدماتی در عمل نه‌تنها از قابلیت ثبت کلیة اشکال مالکیت فکری برخوردار بود بلکه برخی مصادیق غیر قابل حمایت مالکیت فکری از جمله ایده‌ها را نیز تحت پوشش قرار می‌داد. با این حال، نظر به اینکه ثبت وایپو فاقد پشتوانة قوانین بین‌المللی، منطقه‌ای، یا ملی بود این مسئله که جایگاه و پشتوانة مستندات حاصل از آن در نظام‌های حقوق مالکیت فکری اعضای این سازمان چیست، همواره محل بحث قرار داشته است. در این پژوهش با مطالعة ساختار، عملکرد، و سامانه‌های مشابه آن به این نتیجه دست یافتیم که حقوق مالکیت فکری به منظور ارتقای سطح عدالت در حمایت ارائه شده و نیازمند توسعه و همگام‌سازی خود با نیازهای روز قشر فعال در عرصة نوآوری است و سامانة ثبت وایپو فارغ از آنکه گام بزرگی در این زمینه قلمداد می‌شود می‌تواند الگویی برای توسعة نظام حقوق مالکیت فکری نیز محسوب ‌شود.