عاملیت اخلاقی حقوقی هوش مصنوعی از منظر فلسفه ذهن و عصب شناسی معاصر (مقاله علمی وزارت علوم)

عاملیت اخلاقی حقوقی هوش مصنوعی از منظر فلسفه ذهن و عصب شناسی معاصر (مقاله علمی وزارت علوم) نویسندگان: اسماعیل کشاورز صفی یی منبع: حقوق فناوری های نوین دوره 7 بهار و تابستان 1405 شماره 13 چکیده هدف اصلی این پژوهش، بررسی عاملیت اخلاقی حقوقی هوش مصنوعی از منظر رهیافت های فلسفهٔ ذهن و عصب شناسی معاصر است. برای رسیدن به این هدف، ابتدا مفهوم عاملیت و مؤلفه های ذهنی عاملیت اخلاقی (شامل اراده آزاد و آگاهی) بررسی شد. فیلسوفان و عصب شناسان معاصر سه رویکرد متفاوت درخصوص مؤلفه های ذهنی عاملیت اخلاقی دارند: فیزیکالیسم تقلیل گرا، فیزیکالیسم ناتقلیل گرا و دوگانه گرایی. پرسش اصلی این پژوهش آن است که آیا ماشین های هوشمند از عاملیت اخلاقی برخوردارند یا خیر؟ یافته های حاصل از پژوهش، حاکی از آن است که در وضع فعلی، هر سه رویکرد فکری فیزیکالیسم تقلیل گرا، فیزیکالیسم ناتقلیل گرا و دوگانه گرایی جوهری (که منشأ مؤلفه های ذهنی را به جوهری غیرفیزیکی موسوم به «خود» منتسب می دانند و این جوهر در ماشین های هوشمند وجود ندارد)، منکر بهره مندی هوش مصنوعی از عاملیت اخلاقی هستند. دراین میان، از نظر نویسنده، عصب شناسی پدیدارشناسانه رویکرد واقع گرایانه تری به نسبت سه رویکرد پیشین دارد؛ چراکه برخورداری هوش مصنوعی از عاملیت اخلاقی را منوط به دو ویژگی بیولوژیکی (احساس وجود خویشتن) و پدیدارشناختی (برهم کنش التفاتی ارگانیسم با محرک های معنادار محیط) می کند که در وضع موجود، هوش مصنوعی فاقد این دو مؤلفه است. با وجود این، مدافعان فیزیکالیسم تقلیل گرا، ناتقلیل گرا و عصب شناسی پدیدارگرا بر این باورند که در آینده، پیشرفت های روزافزون در شبیه سازی ماشین های هوشمند در برخورداری از مؤلفه های بدنی، مغزی و ذهنی انسانی (نظیر هوش مصنوعی عاطفی)، زمینه ساز عاملیت مستقل اخلاقی حقوقی هوش مصنوعی در آینده است. Moral Agency of Artificial Intelligence from the Perspective of Philosophy of Mind and Contemporary Neuroscience The primary objective of this research is to examine the moral-legal agency of artificial intelligence from the perspectives of contemporary philosophy of mind and neuroscience. To achieve this goal, first, the concept of agency and the mental components of moral agency (including free will and consciousness) were investigated. Contemporary philosophers and neuroscientists have three different approaches to the mental components of moral agency: reductionist physicalism, non-reductionist physicalism, and dualism. The main question of this research is whether intelligent machines have moral agency or not. The findings of the research indicate that currently, reductionist physicalism, non-reductionist physicalism, and substance dualism (which attribute the origin of mental components to a non-physical substance called the "self," which does not exist in intelligent machines) deny that artificial intelligence has moral agency. In the meantime, phenomenological neuroscience has a more realistic approach than the previous three approaches. From the perspective of this approach, moral agency has biological (sense of self-existence) and phenomenological (the organism's intentional interaction with meaningful environmental stimuli) origins, and currently, artificial intelligence lacks these two components. However, advocates of reductionist, non-reductionist physicalism, and phenomenological neuroscience believe that in the future, with increasing advances in the field of intelligent machines achieving human physical and mental abilities (such as emotional artificial intelligence), artificial intelligence will also enjoy independent moral and legal agency.