دکترین
عایشه: عایشه پس از رحلت پیامبراکرم
عایشه پس از رحلت پیامبراکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) در موارد زیادی نقش داشته است. ۲.
۱ - عایشه و سیاست عایشه در بیشتر جریانات سیاسی و اتفاقات بعد از رسولاکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) به نوعی دخیل بوده است. همچنین او کسی بود که عمر را به تعیین جانشین بعد از خودش تشویق کرد. عایشه با خواسته عمر موافقت کرده و آن را برای خود نوعی برتری به حساب آورد و گفت: سلام مرا به عمر برسان و بگو که: امت محمد (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) را بدون سرپرست رها مکن و کسی را به عنوان خلیفه برای آنان قرار بده. ۲.
۲ - عایشه و عثمان زمانی که " عثمان " به خلافت رسید؛ عایشه مثل سایر خلفا از او به شدت پشتیبانی میکرد؛ به طوری که احادیث فراوانی در جهت حمایت از او نقل نمود؛ از جمله اینکه پیغمبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) در رختخواب دراز کشیده بود و عبای مرا به رویش کشیده بود. سپس عمر اجازه خواست و پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) او را اجابت کرد. ولی اکنون برای پذیرایی از عثمان این چنین خود را آماده میکنی و جامههایت را میپوشی؟ پیامبراکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) در جواب فرمودند: چگونه او را ملاحظه نکنم و او را احترام نگذارم، در حالی که به خدا سوگند فرشتگان در محضر عثمان جانب شرم و حیا را نگه میدارند؛ اما عواملی باعث شد که عایشه بر ضد عثمان تغییر موضع دهد.
میان عثمان و عایشه رنجشی پیش آمده بود. عثمان مقرری عایشه را که عمر میداد، کم کرد و دیگر زنان پیامبر (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) را با او برابر گرداند. به خاطر دو هزار دیناری که عثمان از حقوق او کم کرده بود، از نیمه خلافت عثمان کمکم اختلاف آن دو شروع شد. به طوریکه عایشه اولین کسی بود که علناً به مخالفت با عثمان برخاست و زمانی که عثمان در محاصره بود، او مردم را تحریک به کشتن عثمان نمود تا آنجا که گفت: «بکشید نعثل را که کافر شده است.» (نعثل نام مردی یهدودی بود که ریش بلندی داشت و عثمان را به جهت داشتن ریش بلند میگفتند.) زمانی که مردم خانه عثمان را محاصره کرده بودند، گروهی از مردم نزد عایشه رفته و گفتند: ای امالمومنین، ای کاش به پا میخواستی و میان این مرد و مردم سازش میدادی، عایشه گفت: من وسایل سفرم را آماده کردهام و میخواهم به حج بروم.
مروان گفت: به جای هر درهمی که خرج کردهای، دو درهم به تو داده میشود. عایشه گفت: شاید تو گمان میکنی که من عثمان را نمیشناسم. به خدا قسم دوست داشتم او پاره پاره در جوالی (پارچه ضخیم) از جوالهای من بود و میتوانستم او را حمل کنم و به دریا بیافکنم؛ لذا او به سوی مکه حرکت نمود. ۲.
۳ - عایشه و علی عایشه در مکه بود که خبر بیعت مردم با علی (علیهالسّلام) را شنید. او از این مساله بسیار ناراحت شد و گفت: از اینکه آسمانها بر زمین افتد، سرزنش بر آن نیست. به خدا سوگند که عثمان مظلومانه کشته شد و من خواهان خون او هستم. به او گفتند تو اولین کسی بودی که عثمان را سرزنش میکردی تا آنجا که گفتی: بکشید این نعثل را که کافر شده است. عایشه جواب داد: به خدا سوگند من گفتهام و مردم نیز گفتهاند؛ ولی پایان سخن من از آغاز آن بهتر است.
چون موسم حج فرا رسید، " طلحه " و " زبیر " از علی (علیهالسّلام) اجازه گرفتند، جهت انجام مراسم حج به مکه بروند. آنها در مکه عایشه را ملاقات کردند، عایشه از آنها پرسید، در مدینه چه خبر؟ گفتند: مجبور شدیم، از مردمی بیسر و پا و مشتی اعراب که بر نیکان خود غلبه یافتند و هیچ حقی را نمیشناسند و هیچ باطلی را انکار نمیکنند، بگریزیم. عایشه گفت: بر سر آنان بتازیم؛ لذا تصمیم گرفتند، به سوی بصره حرکت کنند. او در اجتماع مردم مکه گفت: اگر عثمان کشته شد، اینک طلحه بهترین و لایقترین مردم برای مقام خلافت در میان شما حاضر است. با او بیعت کنید و از اختلاف بپرهیزید.
منبع: نقش عایشه در تاریخ اسلام، ترجمه عطا سردارنیا، تهران، مجمع علمی اسلامی، ۱۳۶۲ ج۱، ص۱۲۰، به نقل از صحیح نجاری · عبدالله بن محمد، الامامة و السیاسة، تحقیق علی یثرمی، بیروت، دارالاضواء، چاپ اول، ۱۴۱۰ ج۱، ص۴۲-۴۱ · نقش عایشه در تاریخ اسلام، ترجمه عطا سردارنیا، تهران، مجمع علمی اسلامی، ۱۳۶۲ ج۱، ص۱۴۷ـ۱۴۶ · تاریخ یعقوبی، ترجمه محمدابراهیم آیتی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ ششم، ۱۳۷۱، ج۲، ص۷۲-۷۱ · نقش عایشه در تاریخ اسلام، ترجمه عطا سردارنیا، تهران، مجمع علمی اسلامی، ۱۳۶۲ ج۱، ص۱۵۰ · تاریخ طبری، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران، اساطیر، چ۵، ۱۳۷۵ ش، ج۳، ص۴۷۷ · تاریخ یعقوبی، ترجمه محمدابراهیم آیتی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ ششم، ۱۳۷۱، ج۲، ص۷۲ · عبدالله بن محمد، الامامة و السیاسة، تحقیق علی یثرمی، بیروت، دارالاضواء، چاپ اول، ۱۴۱۰ ج۱، ص۷۸ · تاریخ ابن خلدون، ترجمه عبدالمحمد آیتی، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، چاپ اول، ۱۳۶۳ ش، ج۱، ص۵۹۵
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
