عدم اجرای قرارداد

عدم اجرای قرارداد یا تعهدات قراردادی - در مفهوم عملی نشدن مفاد قرارداد - به لحاظ منشأ بر دو گونه است. گاه حادثه‌ای خارجی و غیرقابل انتساب به متعهد، باعث می‌شود که وی قادر به اجرای مفاد قرارداد نباشد و گاه عملی نشدن قرارداد منتسب به خود متعهد و به‌واسطه تقصیر اوست. هرچند در هر دو حالت عقد اجرا نشده است، اما در مورد نخست به دلیل اینکه اجرا نشدن قرارداد قابل انتساب به متعهد نیست، هیچ‌گونه مسئولیت قراردادی نیز برای وی متصور نیست. اما وقتی عملی نشدن قرارداد منتسب به خطای متعهد است، خود بر دو گونه است. گاه متعهد عامدانه از ایفای تعهدات خود امتناع می‌ورزد، مانند جایی که با وجود برخورداری از امکانات و توانایی‌های لازم برای اجرای بخش قراردادی خود، از اجرا سر باز می‌زند و در این حالت، تعمد در ایراد زیان و خسارت بر متعهدٌله، مدنظر است. و گاه، هرچند تعمدی در ایفای تعهدات خود ندارد، اما اجرا نشدن مفاد قرارداد در نتیجه سهل‌انگاری و بی‌مبالاتی اوست. منبع: «تأثیر نقض عامدانه قرارداد بر اعتبار شروط معافیت از مسئولیت (مطالعه تطبیقی در نظامهای رومی- ژرمنی، کامن‌لا، ایران، با تأکید بر رویه قضایی و مبانی فقهی)»، پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، 1402