عدم پذیرش حق سرقفلی و حق کسب یا پیشه یا تجارت، به عنوان دو حق مجزا و قابل تفکیک (تحلیل رأی دیوان عالی کشور-رای قضایی متأ

عدم پذیرش حق سرقفلی و حق کسب یا پیشه یا تجارت، به عنوان دو حق مجزا و قابل تفکیک (تحلیل رأی دیوان عالی کشور-رای قضايي متأثر از ديدگاه عدم تفكيك حق كسب، پيشه و تجارت با حق سرقفلی) بختیار سید نظامی کارشناس رسمی دادگستری و دانش آموخته حقوق این رأی به یک اختلاف حقوقی کلیدی بین دادگاه تجدیدنظر و دیوان عالی کشور درباره ماهیت و ارتباط "حق سرقفلی" و "حق کسب و پیشه" می‌پردازد. رأی دادگاه بدوی (حقوقی ۲): دادگاه بدوی، مستأجر را به دلیل تغییر شغل (از خیاطی به خواربارفروشی و عطاری) متخلف شناخته و حکم به تخلیه عین مستأجره صادر کرده است. در این مرحله، صحبتی از پرداخت حق سرقفلی یا کسب و پیشه به مستأجر متخلف نشده است. رأی دادگاه تجدیدنظر (حقوقی یک): دادگاه تجدیدنظر با نقض رأی بدوی، میان حق سرقفلی و حق کسب و پیشه تمایز قائل می‌شود. این دادگاه با استناد به نظریه کارشناس، اعلام می‌کند که مستأجر به دلیل تخلف، از حق کسب و پیشه محروم است، اما همچنان استحقاق دریافت حق سرقفلی را دارد و تخلیه ملک را منوط به پرداخت مبلغ ۲۰ میلیون ریال به عنوان حق سرقفلی می‌کند. رأی دیوان عالی کشور: دیوان عالی کشور با این استدلال دادگاه تجدیدنظر مخالفت می‌کند. رأی دیوان عالی بر این اصل استوار است که در قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶، حق سرقفلی که در ابتدای اجاره دریافت می‌شود و حق کسب و پیشه که با استمرار فعالیت ایجاد می‌گردد، دارای منشأ واحدی بوده و به عنوان یک مفهوم حقوقی واحد تلقی می‌شوند. بنابراین، تفکیک این دو حق از یکدیگر غیرقانونی است. دیوان عالی نتیجه می‌گیرد که چون مستأجر به دلیل تغییر شغل از حق کسب و پیشه محروم شده، پس به تبع آن، حق سرقفلی نیز به او تعلق نمی‌گیرد. ▪پیام رأی پیام اصلی این رأی دیوان عالی کشور این است که: در چارچوب قانون روابط موجر و مستأجر مصوب سال ۱۳۵۶، حق سرقفلی و حق کسب و پیشه یا تجارت، دو حق مجزا و قابل تفکیک نیستند. اگر مستأجر به دلیل تخلف از مفاد اجاره‌نامه (مانند تغییر شغل) حق کسب و پیشه خود را از دست بدهد، دیگر مستحق دریافت حق سرقفلی نیز نخواهد بود. به عبارت دیگر، رأی دیوان عالی به وضوح اعلام می‌کند که یک مستأجر متخلف، از هر دو حق محروم است و دادگاه تجدیدنظر با تفکیک این دو، مرتکب اشتباه شده است. به همین دلیل، رأی دادگاه تجدیدنظر نقض شده و پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه دیگری ارجاع داده می‌شود تا بر اساس نظر دیوان عالی کشور، تصمیم‌گیری نهایی صورت گیرد. اصل رای را با لمس instant view مطالعه فرمایید. پیشنهاد جهت مطالعه پذیرش حق سرقفلی و حق کسب یا پیشه یا تجارت، به عنوان دو حق مجزا و قابل تفکیک (تحلیل رأی دیوان عالی کشور)