عیب: احکام مرتبط

از عنوان عیب به تفصیل در باب تجارت سخن گفته‌اند. ۲. ۱ - در تجارت آیا در صورت معیوب بودن کالای مورد معامله، اعلام عیب آن واجب است یا نه، بلکه مستحب م. ب. و یا اینکه تنها در عیب پنهان، اعلام واجب خواهد بود؟ مسئله اختلافی است؛ چنان که در فرض عیب پنهان نیز اختلاف است که آیا اعلام آن مطلقا واجب است یا تنها در صورتی که از عیوب تبری نجسته باشد. چنانچه کالای مورد معامله معیوب و خریدار جاهل به آن باشد و نیز فروشنده از عیب تبری نجسته باشد، خیار عیب ( خیار عیب ) ثابت می‌شود و خریدار می‌تواند معامله را به هم زند یا از فروشنده ارش (مابه التفاوت قیمت معیوب و سالم) بگیرد. فروختن کالا در جایی که به جهت تاریکی و مانند آن، عیب آن پوشیده می‌ماند، مکروه است. ۲. ۲ - در زکات در تعلّق زکات به انعام ثلاثه ( گوسفند ، گاو و شتر ) رسیدن به حدّ نصاب لازم است. در تعداد نصاب تفاوتی میان حیوان سالم و معیوب نیست؛ لیکن چنانچه همه تعداد نصاب سالم باشند، پرداخت معیوب به عنوان زکات کفایت نمی‌کند؛ چنان که اگر همه آنها معیوب باشند، بنابر قول مشهور که ادعای اجماع نیز شده، پرداخت معیوب کافی است؛ اما اگر تعداد نصاب، آمیخته‌ای از سالم و معیوب باشد، مانند آنکه نیمی سالم و نیمی معیوب باشد، به قول مشهور باید به نسبت صحیح و معیوب پرداخت شود؛ بدین معنا که حیوان پرداختی به عنوان زکات، در صورت برابر بودن تعداد سالم و معیوب، باید از ارزش نصف قیمت سالم و نصف قیمت معیوب بر خوردار باشد؛ لیکن جمعی از فقها، در فرض آخر، پرداخت حیوان سالم را واجب دانسته‌اند جنسی که به عنوان زکات فطره داده می‌شود باید سالم باشد و معیوب و فاسد آن کفایت نمی‌کند ۲. ۳ - در حج از واجبات حج ، قربانی کردن در منی است. حیوانی که قربانی می‌شود باید سالم باشد و معیوب آن کافی نیست ۲. ۴ - در نکاح وجود برخی عیوب در زوجین، مانند دیوانه بودن یکی از آن دو، عنّین بودن مرد، همچنین مجبوب واخته بودن او و وجود جذام، برص ، قَرَن ، افضاء ، کوری و رتق در زن، موجب پیدایی حق خیار فسخ عقد نکاح می‌شود ۲. ۵ - در عتق و کفارات چنانچه برده ، نابینا، زمین گیر و یا مبتلا به بیماری جذام شود، به صورت قهری آزاد می‌گردد. ازاین رو، برده‌ای که به عنوان کفاره آزاد می‌شود باید از عیوب یاد شده به دور باشد. ۲. ۶ - در دیات در موارد پرداخت دیه به سبب قتل ، گوسفند ، گاو و یا شتری که به عنوان دیه انتخاب می‌شود نباید معیوب باشد. منبع: جواهر الکلام، ج ۲۳، ص۲۴۵ -۲۴۷ · جواهر الکلام، ج۲۳، ص۲۳۶ · جواهر الکلام، ج۲۲، ص۴۵۴ · مسالک الافهام، ج۱، ص۳۷۸ · العروة الوثقی، ج۴، ص۴۰ · جواهرالکلام، ج۱۵، ص۵۱۸ · جواهرالکلام، ج۱۹، ص۱۱۴ · جواهرالکلام، ج۳۴، ص۱۸۹ · جواهرالکلام، ج۳۳، ص۲۰۴ · مهذب الاحکام، ج۲۹، ص۷۷