اسباب تملک در حقوق ثبت — بر مبنای آثار بعضی از نویسندگان تا

نکته دیگر این است که بین سبب و مسبب باید تناسب ذاتی وجود داشته باشد. چنان که قرابت سبب ارث است و بین قرابت و ارث بردن سبب ذاتی وجود دارد. به عبارت دیگر متناسب این است که اقارب متوفی و نه بیگانگان - از متوفی ارث ببرند. اما قرابت علت ارث بردن نیست. زیرا بسیاری از اقارب ارث نمی برند. بنابراین آنچه که موجب تأثیر گذاری سبب است شرط محسوب می شود. مانند حیات وارث در زمان فوت مورث که شرط وارث شدن اقارب میت است. برخی از استادان بر همین اساس مجموعه شرط و سبب را مقتضی نامیده اند. واژه سبب هم در حقوق مدنی و هم در حقوق کیفری کاربرد فراوان دارد. سبب، گاه عرفی و گاه قانونی است و عبارت است از هر عامل مادی یا معنوی که در نهاد آن، اقتضای تأثیر از نظر حقوقی وجود داشته باشد و نیز گفته شده است که در حقوق مدتی، اسباب ذیل معروف هستند الف اسباب تملک (ب) اسباب دین پ اسباب ضمان قهری ۱. دهخدا، علی اکبر لغت نامه جلد بیست و هشتم همان منبع ص کاتوزیان دکتر ناصر - شفعه، وصیت ارث نشر میزان چاپ سوم ۱۳۸۱، صفحه ۵۳. جعفری لنگرودی دکتر محمد جعفر - مبسوط در ترمینولوژی حقوق جلد سوم، همان منبع، صفحه ۲۱۲۸. جعفری لنگرودی، دکتر محمد جعفر - الفارق، جلد اول، انتشارات کتابخانه گنج دانش چاپ اول ۱۳۸۶، صفحة جعفری لنگرودی دکتر … - مبسوط در ترمینولوژی حقوق جلد سوم، همان منبع، صفحه ۲۱۲۸. جعفری لنگرودی، دکتر … - الفارق، جلد اول، انتشارات کتابخانه گنج دانش چاپ اول ۱۳۸۶، صفحة بر مبنای آثار بعضی از نویسندگان تا پیش از اسلام تملک اموال منقول برای مردان و زنان به طور مساوی جایز بوده است و با این که زنان ارث نمی برده اند، اما قادر به تملک اموال منقول ب. غ. از طریق الارث بوده اند و حتی می توانسته اند در اموال خود با اجازه شوهرانشان تصرف کنند. ولی تملک اموال غیر منقول از املاک و اراضی و مراتع و احیاناً قنوات اختصاص به قبیله داشته و مالکیت فردی بسیار نادر بوده است. در این میان اسباب تملک که از مهم ترین مباحث حقوق مدنی در هر دو بخش عقود و ایقاعات به شمار می رود عبارت از اوضاع و احوال قانونی است که موجب می شوند تا مالی به مالکیت شخصی در آید. قانونگذار مدنی ایران اسباب تملک را در چهار بند ماده ۱۴۰ ذکر نموده است. تملک غیر منقول در حقوق انگلیس هم بر این مبانی استوار است. طبق تقسیم بندی برخی از استادان کامن لا مالکیت از راه های ذیل حاصل می شود الف) اصالتاً - مالکیت ممکن است از طریق به وجود آوردن چیزی مثل یک ظرف سفالی یا یک تصویر باشد و یا از طریق حیازت در مواردی باشد که شخص حیازت کننده مدعی چیزی است که به هیچ کس تعلق ندارد. مانند یک پرنده یا حیوان وحشی و همچنین حیازت مال اعراض شده از طرف دیگران یا از طریق الحاق باشد. مانند حیوانی که متعلق به شخصی است و چون می زاید بچه حیوان نیز از طریق الحاق از آن همان شخص می شود. ب به صورت اشتقاقی - مالکیت ممکن است از طریق بیع یا هبه یا تحصیل اجباری به وسیله قانون باشد. مثل موردی که کالا یا زمین به صورت قهری به وسیله قانون موضوعه مصادره میشوند و یا در راستای حکم دادگاه از طریق توقیف، ضبط می گردند. ج از طریق توارث - مالکیت ممکن است با مرگ مالک قبلی محقق شود. چنان که ممکن است شخصی وارث مال شود و به این ترتیب تحصیل مالکیت نماید. مانند ذینفع یک وصیت نامه. اما گستره اسباب تملک در فقه اسلامی بسیار بیشتر از موارد مذکور در مادة ۱۴۰ قانون مدنی ایران است و حتی معاوضات مالی مهریه خلع ،میراث هبه صدقه، وصیت، وقف، غنیمت دیه قتل تصرف و مانند آنها را شامل می شود.