مطالبه خسارت — مورد دیگری که قاضی دادگاه می بایست

در خصوص مستقیم بودن زیان منظور این م. ب. که بین فعل زیانبار ضرر رابطه مستقیمی وجود داشته باشد به عبارت دیگر بتوان گفت که عرفاً ضرر ناشی از فعل زیانبار بوده است که در این خصوص قاضی دادگاه می بایست رابطه سببیت عرفی را بین فعل شخص که خوانده دعوا باشد و ضرر وارده به خواهان را احراز نماید. در خصوص این موضوع فرازی از ماده یک قانون مسئولیت مدنی بر این مطلب دلالت دارد که حق مشروعی مورد ضرر واقع شده باشد، چنانچه در ماده یک قانون فوق الذکر بیان می دارد که ... یا به هر حق دیگر که به موجب قانون برای افراد ایجاد گردیده لطمه ای وارد نماید که موجب ضرر مادی یا معنوی دیگری شود مسئول جبران خسارت ناشی از عمل خود م. ب..)که چنین عبارتی دلالت بر این دارد که تنها ضرری که به حقوق مشروع شخص وارد شده باشد آن ضرر قابلیت جبران را خواهد داشت. یکی دیگر از شرایط ضرر که قاضی دادگاه می بایست احراز نماید این است که ضرر وارده به بیان می دارد که خسارت خودروی دنای امید را پرداخت می نماید و در همان روز تصادف مبلغ خسارت که صد میلیون تومان باشد را به امید پرداخت می نماید. حال اگر امید چند ماه بعد محمد در جلسه اول دادرسی بیان دارد که خسارت امید توسط پدر ایشان جبران شده است و قاضی دادگاه بعد از احراز این موضوع می بایست حکم بر بی حقی خواهان صادر و اعلام نماید چرا که ضرر امید توسط پدر خوانده قبلا جبران شده است. نکته جبران خسارت ممکن است توسط شخص حقیقی اتفاق افتاده باشد که در مثال فوق الذکر بیان گردید یا ممکن است توسط شخص حقوقی انجام گرفته باشد. به عنوان مثال شرکت بیمه خسارت را جبران نموده باشد که در این خصوص جبران خسارت چه توسط شخص حقیقی باشد یا توسط شخص حقوقی فرقی نخواهد داشت. مورد دیگری که قاضی دادگاه می بایست احراز نماید این است که آن ضرر قابل پیش بینی باشد که در این خصوص ماده ۵۱۷ قانون مجازات اسلامی بر این مطلب دلالت دارد اگر مالک یا کسی که عهده دار احداث ملکی است بنایی را به نحو مجاز بسازد یا بالکن و مانند آن را با رعایت نکات ایمنی و ضوابط فنی که در استحکام بنا لازم است در محل مجاز احداث کند و اتفاقاً موجب آسیب یا خسارت گردد، ضامن نیست. تبصره - اگر عمل غیر مجاز به گونه ای باشد که نتوان آن را به مالک مستند نمود مانند آنکه مستند به مهندسان ذیربط ساختمان باشد ضمان از مالک منتفی و کسی که عمل مذکور مستند به اوست ضامن است و ماده ۵۱۸ قانون مجازات اسلامی بخش دیات هرگاه شخصی بنا یا دیواری را برپایه محکم و با رعایت مقرراتی که در استحکام بنا و ایمنی لازم است احداث نماید لکن به علت حوادث پیش بینی نشده، مانند زلزله یا سیل سقوط کند و موجب آسیب گردد، ضامن نیست و چنانچه دیوار یا بنا را به سمت ملک خود احداث نماید که اگر سقوط کند طبعاً در ملک خود، سقوط می کند لکن اتفاقاً به سمت دیگری سقوط نماید و موجب آسیب گردد، ضامن نیست ونیز ماده ۵۱۶ ق م ا بخش دیات هرگاه کسی چیزی را در مکانی مانند دیوار یا بالکن ملک خود که قرار دادن اشیاء در آن جایز است قرار دهد و در اثر حوادث پیش بینی نشده به معبر عام و یا ملک دیگری بیفتد و موجب صدمه یا خسارت شود ضمان منتفی است مگر آنکه آن را طوری گذاشته باشد که نوعاً مستعد صدمه یا خسارت باشد.