فلسفة حقوق ورشکستگی

فلسفة حقوق ورشکستگی نویسندگان: بیگدلو, بهنام، میرشاه پناه, زهرا نشریه: مطالعات حقوق خصوصی، دوره 54، شماره 1، 2024/05/07 چکیده: یکی از کارکردهای مشترک نهاد ورشکستگی در نظام‌های حقوقی مختلف آن است که مشکلات هماهنگی بین بدهکار و بستانکاران را کاهش دهد و خواسته‌های ناسازگار این دو و سایر طرف‌های متأثر از ورشکستگی را تعدیل کند، اما سؤال اساسی که در این پژوهش بررسی می‌شود آن است که هدف بنیادین حقوق ورشکستگی چیست؟ ناتوانی تاجر در پرداخت دیون خود دامنة گسترده‌ای از گروه‌های ذی‌نفع را تحت تأثیر قرار می‌دهد و سؤالی که مطرح می‌شود این است که آیا حقوق ورشکستگی باید فقط از منافع بستانکاران حمایت کند یا ایجاد تعادل میان حقوق گروه‌های مختلف ذی‌نفع هم از اهداف حقوق ورشکستگی است؟ آیا بازپرداخت مطالبات بستانکاران هدف اصلی حقوق ورشکستگی است یا نجات و بقای بنگاه تجارتی و فراهم کردن فرصت شروعی دوباره برای بازرگان هدف بنیادین است؟ در پاسخ به این پرسش‌ها نظریات متعددی ابراز شده است. نظریة معاملة بستانکاران، نظریة جامع قراردادمحور، نظریة ارزش‌های چندگانه، نظریة ارزش صریح و نظریة شروع دوباره، از جمله نظریاتی است که در این زمینه به تبیین و تحلیل آنها پرداخته می‌شود. به‌نظر می‌رسد نهاد ورشکستگی، پیش از تدارک سازوکار تصفیة جمعی به روشی بهینه و عادلانه، باید فرصت شروعی دوباره را فراهم سازد و سیاست‌های تقنینی و قضایی باید همسو با این هدف بنیادین باشند.