قاعده علی الید

در واقع هر کس مِن غیر حق بر مال غیر تصرف پیدا کند موظف به استرداد مال و ضامن تلف و نقص آن در دوران تصرف است چه عالم به عدم استحقاق خود باشد و چه جاهل . قاعده علی الید قاعده ای فقهی در باب ضمان است که بر مسئولیت شخص نسبت به مالی که در اختیار او قرار گرفته است دلالت دارد و در صورت فقدان مجوز یا استحقاق، می تواند مبنای الزام به رد مال یا بدل آن قرار گیرد. قاعده علی الید از مبانی فقهی ضمان و استرداد مالی است که شخص به نحو نامشروع در اختیار گرفته است. منبع: اساس در قوانین مدنی (المدونه)، گنج دانش، 1387 · حقوق مدنی (جلد چهارم) (الزام های بدون قرارداد)، مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1392 · قواعد فقه حقوقی، جنگل، 1393 · حقوق مدنی (جلد چهارم) مسئولیت های خارج از قرارداد) (پرداخت خسارت، استرداد عین و امتیازات)، مجد، 1390 · دانشنامه حقوقی (حقوق مدنی) (جلد سوم)، مجد، 1395 · «مطالعه تطبیقی استرداد عواید حاصل از رانت اطلاعاتی در معاملات اوراق بهادار؛ موردپژوهی بازار سرمایه ایران و امریکا»، فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی، 1405