قاعده غرور (قواعد فقه)

قاعده غرور ، از مباحث قواعد فقه به معنای مسئولیت فریب‌دهنده در جبران خسارت وارده بر فریب‌خورده است که در مذاهب مختلف اسلامی معتبر شناخته شده است. • این قاعده نه تنها بر اساس شهرت عملی در روایات مانند: «المغرور یرجع الی من غره» ، بلکه بر مبنای بنای عقلا و قواعد ضمان قهری همچون اتلاف و تسبیب استوار است. • برخلاف برخی تصورات، تحقق غرور نیازمند قصد و عمد نیست و حتی در صورت جهل فریب‌دهنده به نتیجه عمل، به دلیل استناد فعل زیان‌بار به او، ضمان پابرجاست. • دامنه کاربرد این قاعده بسیار گسترده است و مصادیق متنوعی نظیر معاملات فضولی، تدلیس در ازدواج ، شهادت کذب ، غصب اموال و ضمان طبیب را در بر می‌گیرد. • در روابط حقوقی، این قاعده ابزاری برای حمایت از فرد فریب‌خورده و انتقال بار نهایی مسئولیت به مسبب اصلی است، که با نظریه خطر در حقوق اسلامی سازگاری بیشتری دارد. • در موارد تعدد مسئولین ( غار و مغرور )، نظریه غالب این است که زیان‌دیده می‌تواند به مباشر رجوع کند و مغرور نیز برای استیفای خسارت خود به غار مراجعه نماید. • در مجموع، قاعده غرور به عنوان قاعده‌ای مستقل و پویا، نقش مهمی در برقراری عدالت حقوقی و جبران خسارات ناشی از اعتمادِ زیان‌بار در نظام‌های قضایی ایفا می‌کند.