دکترین
قرارداهای بانکی و مبنای شروع خسارت تأخیر — (۸) نکاتی که در دادنامه شماره ۸۶/۷/۲۸۸۶۰۹۹۷۰۰۵۶۱۰۰۸۹۷
حسب محتویات پرونده مبایعه نامه عادی مستند دعوا مورد معامله به مساحت دو هزار متر مربع واقع در گرگان است و در بند مبایعه نامه و در قسمت شرایط و توضیحات توافق نموده اند که معامله منعقده قطعی م. ب. و کلیه خیارات از طرفین ساقط شده است حتی خیار غبن در غبن کراراً در کرار وکلاء خ. د. ج. اول دادرسی که اظهارات آنها در صورتجلسه مذکور گردیده اولاً عبارت مذکور در بند ۵ مبایعه نامه یعنی ... حتی خیار غین در غبن کراراً در کرار را عبارتی خود ساخته و برای طرفین متعاقدین و حداقل موکلشان نامفهوم دانسته تا جایی که حسب اظهارات آنها حتی صاحب بنگاه که تنظیم مبایعه نامه را بر عهده داشته معنی و مفهوم عبارت موصوف را ندانسته و در هیچ جای قواعد حقوقی و شرع و قانون چنین عبارتی دیده نشده است. ثانیاً بنا به استدلال به عمل آورده توام با عقاید فقها، در صورتی که صرفاً شرط سقوط خیار غین شود غبنی قابل ساقط است که عرفاً فاحش بوده و قابل مسامحه نباشد و در ما نحن فیه که تفاوت قسمتی ۳۰۰ درصدی دارد از مصادیق اعلی درجات غبن محسوب گردیده و از غین فاحش خروج موضوعی دارد و به همین اعتبار غین افحش در انعقاد معامله حادث گردیده و ساقط ندانسته و اعلان فسخ به جهت مزبور را خواستار شده اند. به اعتقاد دادگاه اگر چه بر اساس فتوای محقق قمی در جامع الشتات ص ۱۴۲ که گفته است: هرگاه تصریح کرده که اسقاط خیار غین کردم هر چند به اعلا درجه افحشیت باشد که شامل دو مثل و بیشتر هم بشود، دعوا مسموعه نیست و اما، هرگاه همین گفته است که اسقاط خیار غبن کردم منصرف میشود به آنچه غالب آن است که در اسقاط خیار غبن و صلح آن ظاهر است در اذهان اهل عرف و عادت که آنقدر غین را اسقاط می کنند...
سردفتران اسناد رسمی در مقام بیان اسقاط خیار غین این مضمون را می نویسند: طرفین خیار غین را ساقط کردند لو کان فاحشاً بل افحش نقل از ناصر کاتوزیان، قواعد عمومی قراردادها، جلد پنجم صفحه ۲۵۳) ولیکن، اثبات شیی نفی ماعدا نمی نماید مضافاً به اینکه، الفاظ عقود محمول است بر معانی عرفیه ماده ۲۲۴ ق.م. و متعاقدین و بنگاه تنظیم کننده مبایعه نامه که خود اهل عرف هستند مختار در استعمال الفاظ در غیر موارد مرقوم بوده که در مقام تفسیر ارایه متعاقدین می بایست معانی عرفیه آن به دست آید. آنچه مسلم است آن است که غلبه در قید اسقاط خیار غبن عبارت لو کان فاحشاً بل افحش است و لیکن عبارت ... غین در غبن کراراً در کرار اولاً هر خواننده مطلع را به درجات غین یعنی فاحش و افحش و حتی درجات بالاتر کراراً در کرار معطوف می نماید و از این عبارت فقط برداشت موصوف به دست می آید ثانیاً در هر معامله ای برای اسقاط خیار غبن در اصول حقوقی و عقاید فقها امامیه منحصراً اسقاط مراتب و درجات خیار غبن مورد تحلیل قرار گرفته که در قراردادها گنجانده می شود و بدیهی است که عبارت موصوف ظهور در این مهم دارد. با این برداشت و استدلال و اینکه اصل بر حاکمیت اراده است و غین در قرار داد با نظم عمومی و اخلاق حسنه ارتباطی ندارد و اصل بر صحت شرط موصوف که مبین عمل حقوقی یکجانبه یعنی ایقاع اسقاط خیار غین افحشا) است لذا دعوای خواهان غیر وارد تشخیص و حکم به بطلان آن را صادر و اعلام می نماید. رأی صادره حضوری محسوب و از تاریخ ابلاغ به طرفین ظرف مدت بیست روز قابل تجدید نظر خواهی در محاکم تجدید نظر خواهی استان گلستان م. ب. و به لحاظ آنکه خواسته بیش از ۲۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال است قابل فرجام خواهی نیز است.
(۷) دادنامه شماره ۱۳۳ - ۸۸/۲/۳۱ موضوع پرونده شماره ۲/۸۷/۱۰۴۰ شعبه دوم دادگاه عمومی گرگان علاوه بر اعتبار امر مختوم به تفسیر مفهوم تحت تکفل در قانون بیمه اجباری سابق نیز اشاره دارد که هر چند در حال حاضر موضوع آن منتفی م. ب. اما از جهت رویکرد رویه قضایی در زمینه تفسیر مفید است در خصوص دادخواست تقدیمی خانم …... با وکالت آقای …... به طرفیت خواندگان ۱ شرکت سهامی بیمه... استان گلستان ۲ آقای …... به خواسته صدور حکم بر محکومیت خ. ر. ا. به پرداخت دیه ۵/۶۸۸/۰۰۰ تومان با احتساب خسارت دادرسی با بررسی و مداقه در محتویات پرونده ملاحظه می گردد دعوای خواهان وارد م. ب. زیرا وقوع حادثه و تقصیر خ. ر. د. و ورود صدمات به خواهان و وجود قرارداد بیمه شخص ثالث نزد بیمه... به موجب مستندات تقدیمی و تصدیق شرکت بیمه... محرز است ولیکن شرکت بیمه... به این جهت که خواهان همسر دائمی آقای …... بوده و شخص ثالث محسوب نمی گردد لذا تنها میتواند از محل بیمه سرنشین غرامت دریافت نماید زیرا که در بند ج ماده ۲ قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسائل نقلیه موتوری زمینی در مقابل اشخاص ثالث مصوب آذر ۱۳۴۷ همسر تحت تکفل بیمه گذار از شمول اشخاص ثالث خارج شده است. در پاسخ به دفاع شرکت بیمه... ذکر این نکته ضروری است که همسر زمانی عنوان شخص ثالث از وی سلب می گردد که تحت تکفل بیمه گذار باشد در موضوع مطروحه هر چند خواهان همسر خ. ر. د. محسوب می شود اما استشهادیه ارایه شده که ممهور به مهر شورای اسلامی شهر بندرگز و روستای لیوان شرقی م. ب. حکایت از آن دارد که علیرغم وقوع نکاح دائم فیمابین خواهان و آقای …...
تاکنون زندگی مشترک را شروع ننمودند و به عبارتی بر اساس عرف حاکم بر استانهای مازندران و گلستان دوران نامزدی را سپری می نماید (هر چند قانون به دوران نامزدی به قبل از وقوع عقد نکاح برمی گردد معمولاً در این دوران زوجه نزد پدر خویش و تحت تکفل وی زندگی می کند حتی نفقه و هزینه زندگی زوجه را هم پدرش تقبل می نماید. در تفسیر بند ج ماده ۲ قانون مذکور تحت تکفل را باید در جایی صادق دانست که زوجین زندگی مشترک را شروع کرده باشند و هزینه مسکن و سایر هزینه های زندگی توسط زوج پرداخت شود. چگونه می توان دختری را که نزد پدر زندگی میکند و با هزینه پدر به تحصیل در دانشگاه مشغول است تحت تکفل زوج بدانیم و وی را از حقوقی که مستحق آن است محروم بدانیم. لهذا دادگاه دعوای خ. ر. و. و ثابت تشخیص و مستنداً به ماده یک قانون مسئولیت مدنی و ماده ۱۹۶ قانون مدنی حکم بر محکومیت خ. ر. ا. یعنی شرکت سهامی بیمه... به پرداخت دیه د. ح. خ. صادر و اعلام می نماید. در خصوص دعوای خ. ب. ط. خ. ر. د. یعنی آقای …... با عنایت به اینکه راجع به تقصیر وی سابقاً در پرونده کیفری موضوع رسیدگی و منتهی به صدور حکم قطعی گردید و طرح دعوای مطروحه به طرفیت وی صرفاً جهت تحکیم دعوا م. ب. و ادعای مطالبه دیه به جهت عقد بیمه متوجه وی نمی باشد لهذا دادگاه مستنداً به بند ۴ ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی قرار رد دعوای خواهان را صادر و اعلام می نماید. لازم به ذکر است میزان پرداخت دیه به خواهان تنها تا سقف تعهدات شرکت بیمه آسیا و به نرخ زمانی که در قرارداد تصریح شده است و تا مبلغ خواسته امکان پذیر است. رأی صادره حضوری محسوب و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدید نظر خواهی در محاکم تجدید نظر استان گلستان م. ب..
(۸) نکاتی که در دادنامه شماره ۸۶/۷/۲۸۸۶۰۹۹۷۰۰۵۶۱۰۰۸۹۷ موضوع پرونده شماره ۲/۸۶۰۹۹۸۰۰۵۶۱۰۰۰۹۹ شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی گرگان مورد توجه دادگاه قرار داشته عبارتند از:
۱ - اقدام شرکت بیمه به پرداخت بخشی از خسارت منافی با دفاع بعدی بیمه گر در رد دعوای خواهان است قاعده استایل
۲- تغییر قرارداد توسط اداره بالاتر ربطی به به کارمندان اداره ندارد؛ - عدم اعلام حادثه به بیمه گر نافی حق ذینفع نیست و تنها اگر خسارتی به بیمه گر وارد شود می تواند آن را جبران کند در خصوص دادخواست تقدیمی خ. ه. ۱ خانم …...
۲ - آقای … قل... اصالتاً و به ولایت از عبدالمنان و ام کلثوم و وحید و حمید و عبد الباسط - اول... به طرفیت خواندگان ۱ - اداره کل شیلات استان گلستان -۲- شرکت بیمه... استان گلستان به خواسته صدور حکم بر محکومیت خواندگان به پرداخت مبلغ ۱۱ میلیون تومان بابت بیمه عمر با احتساب خسارت دادرسی با بررسی و مداقه در محتویات پرونده ملاحظه می گردد خ. ه. مدعی گردیدند مورثشان مرحوم الف... در مورخ ۱۳۸۴/۱/۱۵ به علت سکته قلبی فوت کرده نامبرده از کارکنان اداره کل شیلات استان گلستان بوده است در حین حیات وی و هنگامی که از مستخدمین قرارداد بیمه عمر با بیمه... منعقد می نماید. قرارداد مذکور توسط شیلات استان گلستان و در قالب قرارداد سراسری منعقد گردید علی رغم وجود قرارداد و فوت در ایام قرارداد خواندگان از انجام تعهدات امتناع می ورزند. خ. ر. ا. ضمن تأیید ادعای خ. ه. دفاعاً بیان داشت مسئولیت پرداخت بیمه بر عهده بیمه گر یعنی خ. ر. د. م. ب. و مضافاً فا بر اینکه حق بیمه هم پرداخت شد. نماینده بیمه ایران ضمن قبول انعقاد قرارداد بیمه عمر با خ. ر. ا. دفاعاً به طرح ایراداتی پرداخت و آن اینکه خ. ه. اساساً طرف قرارداد با بیمه... نبوده و ذینفع نمی باشند.
نامبردگان مکلف بودند در مهلتهای مقرر در قانون بیمه و قرارداد طرفین مراتب وقوع حادثه را به اطلاع بیمه گر برسانند. با توافق بیمه... و شیلات کل کشور زمان قراداد تغییر یافت و فوت مورث خ. ه. د. تاریخ عقد بیمه رخ نداده است. لهذا ن. ب. ا. ۱ ایراد ذینفع نبودن خ. ه. ایرادی غیر قابل قبول و منافی با قرارداد بیمه عمر و حوادث تکمیلی گروهی فی ما بین خواندگان م. ب. زیرا یکی از ارکان قرار داد مذکور کارکنان و همسران اداره کل شیلات استان گلستان به عنوان موضوع عقد بیمه می باشند ۲- عدم اعلام وقوع حادثه در مهلت ۵ روزه موجب اسقاط حق مراجعه زیاندیده نمی شود بلکه بیمه گر میتواند چنانچه خسارتی از این تأخیر به وی وارد شده است را مطالبه کند؛ - مهمتر آن که شرکت بیمه... قسمتی از تعهدات خود را ایفاء نموده است و مبلغ سی میلیون ریال از غرامت را پرداخت نمود و این امر خود دلیلی بر استحقاق خ. ه. میباشد؛
۴- ادعای تغییر قرارداد بیمه... پذیرفته نیست زیرا قرارداد موضوع دعوا فی ما بین خواندگان منعقد شد و تغییر آن توسط سازمان شیلات ایران پذیرفته نیست. زیرا اداره کل شیلات استان گلستان دارای شخصیت حقوقی مستقل است و توافق بیمه... با سازمان شیلات ایران تأثیری در بیمه عمر کارکنان شیلات استان گلستان ندارد؛ ۵ دادگاه دعوای خ. ر. و. و ثابت تشخیص و مستنداً به مواد ۱۰ و ۱۹۶ قانون مدنی و ماده یک قانون بیمه حکم بر محکومیت خ. ر. د. اداره کل بیمه... استان گلستان به پرداخت مبلغ یکصد میلیون ریال بابت اصل خواسته و مبلغ ۱/۹۵۰/۰۰۰ ریال بابت خسارت دادرسی د. ح. خ. ه. صادر و اعلام می نماید.
در مورد دعوای خ. ه. ب. طرفیت اداره کل شیلات ایران با عنایت به اینکه بر اساس قرارداد بیمه مستند دعوا پرداخت غرامت بر عهده بیمه گر م. ب. و اداره کل شیلات صرفاً در مقام بیمه گذار به انعقاد قرار داد بیمه عمر کارکنان خود پرداخته است لهذا هیچ مسئولیتی برای وی در موضوع مطروحه متصور نیست لهذا دادگاه دعوای خ. د. ا. خصوص را غیر وارد تشخیص و حکم بر بطلان آن را صادر و اعلام می نماید. در مورد مابقی مبلغ با عنایت به اینکه مدعی دلیلی بر مدیونیت خواندگان ارایه ننموده است و سقف قرارداد تا یکصد میلیون ریال تعیین گردیده لهذا دادگاه دعوای خ. ن. ب. مبلغ مازاد یعنی یک میلیون تومان را غیر وارد تشخیص و حکم به بطلان آن صادر و اعلام می نماید. رأی صادره حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدید نظر در محاکم تجدید نظر خواهی استان گلستان م. ب. ضمناً صدور اجرائیه منوط به پرداخت هزینه دادرسی م. ب.. دادنامه شماره ۸۷/۲/۲۸۷۰۹۹۷۱۷۱۰۵۰۰۰۸۴ موضوع پرونده شماره ۸۶۰۹۹۸۱۱۵۶۱۰۰۰۹۹ شعبه پنجم دادگاه تجدید نظر استان گلستان نیز بیان میدارد در خصوص تجدید نظر خواهی شرکت سهامی بیمه...
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 2
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
