قرارهای تأمینی و موقتی — قرار تأمین خواسته دستور موقت قرار توقیف

برخی از قرارهای دادگاه اصولاً تأثیری مستقیم بر رسیدگی ماهوی دعوا نمی گذارد بلکه تنها برای مراقبت و محافظت از موضوع دعوای اصلی و آن هم به درخواست خواهان و متقاضی آن صادر می شود. از ویژگی های قرارهای مزبور موقتی و تبعی بودن آن است. قرار تأمین خواسته دستور موقت قرار توقیف عملیات اجرایی و قرار تأخیر اجرای حکم دادگاه را می توان در شمار ترتیبات و قرارهای تأمینی و موقتی آورد. ⚠ احتیاط: ممکن است آغاز یا پایانِ مطلب در بندِ مجاور باشد. قرار تأمین خواسته دستور موقت قرار توقیف عملیات اجرایی و قرار تأخیر اجرای حکم دادگاه را می توان در شمار ترتیبات و قرارهای تأمینی و موقتی آورد. تأمین خواسته موضوع قراری است موقتی که به تبع خواسته اصلی مطروح یا قابل طرح به درخواست خواهان صادر می شود. مراد از تأمین خواسته نگه داشتن خواسته و مراقبت از آن تا زمان صدور حکم قطعی احتمالی به نفع خواهان و اجرای آن است. موضوع قرار تأمین خواسته همواره توقیف مالی اعم از منقول و غیر منقول است (ماده ۱۲۱ ق.آ.د. م). صدور قرار تأمین خواسته تا هنگامی که حکم قطعی صادر نشده ممکن است و حسب مفاد ماده ۱۰۸ ق.آ.د.م نمیتوان از این نهاد موقتی و تأمینی استفاده کرد. زیرا با صدور حکم قطعی از دادگاه دعوا فصل میشود و دیگر دعوایی وجود ندارد تا نیازی به تأمین آن باشد. موضوع دعوای اصلی خواهان خواه راجع به حقوق دینی باشد یا حقوق عینی امکان تأمین آن وجود دارد. برای مثال وقتی خواسته خواهان مطالبه مبلغ معینی وجه نقد است، می تواند از دادگاه تقاضای صدور قرار تأمین خواسته را بنماید. در چنین مواردی موضوع قرار تأمین خواسته دادگاه توقیف مالی از اموال خوانده دعوا معادل وجه نقد مورد خواسته است. در اجرای این قرار هر مالی از خوانده دعوا به دست آید، معادل مبلغ مورد خواسته از آن مال توقیف میشود و پس از صدور حکم در ماهیت دعوا به نفع خواهان در زمان اجرای حکم مزبور محکوم به از محل مال توقیف شده به حیطه وصول در می آید. افزون بر آن حتی اگر موضوع دعوای خواهان حقوق عینی یا عین معینی باشد، توقیف آن در اجرای قرار تأمین خواسته نیز ممکن است و دادگاه نمی تواند مال دیگری را به جای عین معین مزبور توقیف نماید ماده ۱۲۲ ق.آ.د.م زیرا متعلق حق خواهان حسب قرار تأمین خواسته منحصراً در یکی از موارد چهارگانه مقرر در ماده ۱۰۸ ق.آرد.م ۱. ماده ۱۰۸ ق.آ.د. م : «خواهان می تواند قبل از تقدیم دادخواست یا ضمن دادخواست راجع به اصل دعوا یا در جریان دادرسی تا وقتی که حکم قطعی صادر نشده است در موارد زیر از دادگاه درخواست تأمین خواسته نماید و دادگاه مکلف به قبول آن است: