قصل اول دعا — در دعوای تصرف عدوانی حقوقی

تصرف موجر در عین مستأجره در زمان خیار، فسخ فعلی محسوب است. در نتیجه باید توجه داشت بعد از چنین فسخی اگر مستأجر به تصرفات خود ادامه دهد، تصرف عنوان عدوانی به خود خواهد گرفت. در دعوای تصرف عدوانی حقوقی، نیازی به احراز مالکیت مدعی رفع تصرف عدوانی نیست. نظریه ی مشورتی شماره ی ۷/۱۷۳۶ مورخ ۷۶/۴/۱۲ اداره ی حقوقی قوی قضاییه شکایت و دعاوی، علیه شهرداری یا شهردار و پرسنل و ماموران شهرداری تحت عنوان تخریب یا تصرف عدوانی و یا مطالبه ی خسارات ناشی از تخریب یا تجاوز در دادگاه های عمومی قابل رسیدگی م. ب. و تشخیص و ثبوت تخلف از قوانین یا عدم تخلف از قوانین توسط قاضی رسیدگی کننده به پرونده به عمل خواهد آمد و مراجعه ی ابتدایی به دیوان عدالت اداری ضرورتی ندارد. مگر این که متضرر یا دی نفع، قصد ابطال مصوبه ی شهرداری را داشته باشد. لحوق و عدوانی بودن تصرف رسیدگی می شود. هنگامی که دعاوی تصرف را مورد برای متصرف قبلی مال غیر منقول بوده است. به این ترتیب که متصرف قبلی مال غیر منقول یعنی کسی که سبق تصرف دارد و اکنون ملک عدوانا و بدون مجوز قانونی از ید وی خارج شده است، این امتیاز ویژه را دارد بدون این که نیاز به ارایه ی دلایل مالکیت داشته باشد و بدون این که لازم باشد، مالکیت خود را اثبات کند، تنها با اثبات این که سبق تصرف دارد، یعنی قبلاً متصرف مال مورد نظر بوده است، بتواند از دادگاه حکم به رفع تصرف متصرف عدوانی بگیرد. نظریه ی کمیسیون تخصصی معاونت آموزش قوه ی قضاییه در ماده ی ۱۶۱ ق.آ.د.م جدید، مدت زمان مشخصی برای طرح دعوای تصرف عدوانی تعیین نشده است و لذا بدون توجه به تاریخ تصرف، مدعی باید ثابت کند که ملک، قبل از خارج شدن از تصرف او مورد استفاده و تصرفش بوده و بدون رضایت وی یا غیر قانونی از تصرفش خارج شده است.