قواعد مورد استناد قاضی در تفسیر عقد در فقه اسلامی، حقوق موضوعه ایران، مصر و لبنان (مقاله علمی وزارت علوم)

قواعد مورد استناد قاضی در تفسیر عقد در فقه اسلامی، حقوق موضوعه ایران، مصر و لبنان (مقاله علمی وزارت علوم) درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم) درجه علمی در دسته‌بندی سابق وزارت علوم: علمی-پژوهشی نویسندگان: بابک خسروی نیا منبع: دانش حقوق مدنی سال اول پاییز و زمستان 1391 شماره 2 حوزه‌های تخصصی: حوزه‌های تخصصی حقوق حقوق خصوصی حقوق مدنی تعهدات و قراردادها حوزه‌های تخصصی حقوق حقوق خصوصی حقوق مدنی حقوق مدنی تطبیقی حوزه‌های تخصصی علوم اسلامی فقه و اصول فقه فقه اقتصادی معاملات دریافت مقاله تعداد دانلود : ۱۰۹۸ آرشیو آرشیو شماره‌ها: ۲۸ سال ۱۴۰۴ (۲) - دانش حقوق مدنی سال 14 پاییز و زمستان 1404 شماره 2 - دانش حقوق مدنی سال 14 بهار و تابستان 1404 شماره 1 سال ۱۴۰۳ (۲) - دانش حقوق مدنی سال 13 پاییز و زمستان 1403 شماره 2 - دانش حقوق مدنی سال 13 بهار و تابستان 1403 شماره 1 سال ۱۴۰۲ (۲) - دانش حقوق مدنی سال 12 پاییز و زمستان 1402 شماره 2 - دانش حقوق مدنی سال 12 بهار و تابستان 1402 شماره 1 سال ۱۴۰۱ (۲) - دانش حقوق مدنی سال 11 پاییز و زمستان 1401 شماره 2 - دانش حقوق مدنی سال یازدهم بهار و تابستان 1401 شماره 1 سال ۱۴۰۰ (۲) - دانش حقوق مدنی سال دهم پاییز و زمستان 1400 شماره 2 - دانش حقوق مدنی سال دهم بهار و تابستان 1400 شماره 1 سال ۱۳۹۹ (۲) - دانش حقوق مدنی سال نهم پاییز و زمستان 1399 شماره 2 - دانش حقوق مدنی سال نهم بهار و تابستان 1399 شماره 1 سال ۱۳۹۸ (۲) - دانش حقوق مدنی سال هشتم پاییز و زمستان 1398 شماره 2 - دانش حقوق مدنی سال هشتم بهار و تابستان 1398 شماره 1 سال ۱۳۹۷ (۲) - دانش حقوق مدنی سال هفتم پاییز و زمستان 1397 شماره 2 - دانش حقوق مدنی سال هفتم بهار و تابستان 1397 شماره 1 سال ۱۳۹۶ (۲) - دانش حقوق مدنی سال ششم پاییز و زمستان 1396 شماره 2 - دانش حقوق مدنی سال ششم بهار و تابستان 1396 شماره 1 سال ۱۳۹۵ (۲) - دانش حقوق مدنی سال پنجم پاییز و زمستان 1395 شماره 2 - دانش حقوق مدنی سال پنجم بهار و تابستان 1395 شماره 1 سال ۱۳۹۴ (۲) - دانش حقوق مدنی سال چهارم پاییز و زمستان 1394 شماره 2 - دانش حقوق مدنی سال چهارم بهار و تابستان 1394 شماره 1 سال ۱۳۹۳ (۲) - دانش حقوق مدنی سال سوم پاییز و زمستان 1393 شماره 2 - دانش حقوق مدنی سال سوم بهار و تابستان 1393 شماره 1 سال ۱۳۹۲ (۲) - دانش حقوق مدنی سال دوم پاییز و زمستان 1392 شماره 2 - دانش حقوق مدنی سال دوم بهار و تابستان 1392 شماره 1 سال ۱۳۹۱ (۲) - دانش حقوق مدنی سال اول پاییز و زمستان 1391 شماره 2 - دانش حقوق مدنی سال اول بهار و تابستان 1391 شماره 1 چکیده اشخاص، در روابط تجاری خود با یکدیگر عقودی را منعقد می کنند، که گاه در آنچه که طرفین از عقد اراده کرده اند اختلاف ایجاد می شود، و ناگزیر به دادگاه مراجعه می کنند. در چنین مواقعی قضات دادگستری وظیفه دارند اراده طرفین را کشف نمایند مسلم است که قضات حق تفسیر به رأی را ندارند و برای کشف اراده واقعی طرفین، باید مطابق اصول و قواعد معینی عمل کنند که از تشتت آراء و اجحاف به طرفین عقد، خودداری شود . به سبب در دسترس نبودن معیار مناسب برای تحلیل و تفسیر عقد، گاهی آراء متناقض و غیر عادلانه صادر می شود و به جای اینکه دادگستری مرکزی برای احقاق حق و اجرای عدالت باشد، باعث تضییع حقوق افراد می گردد. با وجود اینکه تدوین قواعد تفسیر عقد در قوانین، در حقوق موضوعه ایران ، ضروری به نظر می رسد،اما تاکنون-بر خلاف برخی کشورهای عربی-این قواعد تدوین نشده و فقط در بعضی مصادیق، به صورت پراکنده از آنها استفاده شده است.در این مقاله می کوشیم تا قواعد و اصولی که قاضی برای احراز قصد طرفین و رفع ابهام از عقد می تواند به آنها استناد نماید، از قبیل: تبعیت عقد از قصد و ترجیح اراده باطنی بر ظاهری، تبعیت از عرف، تساوی اجزاء و موضوع اصلی در حکم ، تفسیر عقد به نفع مدیون ، توجه به تمام بندهای قرارداد برای رفع ابهام وحسن نیت واطمینان را ، از منابع معتبر فقهی، اصولی و حقوقی استخراج و مدون کنیم و آن را مورد مطالعه تطبیقی قراردهیم تا استفاده از آنها تسهیل گردد و زمینه اصلاح قوانین فراهم آید. تبلیغات