دکترین
قیمت ارزیابی کارشناسی ملاک در فروش مال مورد مزایده
مقدمه
قیمت ارزیابی کارشناسی ملاک در فروش مال مورد مزایده
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: ١٣٨۵/٠١/١۵
برگزار شده توسط: استان کرمان/ شهر کرمانموضوع
قیمت ارزیابی کارشناسی ملاک در فروش مال مورد مزایدهپرسش
با عنایت به مواد ١٢٨ و ١٣١ و بند (٧) ماده ١٣٨ قانون اجرای احکام مدنی در ماده ١٣١ مذکور، منظور قانونگذار از «در صورت تجدید مزایدهی مال توقیف شده به هر میزانی که خریدار پیدا کند به فروش خواهد رفت» چیست؟ آیا امکان فروش مال مورد مزایده به قیمتی کمتر از قیمت کارشناسی هر چند فاحش، وجود دارد؟نظر هیئت عالی
نشست قضایی (۴) مدنی: احکام صادر شده از محاکم قضایی باید به موقع به اجرا گذاشته شود و اجرای حکم به تعویق نیفتد. برحسب مقررات ماده ١٣١ قانون اجرای احکام مدنی اگر در مزایده مال توقیف شده به قیمت پایه کارشناسی به فروش نرود و خریدار نداشته باشد، محکومٌله میتواند مال دیگری از محکومٌعلیه معرفی و تقاضای توقیف و مزایده آنرا کند. اگر برای بار دوم مال به قیمت پایه کارشناس، خریدار نداشته باشد به منظور استیفای حقوق محکومٌله مال به خریداری که بالاترین قیمت را پیشنهادکرده ولو کمتر از ارزش واقعی آن باشد فروخته میشود و تجدید مزایده پیشبینی نشده است.
نشست قضایی (*١) مدنی: با توجه به مقررات مواد ٧٣، ٧۴، ٧۵ قانون اجرای احکام مدنی، با قطعیت ارزیابی، به نحوی که ماده ١٣١ آن قانون صراحت دارد، هر گاه مالی که مزایده آن شروع میشود در جریان مزایده خریدار نداشته باشد، محکومٌله میتواند مال دیگری از محکومٌعلیه معرفی و تقاضای توقیف و مزایده آن را بنماید، یا معادل طلب خود از اموال مورد مزایده به قیمتی که ارزیابی شده قبول کند و یا تقاضای تجدید مزایده را بنماید. در صورت اخیر مال مورد مزایده به هر میزانی که خریدار پیدا کند به فروش خواهد رفت. این فروش به قیمت پایه یا بیشتر از آن به هر میزان که باشد صورت خواهد گرفت لذا فروش آن به کمتر از قیمت ارزیابی شده مخالف قانون و حق به نظر میرسد. به طوری که ماده ١٣٢ قانون اجرای احکام مدنی مقرر داشته هرگاه در دفعه دوم هر خریداری نباشد و محکومٌله نیز مال مورد مزایده را به قیمتی که ارزیابی شده قبول ننماید آن مال به محکومٌعلیه مسترد خواهد شد. به روشنی از مفهوم مخالف ماده مزبور مستفاد میشود که چنانچه در دفعه دوم هم خریداری نباشد، محکومٌله و خریدار نمیتوانند به هر میزانی که مایل باشند مال مورد مزایده را به کمتر از قیمت پایه کارشناسی قبول کنند. با این ترتیب نظر اکثریت تأیید میشود.
اگر مال توقیف شده به قیمت واقعی فروخته نشود و از این بابت ضرری به محکومٌعلیه برسد به حکم قانون بلااشکال است. بدیهی است هزینه آگهی به عهده محکومٌله است. در ماده ١٣٢ قانون اجرای احکام مدنی مقرر است: در صورتیکه برای بار دوم خریدار وجود نداشته باشد و محکومٌله نیز مال مورد مزایده را به قیمتی که ارزیابی شده قبول نکند مال به محکومٌعلیه مسترد خواهد شد.نظر اکثریت
حسب مدلول مواد ٧٣ و ٧۴ و مقررات ماده ١٣٣ قانون اجرای احکام مدنی و همچنین مستفاد از ماده ١١۵ قانون اجرای احکام مدنی و بر مبنای قاعده لاضرر و انصاف قضایی به نظر میرسد عبارت «هر میزانی که خریدار پیدا کند به فروش خواهد رفت» در ماده ١٣١ قانون اجرای احکام مدنی نباید از قیمت مقرر در مواد مذکور، یعنی قیمتی که کارشناس معین کرده است کمتر باشد. در صورتیکه در دفعه دوم مال ولو اینکه به ثمن بخس هم باشد به فروش خواهد رفت. این چنین طرز تلقی از قانون مفسدهانگیز است و با منافع محکومعلیه منافات دارد و موجب ضرر فاحش وی خواهد شد.
نظر اقلیت
برابر نص صریح ماده ١٣١ قانون اجرای احکام مدنی چنانچه مال توقیف شده در مزایده نخست خریداری پیدا نکرد و محکومٌله درخواست تجدید مزایده کرد مال توقیف شده با هر قیمتی که مشتری پیدا کرد جهت استیفای محکوم به فروش خواهد رفت، چون ماده ١٣١ در این خصوص اطلاق دارد و اقل و اکثر در آن متصور نیست و در مقابل صراحت قانون نیز تفسیر جایز نیست.
پیشنهاد جهت مطالعه
فروش مال مورد مزایده به قیمت کمتر از نظر کارشناس؛ مفهوم فروش به هر میزان در مزایده
Add a comment
1
1
تحلیل عبارت «به هر میزان که خریدار پیدا کند به فروش خواهد رفت» موضوع ماده ١٣١ قانون اجرای احکام مدنیموضوع
تحلیل عبارت «به هر میزان که خریدار پیدا کند به فروش خواهد رفت» موضوع ماده ١٣١ قانون اجرای احکام مدنیپرسش
تحلیل شما از عبارت «به هر میزانی که خریدار پیدا کند به فروش خواهد رفت» در ماده ١٣١ قانون اجرای احکام مدنی چیست؟ آیا مراد قانونگذار همان قیمت پایه و کارشناسی است یا اینکه به قیمت پیشنهادی خریدار حتی اگر پایینتر از قیمت پایه باشد نیز میتوان واگذار کرد؟ در این صورت کاهش قیمت از قیمت پایه تا چه میزان قابل قبول است؟نظر هیئت عالی
نشست قضایی (١) مدنی: نظر به اینکه مزایده از قیمت پایه شروع میشود و به عبارت دیگر شرط لازم در مزایده قیمت مبنای فروش به بیشتر از آن میباشد؛ لذا ارزش و قیمت کمتر از تقویم کارشناسی و قیمت پایه در هر مرحلهای موضوعیت نخواهد داشت. بنابراین نظر اکثریت: تأیید میشود.نظر اکثریت
مراد از عبارت «به هر میزانی که خریدار پیدا کند...» در ماده ١٣١ قانون اجرای احکام مدنی همان قیمت پایه است و به پیشنهاد خرید کمتر از قیمت پایه تسری ندارد.
مبانی استدلال:
١-براساس ماده ١٢٨ قانون اجرای احکام مدنی مزایده از قیمت پایه مقرر در مواد ٧٣ و ٧۵ آن قانون شروع میشود و نباید از قیمت پایه که به وسیله کارشناسان، ارزیابی و تعیین شده است پایینتر بیاید والا اگر مراد قانونگذار به کمتر از قیمت پایه باشد موجب فروش مال به ثمن بخس و قیمت ناچیز و بروز فساد میگردد و این امر با نگاه حمایتی قانونگذار در ماده ١١۵ قانون اجرای احکام مدنی به محکومٌعلیه و صاحب مال منافات دارد.
٢-مال باید به صورت مزایده به فروش برسد. اگر منظور این عبارت را در ماده ١٣١ قانون اجرای احکام قیمت کمتر از پایه بدانیم ماهیت اقدام داد ورز از مزایده به مناقصه تغییر مییابد.
٣-اگر فروش مال به کمتر از قیمت پایه تجویز شود، چون حداکثری برای کاهش قیمت نمیتوان تصور کرد و ممکن است مالی با قیمت یکصد میلیون تومان به قیمت پیشنهادی بیست میلیون تومان به فروش برود، زمینه داراشدن غیرعادلانه را برای خریدار و ضرر فاحش و غیرقابل جبران را برای محکومٌعلیه فراهم خواهد کرد و هیچ یک از این دو نتیجه، مورد حمایت قانون نمیباشند به بهانه وصول محکومٌبه نمیتوان زمینه ضرر فاحش را برای محکوم علیه ایجاد کرد.
۴-اگر قانونگذار در مورد تقاضای محکومٌله برای خرید مال به قیمت کمتر از پایه رضایت نداده است خریدار ثالث چه مزیت و ترجیحی بر او دارد که بتواند با استناد به این برداشت از ماده ١٣١ قانون اجرای احکام مال را به قیمت کمتر از قیمت پایه بخرد. محدویت محکومٌله باید در مورد خریداران ثالث نیز جاری باشد.
۵-قاعده این است که مزایده از قیمت پایه شروع شود و مال به کسی که بالاترین قیمت را پیشنهاد کرده است فروخته میشود و حتی فروش مال به قیمت پایه، مزایده محسوب نمیشود، چنانچه در مناقصه از قیمت سقف شروع شده و شامل قیمت سقف نمیشود اما قانونگذار در مزایده دوم و به صورت استثنا و بر خلاف مفهوم مزایده، فروش مال را به قیمت پایه اجازه داده است. تفسیر از ماده ١٣١ مذکور نباید به شکلی باشد که ماهیت مزایده را به مناقصه تبدیل نماید.
۶-قیمت پایه ملاک و مبنابرای فروش ملک از طریق مزایده است و عدول از آن چه از ناحیه دادورز و چه از ناحیه طرفین جایز نیست و فروش ملک به قیمت کمتر از پایه عدول از جریان مزایده به حساب میآید.نظر اقلیت
گروه اول: «هر میزان»، «هر قیمت» است و ناظر به قیمت کمتر از قیمت پایه است و هیچ محدودیتی در کاهش قیمت مال از پایه وجود ندارد و نمیتوان برای آن حداکثری در نظر گرفت حتی اگر کاهش، فاحش باشد مال به خریدار فروخته میشود و حکمت اینکه محکومٌله نمیتواند به قیمت کمتر از قیمت پایه بخرد اما اشخاص ثالث میتوانند بخرند این است که محکومٌله با قبول قیمت پایه و نظریه کارشناسان ارزیاب آن را پذیرفته است و نمیتواند مدعی شود که ارزش ملک کمتر است. اما شخص ثالث در جریان ارزیابی حضور نداشته است و در اعلام قیمت آزاد است. اداره حقوقی در نظریات شماره: ٧/۴٠٨۶ - مورخ ١٣٧٨/٠۶/٢١ و ۴۵۴۴/٧ مورخ ١٣٨۶/٠٧/٢٠ و ۴٠٨٧/٧ مورخ ١٣٧٨/٠٩/٢٢ صریحاً فروش ملک را به کمتر از قیمت پایه مجاز دانسته است.
گروه دوم: اگرچه منظور از «به هر میزانی که» همان «به هر قیمتی» میباشد اما قیمتی مدنظر است که به طور غیرمتعارف با قیمت پایه تفاوت فاحش نداشته باشد.
ادامه در بخش comment
پیشنهاد جهت مطالعه
فروش مال مورد مزایده به قیمت کمتر از نظر کارشناس؛ مفهوم فروش به هر میزان در مزایده
1 commentموارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
