لازم باید قائل به تفکیک شد — سؤال

این مقرره صراحتاً در قانون پیش بینی نشده است، اما دکتر … در زیرنویس ماده ۳۱ مبسوط در آیین دادرسی مدنی معتقد است بهترین راهکار تا معرفی ورثه صدور قرار توقیف عملیات اجرایی و بایگانی موقت پرونده است تا پس از معرفی ورثه پرونده مجدداً به جریان بیفتد همانند جریان رسیدگی که ماده ۱۰۵ قانون آیین دادرسی مدنی به آن اشاره دارد. سؤال : چنانچه م. ع. د. مرحله اجرا فوت کند و ورثه مدعی عدم وجود ترکه باشند چه مرجعی باید به این ادعا رسیدگی نماید؟ اگر ورثه ترکه را رد کرده باشند همان طور که گفته شد طلبکار باید وجود ترکه را ثابت کند. اما در صورت عدم رد ترکه در مهلت قانونی که در حکم قبولی تلقی میشود، به نظر می رسد دادگاه صادر کننده رأی باید به این ادعا رسیدگی نماید. اداره حقوقی قوه قضائیه در نظریه مشورتی شمارهٔ ۷/۹۸/۹۶۸ مورخ ۹۸/۱۰/۳ در پاسخ به این سؤال اشعار داشت ادعای ورثه مبنی بر زائد بودن دیون متوفی بر ترکه وی یا تلف یا بخشی از آن بعد از فوت متوفی و عدم تکافوی باقی مانده ترکه برای پرداخت دیون وی موضوع <a class="artref" href="/ماده/ماده-248-a_raw080610252120">ماده ۲۴۸ قانون امور حسبی</a> در هر یک از مراحل رسیدگی یا اجرای حکم قابل طرح است و در این صورت دادگاه به این ادعا ب. ت. ب. اینکه از امور حسبی است، بدون نیاز به تقدیم دادخواست رسیدگی و رأی مقتضی صادر می کند و در هرحال، در زمره اختیارات قاضی اجرای احکام که صرفاً عهده دار اجراست، نمیباشد، مگر اینکه به عنوان دادرس علی البدل دادگاه مربوط این موضوع به وی ارجاع شده باشد. در صورت طرح دعوای ورثه مبنی بر اثبات تلف ترکه بدون تقصیر آنان یا ادعای عدم وجود ترکه به نظر می رسد مادام که دادگاه به این ادعا رسیدگی و رای مقتضی صادر نکرده است، مسئولیت ایشان برای ادای دیون متوفی قطعی و مسجل نمی شود و در صورت درخواست آنان دادگاه قرار مقتضی مبنی بر توقف عملیات اجرایی صادر میکند. خاطرنشان می سازد این مقرره مربوط به زمانی است که م. ع. د. زمان اجرای حکم فوت کرده و ورثه در حین رسیدگی حضور نداشته اند بنابراین در جایی که دعوا علیه ورثه مطرح گردیده و وراث از حق دفاع خود استفاده نکرده باشند موضوعیت ندارد.