ماده ۱۳۲۴ قانون مدنی: نکات تفسیری دکترین ماده ۱۳۲۴ قانون مدنی

اماره قانونی ، در مقابل اماره قضایی، تاب مقاومت ندارد، البته به عقیده برخی از حقوقدانان، اماره قضایی، نمی‌تواند جایگزین اماره قانونی گردد؛ زیرا اماره قانونی، استقرای قانونگذار بوده و قاضی حق ندارد با نادیده گرفتن نظر مقنن، به استقرای خود عمل کند، اما به نظر برخی دیگر، این دو اماره، از یک نوع نیستند تا بتوان قاضی را مکلف به تبعیت از استقرای قانونگذار دانست. اماره قضایی، دلالت بر عدم اعتبار اماره قانونی نداشته؛ و فقط وجود رابطه ای را که قانونگذار مفروض دانسته؛ در یک دعوای خاص جاری نمی‌داند. امارات قضایی، نامحدود بوده و منحصر به تعداد معینی نیستند. در تشخیص اماره قضایی، استنباط قاضی از وقایع و نشانه‌های دعوا، ملاک است، و میزان اعتبار و ارزش امارات قضایی، به نظر قاضی بستگی داشته؛ و در واقع، اوست که باید اقناع شود. امارات قضایی، مبتنی بر ظن موردی هستند نه نوعی ، و ممکن است به تناسب دعوایی خاص و به‌طور موردی، مورد استناد قرار گیرند؛ هر چند فاقد جنبه غلبه و ظاهر باشند. منبع: مجموعه مقالات گامی به سوی عدالت (جلد سوم) (حقوق خصوصی و اسلامی)، میزان، 1387 · ادله اثبات دعوی در حقوق ایران، مرکز نشر دانشگاهی، 1385 · ادله اثبات دعوا، میزان، 1391 · اثبات و دلیل اثبات (جلد دوم) (شهادت- اماره- سوگند و اصول عملی)، میزان، 1388